1 190 LAT OKULISTYKI UNIWERSYTECKIEJ WE WROCŁAWIUMaria Hanna Niżankowska, Maria Muzyka-Woźniak 190 LAT OKULISTYKI UNIWERSYTECKIEJ WE WROCŁAWIU Specjalna Sesja historyczna Dzień Polsko-Niemiecki Nasza Przeszłość, Teraźniejszość i Przyszłość Wrocław

2 UNIVERSITAS WRATISLAVIENSIS (1811)Akademia VIADRINA (Frankfurt nad Odrą) Jezuicka Akademia LEOPOLDINA (Breslau) Król Pruski Fryderyk Wilhelm III UNIVERSITAS WRATISLAVIENSIS (1811)

3 Dr Traugott Wilhelm Gustav BENEDICT (1785-1862) profesor zwyczajny chirurgii i okulistyki Fakultet Medyczny: anatomia fizjologia interna chirurgia położnictwo  okulistyka

4 ROZWÓJ KATEDRY I KLINIKI OKULISTYKIpod kierunkiem Prof. BENEDICTA – ambulatorium chirurgiczno-oczne w prywatnym mieszkaniu profesora – Klinika Chirurgii i Okulistyki w byłym domku ogrodnika w byłym seminarium nauczycielskim since w Allerheiligen Hospital (obecny Szpital im. Babińskiego)

5 De morbis oculi humani inflamatoriis (Lipsk 1811)PUBLIKACJE De morbis oculi humani inflamatoriis (Lipsk 1811) monografia na temat operacji zaćmy (1814) Handbuch der praktische Augenheilkunde (5 tomów - Lepzig ) FUNKCJE UNIWERSYTECKIE – Profesor chirurgii i okulistyki - 8 x Dziekan Wydziału Lekarskiego Rektor Uniwersytetu

6 1856 - Albrecht Theodor Mitteldorf (1824-1868)KATEDRA I KLINIKA OKULISTYKI Albrecht Theodor Mitteldorf ( ) profesor zwyczajny chirurgii i okulistyki dyrektor Kliniki Chirurgiczno-Okulistycznej w Allerheiligen Hospital 1857 – doc. Richard Foerster

7 Jan Ewangelista PurkynieMistrz Mittelsdorfa i Foerstera Jan Ewangelista Purkynie Dyrektor Instytutu Fizjologii Eksperymentalnej na uniwersytecie Wrocławskim w latach Observationes Physiologicae odblaski Purkyniego zjawisko Pukyniego widzenia barw w warunkach mezopowych czerwony refleks z dna oka objaw widzenia własnych naczyń siatkówki granice pola widzenia dla światła białego i barw (pierwszy projekt polomierza ) Doktor h.c. Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

8 Richard FOERSTER lata 1867 – perymetr łukowy fotometr (pomiar czułości siatkówki na światło) 1859 – Privat-Docent Prywatna Klinika Okulistyczna

9 Richard Foerster 1873 oficjalne oddzielenie okulistykiod chirurgii w Niemczech Richard Foerster ( ) Profesor zwyczajny okulistyki Dyrektor Królewskiej Uniwersyteckiej Kliniki Okulistycznej

10 1873 –decyzja budowy samodzielnego gmachu1876 – Królewska Uniwersytecjka Klinika Okulistyczna na Burgu Königliche Universitäts-Augenklinik am Burg 40 łóżek centralne ogrzewanie gorącej wody kanały wentylacyjne sala wykładowa pracownia mikroskopowa leczenie wyłącznie w ramach dobroczynności (pobyt dzienny do 1,0 marki) cele naukowe i dydaktyczne

11 Richard FOERSTER lata Beziehungen der Allgemeinleiden und Organerkrankungen des Sehorgans - Graefe-Saemisch I wyd. Dyrektor Uniwersyteckiej Kliniki Okulistycznej Dziekan Fakultetu Medycznego Rektor Uniwersytetu FUNKCJE UNIWERSYTECKIE

12 Publikacje z zakresu „krótkowzroczności szkolnej”UCZNIOWIE I WSPÓŁPRACOWNICY FOERSTERA Hermann Ludwig Cohn ( ) habilitacja 1874 – profesor nadzwyczajny okulistyki Publikacje z zakresu „krótkowzroczności szkolnej” Słynni pacjenci : Schliemann - odkrywca Troi Cosima Wagner - córka F. Liszta

13 Ophthalmoskopischer AtlasUCZNIOWIE I WSPÓŁPRACOWNICY FOERSTERA Hugo Magnus ( ) habilitacja Ophthalmoskopischer Atlas - Lipsk 1872 Arthur Grenouv Breslau habilitacja

14 „Postęp Okulistyczny”UCZNIOWIE I WSPÓŁPRACOWNICY FOERSTERA Bolesław Wicherkiewicz ( ) profesor zwyczajny okulistyki i Dyrektor Katedry i Klinki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie Twórca pierszego polskiego periodyku okulistycznego „Postęp Okulistyczny” od 1923 „Klinika Oczna”  organ Polskiego Towarzystwa Okulistycznego 1930 2002

