1 ARCHITEKTURA I SZTUKA W STAROŻYTNOŚCICYWILIZACJA GRECKA

2 CYWILIZACJE GRECKIE CYWILIZACJA HELLEŃSKA CYWILIZACJA HELLENISTYCZNA

3 CYWILIZACJA HELLEŃSKAARCHITEKTURA RZEŹBA RZEMIOSŁO

4 GRECJA HELLEŃSKA - ARCHITEKTURACECHY ARCHITEKTURY GRECKIEJ Budowle o charakterze sakralnym lub publicznym Budulec – kamień, marmur Budowle monumentalne Kolumnada przykryta dachem, wokół którego biegnie rzeźbiony fryz Nad wejściem tympanon Kolumny w trzech stylach: doryckim, jońskim i korynckim

5 GRECJA HELLEŃSKA - ARCHITEKTURAPORZĄDEK DORYCKI Najstarszy porządek grecki Cechy charakterystyczne: Monumentalna kolumna, którą cechuje surowość i rzadkie żłobkowanie Kapitel bez ozdób Brak bazy u podstaw kolumny Kolumna dorycka z belkowaniem a. abakus (inaczej plintus) b. Echinus c. trzon z kanelurami d. Anuli e. Scamillus f. architraw (epistyl) g. Metopa h. Tryglif i. geison (gzyms wieńczący)

6 GRECJA HELLEŃSKA - ARCHITEKTURAPORZĄDEK JOŃSKI Powstał na przełomie VII i VI w. p.n.e. Cechy charakterystyczne: Lekka i smukła kolumna zwężająca się ku górze bogato żłobkowana (24 kaleury) Głowica zdobiona motywem baranich rogów U dołu kolumny baza podwyższona (oparta na plincie)

7 GRECJA HELLEŃSKA - ARCHITEKTURAPORZĄDEK KORYNCKI Najmłodszy porządek architektoniczny Grecji. Rozwinął się na przełomie V i IV w. p.n.e. Cechy charakterystyczne: Trzon kolumny podobny do stylu jońskiego – wysmukły i lekki, bogato żłobkowany Głowica zdobiona motywem dwóch rzędów liści akantu (roślina)

8 ARCHITEKTURA HELLEŃSKARekonstrukcja Akropolu w Atenach

9 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAAkropol – ufortyfikowane wzgórze, na którym w Atenach znajdował się kompleks świątyń

10 ARCHITEKTURA HELLEŃSKASchemat Akropolu ateńskiego

11 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAPARTENON - słynna świątynia Ateny Partenos ("dziewicy") na Akropolis ateńskiej, wzniesiona w latach p.n.e. z inicjatywy Peryklesa na miejscu dwóch starszych świątyń zburzonych przez Persów w 480 r. p.n.e.

12 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAPARTENON

13 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAPARTENON - rekonstrukcje: Wnętrza Stropu kasetonowego

14 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAPARTENON rekonstrukcje kolorystyczne

15 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAERECHTEJON - świątynia Ateny i Posejdona na Akropolu w Atenach. Zbudowana w porządku jońskim. W portyku południowym kolumny mają kształt dziewcząt – są to kariatydy

16 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAŚwiątynia NIKE APTEROS na ateńskim Akropolu

17 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAPROPYLEJE - reprezentacyjne wejście na ateński Akropol  

18 ARCHITEKTURA HELLEŃSKARekonstrukcja ateńskiej AGORY

19 ARCHITEKTURA HELLEŃSKARekonstrukcja świątyni Artemidy w Efezie KOLUMNADA Pojęcie: kilka lub kilkanaście rzędów kolumn ustawionych w regularnych odstępach, podtrzymujących belkowanie

20 ARCHITEKTURA HELLEŃSKAAteny – ODEON Herodesa (II w.) położony u podnóża Akropolu. Teatr grecki

21 oraz propozycja rekonstrukcji Kory w peplosieRZEŹBA HELLEŃSKA Rzeźby Kory z VI w. p.n.e. oraz propozycja rekonstrukcji Kory w peplosie

22 RZEŹBA HELLEŃSKA FIDIASZ Atena Lemnia Atena Partenos (Werwikion)

23 RZEŹBA HELLEŃSKA FIDIASZ – rekonstrukcje Ateny Parthenos i Apolla z Partenonu

24 Doryforos i DiadumenosRZEŹBA HELLEŃSKA POLIKLET – kanon ludzkiego ciała Doryforos i Diadumenos zastosowano zasadę kontrapostu

