ARABIERAREN MUNDUA Arabiera Munduan.

1 ARABIERAREN MUNDUA Arabiera Munduan ...
Author: Mario Lavin
0 downloads 0 Views

1 ARABIERAREN MUNDUA Arabiera Munduan

2 Herrialde asko, etnia eta kultura asko ere.Arabiera hitz egiten duten herriek (Berdez: arabiera hizkuntz ofiziala da. Urdina: arabiera hizkuntz koofiziala da.) Herrialde asko, etnia eta kultura asko ere. Arabiera, Árabe 'العربية / al-ʕarabīya 256,000,000 pertsonek hitz egiten dute munduan

3 Arabieraren hiztunak, nortzuk dira?Sudaneko neska-mutilak Mali

4 اَلْجَزَائِ / Algeria Egipto مصر Somalia

5 Eritrea Jordania Siria Saudi Arabia

6 Tuareg: Algeria, Mali eta NigerUme marokiarrak Ume amazight (bereber), bere hizkuntza eduki arren arabiera ere hitz egiten dute Tuareg: Algeria, Mali eta Niger

7 Alfabeto arabiera Arabiera eskumatik ezkerrera idazten da.Gaurko idazkera IV. Mendean sortu zen eta nasji deitzen da.

8 ARABIAR KALIGRAFIA ARTEA DAKaligrafia arabierak badu, mendebaldekoarekin konparatuz, itzelezko alde bat. Ez zen sortu helburu praktikoarekin baizik eta Jainkoarekin komunikatzeko. Idazteko baliabideak

9 Escritura Kúfica antigua ”Todos los hombres son libres e iguales” Mensaje repetido en distintas formas de escritura                                                                       Escritura Diwani Escritura Kúfica antigua                                                                                                                                      Escritura Kúfica Escritura Magrebí

10 Arabieratik datozen hitz batzuk:Aljofar Azucena Añil Azahar Azafrán Albahaca Añil, Jofaina, Cero, Noria Ronda, Rincón, Rehén , Aceite, Aceituna,

11 aceituna Balde Acequia Alfombra Cifra Arabieratik 4000 hitz baino gehiago ditu gaztelaniak Arsenal

12 ERDI AROAN arabiar kultura oparoa zenZOOLOGIAri buruzko ERDI AROKO LIBURUA

13 ARABIARREN EKARPENAK AJEDREZA ren jatorria misterioa da, baina jakiten da oso, oso joko aintzina dela eta bere sorlekua Txina eta Indiaren artean kokatzen dela. Arabiara pasatu zen eta arabiarrek ekarri zuten Espainiara. Espainiatik Europara zabaltzen joan zen. Erdi Aroan gorte guztietan jokatzen zen.

14 ARABIARREN EKARPENAK - IINORIA عجلة فيريس makina hidraulikoa da. Ura ateratzeko metodo bat zen aintzinaroan. Ekialde hurbilean sortu zen eta arabiarren Iberiar Penintsulara ekarri zuten

15 MUSIKA ARABIARRA ISLAMAKO musika موسيقى , arabiar, pertsiar, indiar eta turkiarren arteko interakziotik emaitza da. LAUD arabiarra Dervitzen dantza

16 Arabiarrek ALGEBRA asmatu zutenAlgebra «Al-gabr» arabiar hitzatik dator.

17 Erabiltzen ditugun zenbaki arabiarrak Indian sortu ziren baina arabiarren Europara ekarri zituzten zifra aurrerapen ikaragarria izan zen.

18 Medikuntza arabiarra Erdi Aroan, mediku arabiarrek hamaika ekarpen egin zituzten. Arabiar medikuntza mendebaldekoa baina aurreratuagoa zen. Arabiar medikurik Ospetsuenak: Abulcasis ( d.C.). Lehenengo aldiz, hezurren apurketak sendatzeko igeltsua erabili zuena zen. Avicena ( d.C.) bost libiriki medikuntza-lana idatzi zuen. Maimonides Dietetika eta terapeutika jarraitzen zuen

19 KARTOGRAFIA Oso kartografo onak ziren arabiarrakAbu Abdullah Mohammed Ibn al-Sharif al-Idrisi, Bere mun- du mapa

20 Ibn Jaldún (1332-1406) أبو زيد عبد الرحمن بن محمد بن خلدونTunez-en jaiotako historiatzaile, soziologo, filosofo, ekonomilari, demografo eta estatu gizon ospetsua zen. Gizarte zientzien sortzailea konsideratzen da. Al-Andalusen bizi zen. Arnold Toynbee historiatzaile ingelesak berari buruz esan duena: "Ibn Jaldún concibió y formuló una filosofía de la historia que es sin duda el trabajo más grande que jamás haya sido creado por una persona en ningún tiempo y en ningún país“.