15 Prof. Dr Wilhelm UHTHOFF( ) – Profesor zwyczajny okulistyki i dyrektor Uniwersyteckiej Kliniki Okulistycznej

16 1901 Tiergarten Straße Max Straße– budowa nowego gmachu Klinki Okulistyki marek

17 Od 1901 r. w tym gmachu mieści się akademicka68 m dł. 2 klatki schodowe 68 łóżek 2 sale operacyjne biblioteka sala wykładowa 90 m2 pracownia bakteriologiczna i anatomopatologiczna Od r. w tym gmachu mieści się akademicka Klinika Okulistyczna

18 Prof. Wilhelm UHTHOFF (1853-1927)PRACE BADAWCZE neurookulistyka „objaw Uhthoffa”- patognomoniczny dla SM chirurgia jaskry analiza efektywności cyclodializy, przedniej i tylnej sklerotomii, sklero-irydektomii w porównaniu z irydektomią Graefego (na podstawie ok własnych operacji)

19 W 1908 kobiety uzyskały prawo do studiowania Prof. Wilhelm UHTHOFF Rektor Uniwersytetu W 1908 kobiety uzyskały prawo do studiowania na niemieckich uniwersytetach Uhthoff życzył kobietom, aby „nie traciły swojej kobiecości i były studiującymi kobietami a nie kobiecymi studentami” przewodniczący DOG (Deutsche Ophthalmologische Gesellschaft) W. Uhthoff and T. Axenfeld wydają „Klinische Monatsblätter für Augenheilkunde”

20 Prof. Wilhelm UHTHOFF UCZNIOWIE Theodor AXENFELD ( ) Leopold HEINE ( ) Georg LENZ ( ) 1911 – profesor nadzwyczajny twórca i kierownik Miejskiej Klinki Okulistycznej w Szpitalu Wszystkich Świętych

21 Alfred BIELSCHOWSKY ( ) Ślązak pochodzenia żydowskiego urodzony w Namysłowie studia medyczne we Wrocławiu, Heidelbergu, Berlinie, Lipsku 1912 Profesor zwyczajny okulistyki i dyrektor Kliniki Okulistyki w Marburgu Profesor zwyczajny okulistyki i dyrektor Kliniki Okulistyki we Wrocławiu

22 Dr Otto Lippmann – uczeń A. BielschowskiegoWykład - Wroclaw 1996 dramatyczna sytuacja Żydów na uniwersytecie po 1933 akcje prowokacyjne organizowane przez S.A. A. Bielschowsky odchodzi z Uniwersytetu we Wrocławiu A. Bielschowsky’s emigruje do USA

23 Alfred BIELSCHOWSKY in USA1935 – profesor okulistyki w Darmouth Eye Institute, Hanover (New Hampshire) Dyrektor Darmouth Eye Institute, Hanover (New Hampshire) 1940 - nagła śmierć w Nowym Jorku (krwotok wewnątrzczaszkowy) Darmouth College Cementary

24 współczesnej neurookulistykiAlfred BIELSCHOWSKY ( ) jeden z twórców współczesnej neurookulistyki objaw Bielschowskiego (zdysocjowana pionowa dywergencja) test pochylenia głowy Bielschowskiego (objaw niedowładu n. IV) syndrom Bielschowskiego-Lutza-Cogana (ophthalmoplegia międzyjądr.) objaw „głowy lalki” Bielschowskiego (ruchy oczu wywoł. skrętem głowy) syndrom Rothaaa-Bielschowskiego (pseudo-ophthalmoplegia) itd. Towarzystwo Bielschowskiego w Wiesbaden, zrzeszające strabologów i nerooftalmologów

25 Doc. Dieter mianowany Dyrektorem Katedry i Kliniki OkulistykiWalter DIETER ( ) Doc. Dieter mianowany Dyrektorem Katedry i Kliniki Okulistyki (przynależność do NSDAP i SS) brak znaczących prac tego ośrodka, brak aktywności kongresowej i publikacyjnej styczeń Prof. W. Dieter opuszcza Festung Breslau po wojnie – praktyka okulistyczna w Kilonii Zmarł w w Arnis/Schlei (Schleswig-Holstein)

26 Katedra Św. Jana ChrzcicielaFESTUNG BRESLAU Katedra Św. Jana Chrzciciela

27 Ul. Powstańców Śląskich w 1945FESTUNG BRESLAU Ul. Powstańców Śląskich w 1945

28 Widok z wieży Ratusza w kierunku północno-wschodnimFESTUNG BRESLAU Widok z wieży Ratusza w kierunku północno-wschodnim

29 Prof. J.M. Grzędzielski (1901-1941)Transporty Polaków wysiedlonych ze wschodnich terenów Polski Profesorowie Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Prof. A. Bednarski zmarł w 1941 Prof. J.M. Grzędzielski ( ) Zamordowany przez Gestapo w czasie masakry profesorów lwowskich nocą 4 lipca 1941

