1 ŞAHADET HUKUKU
2 MAGNA CARTA,1215 Art.38 In future no official shall place a man on trial upon his own unsupported statement, without producing credible witnesses to the truth of it.
3 ŞAHADET HUKUKUNUN KAPSAMIŞahadetin elde edilme şeklini denetleme, Geçerli şahadetin ne olduğunu belirleme, Şahadetin mahkemeye sunum koşullarını düzenleme, İspat Külfetinin derecesini ve kimin mükellefiyetinde olduğunu belirleme Şahadete verilecek ağırlığı belirleme
4 KARARA VARIRKEN.. HÜKÜM MADDİ HUKUK OLGULAR YARGILAMA HUKUKUUSUL HUKUKU ŞAHADET HUKUKU
5 TEMEL ETKENLER İSPAT KÜLFETİ İLGİLİ KABUL EDİLİR ADİL & HIZLI
6 ŞAHADET HUKUKU RELEVANT (İLGİLİ) ADMİSSİBLE (KABUL EDİLEBİLİR)
7 İSPATI GEREKMEYEN HUSUSLARKARİNELER KABUL EDİLMİŞ OLGULAR LAYİHALARDA HMUT E.24 ŞAHADET İLE ADLİ İHBAR MEVZUAT BASİT İLMİ GERÇEKLER HERKESCE BİLİNEBİLECEK TARİHİ OLAYLAR
8 FACT IN ISSUE MADDİ HUKUK LAYİHALAR İHTİLAFIN KONUSUİHTİLAFLA İLGİLİ OLGULAR İHTİLAFSIZ OLGULAR KANUNİ UNSURLAR İSPAT KÜLFETİ
9 Örnek/ fact in issue Talep TakririDavacı iddia eder ve der ki, davalı yukarıda referanslarına değinilen taşınmazına kendisinden izinsiz, haksız ve kanunsuz olarak sürekli biçimde girmektedir. Müdafaa Takriri Davalı davacıya ait taşınmaza girdiğini kabul etmekle beraber bu fiilinin kendisine tanınan geçit hakkına dayandığını ve yasal olduğunu öne sürer.
10 Fasıl 148 Madde 43 (1) Taşınmaz mala tecavüz fiili, herhangi bir kişinin herhangi bir taşınmaz mala, kanunsuz olarak girmesinden, kanunsuz olarak zarar vermesinden veya müdahale etmesinden oluşur. (2) (…) ancak herhangi bir taşınmaz mala tecavüz için açılan herhangi bir davada, şikayet konusu fiilin kanunsuz olmadığını kanıtlama yükü davalıya ait olur., Fact in issue: Davalının davacının taşınmazına girmeye elverişli bir geçit hakkına sahip olup olmadığıdır. (Diğer tüm olgular irrelevant)
11 RELEVANCE (İLGİ) Genel Kural: İhtilafa konu olguları ispat etmeye veya çürütmeye yönelik tüm olgular ilgili kabul edilir. Test: Mantık ve Hayat Tecrübesi Kabulü talep şahadet bahse konu olguyu daha inanılır veya olası kılıyor mu? İstisna: Karakter ve Benzeri Olgular
12 “EN İYİ” ŞAHADET KURALI
13 Best Evidence Rule Best Evidence Yazılı Orijinal Sözlü DoğrudanTanım: Davanın şartlarının el verdiği oranda doğrudan ve orijinal şahadetin sunulmasıdır. Best Evidence Yazılı Orijinal Sözlü Doğrudan
14 Yazılı Belgeler/ Best EvidenceKural: Tanık bir belgeye atıfta bulunarak şahadet veriyorsa bu belgenin öncelikle emare olarak sunulması gerekir. Aksi halde yazılı bir belge sözlü şahadet ile ispat edilmiş olur. Sunulacak belgelerin kural olarak orijinal olmaları gerekir. (Fasıl 9 Madde 4) Fotokopi evrak ancak secondary evidence olarak sunulabilir.
15 Yazılı Belgeler/Secondary EvidenceOrijinal Kamu Evrakı Orijinal evrak karşı tarafın tasarrufunda ise (notice to produce) Orijinal Evrak yok olmuş ise Orijinal Evrak yabancı bir kişinin tasarrufunda ise Orijinal evrak doğru ve yeterli arama neticesinde bulunamamış ise Orijinal metnin fiziki olarak ibrazı mümkün değil ise Ara İstidalarda
16 HEARSAY
17 HEARSAY Tanım: Mahkemede şahadet vermekte olan tanık haricinde bir başka kişinin, söylediklerinin gerçekek olduğunu kanıtlamaya yönelik, ifadeleri hearsay kapsamına girer. Hearsay geçerli bir şahadet değildir. Hearsay şahadet itiraza uğramamış olsa da geçerli bir şahadet türü değildir.