21 Abū Alī al-Ḥasan ibn al-Ḥasan ibn al-Haytham ابو علي، الحسن بن الحسن بن الهيثم(965 Basra Cairo) En abril de 1999, el periodista estadounidense Richard Powers escribió para The New York Times Magazine un artículo en el que rendía homenaje a la, a su entender, mejor idea científica del último milenio. Los lectores quizá se sorprendieran al no encontrar rastro en sus comentarios de Isaac Newton ni de Charles Darwin. Tampoco una mención del genio prodigioso de Albert Einstein. El elegido por Powers era un escasamente conocido pensador árabe del siglo X, Abú Alí al-Hassan ibn

22 Ibn al-Haytham ingeniero, físico, matemático , sus estudios principales versaron sobre la refracción de la luz, sentando las bases de la óptica moderna.

23 Beste zientzialari arabiar batzukX eta XIII. Mendeen artean arabiar zientziaren urrezko garaia dago. MATEMATIKO ARABIARRAK al-Karaji fue el primero en dar al algebra una descripción precisa. Al-Biruni (n. 973) Fundó la moderna trigronometria. On Al-Samawa’l and Al-Kashi Contribuyó a desarrollar las fracciones decimales. Abu Mussa Djafar Al Kufi (Djeber), que vivió en la segunda mitad del siglo VIII.fue un gran químico. Alcohol, alambique, alcali, elixir,etc. son de origen árabe.

24 Alcohol, alambique, alcali, elixir, etcAlcohol, alambique, alcali, elixir, etc. son palabras de origen árabe relacionadas con la química. Ar Razí ( ), Alkimista oso garrantzitsua zen. Alkimia kimikaren aitzindaria da.

25 Brújula: asmakuntza txinatarra. Europara arabiarrek eraman zuten XIIBrújula: asmakuntza txinatarra. Europara arabiarrek eraman zuten XII. Mendean.

26 Astrolabio izarren kokapena asmatzeko erabiltzen daAstrolabio izarren kokapena asmatzeko erabiltzen da. Ez da jakiten nork asmatu zuen baina arabiarrek erabili eta hobetu zuten.

27 Bolbora. Asmakuntza txinatarra. Baliabide piroteknikoa zen hainetzatBolbora. Asmakuntza txinatarra. Baliabide piroteknikoa zen hainetzat. Arabiarrek eraman zuten Europara eta gerrarako erabili zuten. Bolbora egiteko zufre, gesal eta ikatza nahasten dira.

28 Papera: Asmakuntza txinatarra, arabiarrek zabalduta eta hobetuta.Hasieran papera egiteko banbu zuntzak erabiltzen ziren. Arabiarrek trapu hondakinez egiten zuten papera merkeagoa ateratzen. Paperari ezker liburuen prezioa izugarri jaitsi egin zen.

29 Naguib Mahfuz, ( ) Literatura Nobel Sariduna (1988), egipziarra eta literatura arabierraren nobel saridun bakarra.

30 ARTE ARABIARRAK giza figura sahiesten zuenARTE ARABIARRAK giza figura sahiesten zuen. Hori dela eta mokarabeak , landareak eta figura geometrikoak erabili zituzten.

31

32

33 Azulejoz apaindutako eraikinak, Mezkitak hain zuzen.Azulejo hitz arabiarra Azulejoz apaindutako eraikinak, Mezkitak hain zuzen.

34 OHITURAK

35 Abegikortasuna (Hospitalidad)Abegikortasun arabiarra oso garrantzitsua da. Agurra: Tradizionalki agurtzen dira eskua ematen eta masaila musukatzen Gizonak eta emakumeak bakarrik hitz batzuk esango zaizkie emakumearen pribatizidadea errespetatzeko. Ohitura da ere familiaz, lanaz eta osasunaz galdera batzuk egitea. Te eta kafea. Abegikortasuna askotan te edo kafea eskeintzen adieraten da . Oso normala da dendetan ere eskeintzea. Errefusatzea iraina konsideratzen da.

36 OHITURAK Agurra oso erabilia Ahlan wa sahlan da.Jateko beti eskumako eskua erabili, ezkerra zikina konsideratzen da eta. Emakumeak aparte jaten dute.