25 RZEŹBA HELLEŃSKA Efeb – rzeźba z brązu, kopia z IV w. p.n.e. Kariatyda

26 MYRON – Dyskobol. Rzeźba przedstawia ciało atlety w ruchuRZEŹBA HELLEŃSKA MYRON – Dyskobol. Rzeźba przedstawia ciało atlety w ruchu

27 RZEŹBA HELLEŃSKA Woźnica z Delf rzeźba z brązu

28 CYILIZACJA HELLEŃSKA - RZEMIOSŁOAMFORY greckie – malarstwo czarnofigurowe - atleci

29 CYWILIZACJA HELLEŃSKA - RZEMIOSŁOKRATERY – naczynia na wino ozdobione malarstwem czerwonofigurowym

30 CYWILIZACJA HELLEŃSKA - RZEMIOSŁOMalarstwo czerwonofigurowe „Grupa satyrów” Malarstwo czerwonofigurowe „Bokserzy i inni atleci”

31 CYWILIZACJA HELLEŃSKA - RZEMIOSŁOMalarstwo czerwonofigurowe „Tezeusz”

32 CYWILIZACJA HELLEŃSKA - RZEMIOSŁO7 złotych plakietek z wizerunkiem Artemidy Złoty wieniec z liści

33 GRECJA HELLENISTYCZNAARCHITEKTURA RZEŹBA

34 GRECJA HELLENISTYCZA ARCHITEKTURAPowstają miasta wzorowane na planie miast greckich - zakładano je na geometrycznym planie z wyraźnie zaznaczonymi granicami dzielnic mieszkalnych, handlowych, reprezentacyjnych i terenów rekreacyjnych. Centralnym miejscem była agora a regularna siatka ulic prowadzona była w prostopadłych kierunkach. Miasta wyposażano w urządzenia wodociągowe doprowadzające wodę do domów i sieć kanalizacyjną. Najważniejszymi budowlami miejskimi były: ratusz ( miejsce posiedzeń rady miejskiej), eklesiasteron (gmach posiedzeń zgromadzeń), stoa wznoszona jako budowla wolnostojąca o zróżnicowanym przeznaczeniu użytkowym albo portyk otaczający agorę, kręgi świątynne. Zostaje wprowadzona także stoa piętrowa W tym czasie powstają też duże obiekty sportowe – gimnazjony, gmachy bibliotek miejskich (np. w Aleksandrii, i Pergamonie) Wykorzystywano głównie kolumny jońskie i korynckie

35 ARCHITEKTURA HELLENISTYCZNALatarnia morska na Faros – wyobrażenia. Jeden z 7 cudów świata starożytnego

36 ARCHITEKTURA HELLENISTYCZNAMAUZOLEUM w Halikarnasie - jeden z 7 cudów świata starożytnego - rekonstrukcje

37 ARCHITEKTURA HELLENISTYCZNAŚwiątynia Zeusa Olimpijskiego u stóp Akropolu w Atenach

38 ARCHITEKTURA HELLENISTYCZNAOdbudowany portyk Attalosa w Atenach z II w.p.n.e.

39 RZEŹBA HELLENISTYCZNACechy Ruch Dynamizm postaci Rozmach Ekspresja Dynamiczna kompozycja Najwięksi twórcy to: Lizyp Skopas Praksyteles

40 RZEŹBA HELLENISTYCZNAWenus z Milo Nike z Samotraki

41 RZEŹBA HELLENISTYCZNAGrupa Laokoona Gladiator

42 RZEŹBA HELLENISTYCZNAGłowa Aleksandra Wielkiego dłuta Leocharesa Portret Aleksandra Wielkiego Lizypa

43 CYWILIZACJA HELLENISTYCZNADzieła Lizypa: Herakles Farnezyjski Atleta

44 RZEŹBA HELLENISTYCZNAOłtarz pergamoński

45 RZEŹBA HELLENISTYCZNAKolos rodyjski – rekonstrukcja. Miał stać u bram portu w Rodos. Przedstawiał boga Heliosa – jeden z 7 cudów świata starożytnego

46 RZEŹBA HELLENISTYCZNAAfrodyta z Rodos Stara pijaczka

47 STAROŻYTNA GRECJA Opracowane na podstawie:Encyklopedii multimedialnej PWN „Cywilizacja Europejczyków”