18 ELEMENTLERİ Mahkemede tanıklık yapmayan bir kişininSözlü veya yazılı beyanları İçeriğinin gerçek olduğunu kanıtlamak için Subramanian v P.Prosecutor Fasıl 9 Madde 4 (1)
19 Gerekçeler Yemin altında verilmemiştir. Tanık mahkemece gözlemlenemez.İstintaka tabi tutulamaz. Doğrudan değildir.
20 İSTİSNALAR KABUL BEYANLARI ve İTİRAFLAR (R v Erdheim)«No man can be witness for himself, but he is the best witness against himself.» «Without Prejudice» hariç KAMUSAL EVRAKLAR Görevleri kapsamında yetkililer tarafından, kamu yararına tutulan belgeler (Fasıl 9 Madde 18)
21 İSTİSNALAR ÖLMÜŞ KİŞİLERİN BEYANLARI Kendi menfaati aleyhine yaptığıGörevi sırasında yaptığı, Kamu haklarını ilgilendiren konularda, Nesebe ilişkin beyanları, Cinayet ile ilgili ölüm anı beyanları, Vasiyetname
22 DURUŞMADA ALINAN ŞAHADET
23 DURUŞMADA ŞAHADET ESAS SORGU ÇAPRAZ SORGU TEKRAR SORGU
24 ESAS SORGU Esas Sorgu: Tanığı mahkemeye celp eden tarafçayapılan sorgulamadır. A M A Ç Davayı veya müdafaayı ortaya koyacak şahadeti sunma Davanın veya müdafaanın dayandığı yazılı veya fiziksel delilleri mahkemeye ibraz etme
25 TEMEL KURALLAR Leading Soru Sorulamaz!Tanım: Sorunun içerisinde cevaba davet eden ifadeler veya tanığın şahadetinde daha önce değinmediği hususlarda önermeler bulunması. Mantık: Tanığı mahkemeye celp eden taraf ile tanık arasında bir bağ olduğu varsayılır.
26 ÖRNEK Örnek 1 S: Kaza yapan aracın rengi maviydi değil mi?C: evet / hayır! Örnek 2 S: Kavşaktan hızla geçen arabayı kim kullanıyordu? C: Davalı!
27 Giriş & İhtilafsız OlgularİSTİSNALAR Giriş & İhtilafsız Olgular Muhasım Tanıklar Tekzip Etme Hafıza Tazeleme
28 Refreshing Memory Tanım: Bir tanık şahadet verdiği konu ile ilgili olarak emare olmadığı halde kendisi tarafından hazırlanmış bir belgeye bakabilir. Şartlar Belge tanık tarafından hazırlanmış olacak Belge tazelemeye konu olgularla eş zamanlı hazırlanmış olacak.
29 OPINION EVIDENCE Kural: Fikir Beyan Edici Soru Sorulamaz!Tanım: İhtilafa konu olgular hakkında tanıkların düşüncesini, inançlarını ve çıkarımlarını ifade etmeleridir. Genel olarak bu yöndeki şahadet kabul edilmez. İstisna: Uzman Tanık Şahadeti
30 Uzman Tanıklar Tanım: Almış olduğu eğitim veya tecrübesi sonucunda fikir beyan edebilecek durumda olma. Kural: Bir kişinin uzman olarak kabul edip etmeme noktasında görev yargıçtadır. Kişinin uzman olarak tanımlanabilmesi için mesleki anlamda otorite olarak kabul edilmesi gerekmez. Tanığı celp eden tarafın öncelikle bu yöndeki kriteri tatmin etmesi gerekir. Tanıkların uzmanlığı çapraz sorguya tabidir.
31 ÇAPRAZ SORGU Tanığın karşı tarafça tabi tutulduğu sorgu türüdür. Amaç 1: Karşı tarafın davasını veya müdafaasını bertaraf etme Amaç 2: Kendi davasını veya müdafaasını ispat etme
32 ÇAPRAZ SORGU Esas sorgu ile bağlı veya orada sorulanlarla kısıtlı değildir. Tanıklar güvenilirlikleri ve uzmanlıkları açısından sorgulanabilirler. Tanıklar çapraz sorguda sorulan her soruya cevap vermeye mecburdurlar; meğer ki yargıç aksine izin versin. Tanığa esas sorguda hiç soru sorulmasa dahi tanık yemin aldıktan sonra çapraz sorguya tabi tutulabilir. Tanık çapraz sorguya tabi tutulmadığında; kural olarak esas sorgusundaki ifadelerinin kabul edildiği çıkarımı yapılabilir.
33 CREDIBILITY OLGULAR HAKKINDAKİ BİLGİSİ ZEKASI TUTARLILIĞIDAVA KONUSU HAKKINDAKİ ÇIKARI DÜRÜSTLÜĞÜ
34 ÇAPRAZ SORGU İYİ BİR ÇAPRAZ SORGU İyi planlanmış olmalıYönlendirici sorular içermeli! Kısa ve öz olmalı Cevabı bilinmeyen sorular sorulmamalı Ucu açık soru sorulmamalıdır.
35 RE-EXAM Tanım: Çapraz sorgudan sonra tanığı celp eden tarafça yapılan sorgu Temel Amaç: Çapraz Sorgu esnasında müphem kalmış hususların ortaya konması. Kural: Esas Sorgu da olduğu gibi leading soru sorulamaz. Yeniden sorgu aşamasında emare ibrazı mümkün değildir. Tanığı esas sorguda sorulma olasılığı olduğu halde sorulması ihmal edilen soruların yöneltilmesi için kullanılmamalıdır.
36 İTİRAZLAR Leading Yanıltıcı Bileşik Soru Cevaba yönelik olmayanSorulmuş & Cevaplanmış Tartışmaya Yönelik Spekülatif Aşağılayıcı Hearsay