37 Henna edo Alheña Duela 3000 urte edo gehiago erabiltzen dela ipar Afrikatik Indiaraino. Ezkontzetan asko erabiltzen da. Alhena bi metroko zuhaiska da. Sinesten da alheñak ona dela azalarako

38 ARABIAR MUNDUKO HIRI ETA PAISAI BATZUK

39 MAROKO

40 Basamortuko ibiltariakGizon urdinak, Afrikaren iparraldekoak

41 OASIS Saharako Basamortuan Atlas mendiak

42 TUNEZ الجمهورية التونسية KARTAGO

43 arabia

44 SAUDI ARABIA Riad Areako ekaitza

45 Jordania (الأردنّ Al-’Urdunn)Monarkia kosntituzionala da. Ez du ia baliabiderik, hori dela eta turismoa da bere ekonomiaren alde garrantzitsuenetako bat. Hiri greko—erromatarrak ditu Gurutzaden garaiko gaztelu ibilbidea

46 ARABIAKO PENINTSULAREN (Emir Herri Batuak الإمارات العربيّة المتّحدة Al-Imārāt al-‘Arabīya al-Muttaḥida) Abu Dhabi أبوظبي Federazioa osatzen dute. Herrialdeen aberastasuna petrolioa da. Petrolioa Abu Dhabin 1958.ean aurkitu zen eta Dubain 1969.ean

47 yemen

48

49 OMAN

50

51 DUBAI دبي

52 Kuwait دولة الكويت

53 دولة الكويت Dawlat al-KuwaytHerri osoa basamortua da. Kuwait uraren inolako erreserbarik gabeko munduko herri bakarra da. Udan tenperatuak 51º baino gehiago lortzen ditu

54 LIBIA Afrika ipar guztia, arabiar baino lehen, erromatar probintzia izan zen

55 ISLAM

56 Arabiarrak ibiltariak zirenMahomaren garaian. Arabiar penintsula guztiz bananduta zegoen tribuetan. Mahomak batu egin zituen .

57 Mahoma Mahoma (La Meca, c. el 26 de abril de 570/571 — Medina, 8 de junio de 632) fue el profeta (nabi نبي) fundador del Islam Mahomaren izena arabiar kaligrafiaz idatzita.

58 INICIO DEL ISLAM Mahoma recibiendo la revelación del ángel Gabriel (Yibril, جبريل),) El arcángel Gabriel le indicó que había sido elegido como el último de los profetas y como tal predicó la palabra de Dios sobre la base de un estricto monoteísmo, prediciendo el Día del Juicio Final.

59 La Hégira A medida que Mahoma iba consiguiendo más adeptos, la vida en la Meca se hizo peligrosa. Rompe los lazos tribales y se traslada a Medina (año 623, año de la Hégira que marca el inicio del calendario musulmán)    Ilustración del siglo XV de una copia de un manuscrito de Al-Biruni que representa a Mahoma predicando El Corán en La Meca

60 Mahoma 632.urtean hil zen baina orduan bere erlijioa guztiz ezarrita zegoen eta Arabiar penintsula batua Al-Masjid al-Nabawi en Medina. En esta mezquita se encuentra la tumba de Mahoma y de los dos primeros califas, Abu Bakr y Umar ibn al-Jattab

61 El islam (en árabe الإسلام, al-Islām ) es una religión monoteísta cuyo dogma se basa en el libro del Corán, el cual establece como premisa fundamental para sus creyentes que «No hay más Dios que Alá y que Mahoma es el mensajero de Alá» Alá (Dios) en árabe

62 ERLIJIOA La oración o salat, realizada cinco veces al día, mirando a la Meca, es uno de los 5 principales preceptos del Islam. La limosna, el ayuno, la peregrinación y el testimonio “no hay más dios que Alá y Mahoma su profeta” son los pilares del Islam.

63 ARABIARREN HEDAPENA Mahoma hil ostean arabiarrek eta berahiekin beste herri batzuk hasi ziren zabaltzen eta bere hizkuntza eramaten. Ezarri ziren lekuetan, denboraren poderioz kultura oparoa garatu zuten.

64 ISLAMA GAUR El islam es hoy la religión más seguida después del cristianismo. Cuentan con 1,3 miles de millones de creyentes, sobre el 20% de la población mundial

65 Arabiera eta arabiar kultura munduanArabieraren mundua Arabiera eta arabiar kultura munduan AMAIERA