30 Witold Juliusz Kapuściński( ) 1945 – doc. Kapuściński organizuje Klinikę Okulistyki przy pomocy lekarzy ze Lwowa i Poznania profesor nadzwyczajny i kierownik Katedry Kliniki Okulistyki Wydziału Medycyny Politechniki i Uniwersytetu Wrocławskiego Prof. Stanisława Drozdowska ( )

31 PIERWSZE ZADANIA 1. LECZENIE 2. NAUCZANIE ruiny Wroclawia 1953

32 Stanisław AltenbergerHenryk Melanowski wyd. 1951 Stanisław Altenberger wyd. 1955 Wiktor Arkin wyd. 1956 Ignacy Abramowicz wyd.1957

33 Witold Juliusz Kapuściński (1910-1988)Paris 1954 Profesor zwyczajny okulistyki we Wrocławiu Delegat Polski w Societé Française d’Ophtalmologie 180 prac naukowych (50 w piśmiennictwie zagranicznym)

34 współpraca Prof. Remky z MonachiumPrace badawcze pod kierunkiem W.J. Kapuścińskiego Patomechanizm zapalenia błony naczyniowej oka Prof. Eugenia Ogielska dr hab. współpraca Prof. Remky z Monachium

35 Chwila zadumy „starego bacy”

36 Immunologiczne i kliniczne problemy w keratoplastyceBadania pod kierunkiem W.J. Kapuścińskiego Immunologiczne i kliniczne problemy w keratoplastyce dr. hab. Prof. Alfred Huszcza ( )

37 Chirurgiczne leczenie wysokiej krótkowzrocznościBadania pod kierunkiem W.J. Kapuścińskiego Chirurgiczne leczenie wysokiej krótkowzroczności dr. hab. Prof. Piotr Hańczyc ( )

38 autoregulacja siatkówkoego przepływu krwi Maria Hanna NiżankowskaBadania pod kierunkiem W.J. Kapuścińskiego autoregulacja siatkówkoego przepływu krwi wczesna nieinwazyjna diagnostyka zaburzeń mózgowego przepływu krwi za pomocą ODM Weigelina i Labsteina oftalmodynamotrofia (ODG) Hagera w niewydolności krążenia mózgowego Maria Hanna Niżankowska dr. hab.

39 Badania pod kierunkiem W.J. KapuścińskiegoFotogrametria i planimetria dna oka Hemodynamika naczyń mózgowych za pomocą OMD dr. hab. doc. Lech Baran ( )

40 Biofizyki OkulistycznejProtest studencki w 1968 roku Zmiany w polskich uniwersytetach Zniesienie Katedry Okulistyki Laboratorium Biofizyki Okulistycznej Klinika Oczna Instytut Układu Nerwowego i Narządów Zmysłów utrata autonomii mniej badań stagnacja Prof. W.J. Kapuściński odchodzi na emeryturę

41 Piotr HAŃCZYC ( ) Kierownik Kliniki docent profesor 1994 – odejście na emeryturę

42 – stan wojenny w Polsce Styczeń 1982 – internowanie dr W.C. Kapuścińskiego juniora (syna Prof. W.J. Kapuścińskiego) – doc. M.H. Niżankowska pracuje na Uniwersytecie w Oran (Algieria) 1984 – nagła śmierć doc. Lecha Barana śmierć Prof. W.J. Kapuścińskiego

43 4 czerwca 1989 – zmiany polityczne w PolsceOdbudowa autonomii Kliniki Ocznej zniszczony i nigdy nie odnawiany budynek brak sprzętu

44 Prof. Maria Hanna Niżankowskaod 1994 roku – Kierownik Katedry i Kliniki Okulistyki AM we Wrocławiu rok 1995 – święcimy 50-lecie Katedry Okulityki na polskim Uniwersytecie we Wrocławiu

45 Prof. Maria Hanna Niżankowska Prorektor ds. Nauki Akademii Medycznej we Wrocławiu

46 Założenie Fundacji Na Rzecz Zapobiegania Slepocie Założenie Fundacji Na Rzecz Zapobiegania Slepocie Nowy sprzęt o wartości  Euro lampy szczelinowe tonometry aplanacyjne Fundus-Camera lasery mikroskopy operacyjne USG witrektomy fako i inne... utworzenie pokojów badań modernizacja bloku operacyjnego budowa sieci komputerowej i nowego pomieszczenia biblioteki

47 Stypendia w Klinice Okulistyki Uniwersytetu w Marburgu Stypendia dla młodych lekarzy Europa (Belgia, Niemcy, Anglia) Izrael USA ZESPÓŁ SZKLISTKOWO-SIATKÓWKOWY Stypendia w Klinice Okulistyki Uniwersytetu w Marburgu

48 1998 – pierwszy przeszczep rąbka rogówkiZESPÓŁ ROGÓWKOWY 1998 – pierwszy przeszczep rąbka rogówki

49 Badania nad jaskrą – naczyniowe czynniki ryzyka

50 ORYGINALNE PODRĘCZNIKI Katedry i Kliniki Okulistyki AMwe Wrocławiu

51 TŁUMACZENIA

52 Dziękuję za uwagę