1 Chmury budowa i klasyfikacja

2 Budowa chmur Chmury są skupieniem bardzo drobnych kropelek wody i kryształków lodu. Chmury ciepłe – zbudowane wyłącznie z kropel wody. Chmury lodowe – zbudowane wyłącznie z kryształków lodu. Chmury budowy mieszanej.

3 Jak powstaje chmura? Spadek temperatury poniżej temperatury punktu rosy. Kondensacja pary wodnej. Zwiększanie się ilości pary wodnej na skutek intensywnego parowania. Wznoszenie się powietrza wzdłuż wzniesień, po powierzchni frontowej, przy ruchach falowych i przy konwekcji. Wypromieniowanie z górnej granicy zanieczyszczeń gromadzących się pod inwersją.

4 Międzynarodowa klasyfikacja chmur.Chmury dzielą się na cztery zasadnicze grupy: Chmury wysokie Chmury średnie Chmury niskie Chmury budowy pionowej

5 W obrębie każdego piętra wyróżnia się następujące rodzaje chmur:Kłębiaste (-cumulus) Warstwowe (-stratus) Deszczowe (-nimbus) Pierzaste (-cirrus)

6 Wysokość występowania pięter chmurStrefa klimatyczna Chmury niskie Chmury średnie Chmury wysokie Strefa równikowa 0 – 3 km 2 – 8 km 6 – 18 km Strefa umiarkowana 0 – 2,5 km 2,5 – 7 km 5 – 13 km Strefa polarna 0 – 2 km 2 – 4 km 3 – 8 km

7 Piętro chmur wysokich – powyżej 5 km do tropopauzyCirrus (Ci) – chmura pierzasta, zbudowana wyłącznie z kryształków lodu, o bardzo małej gęstości, w postaci włókien, włsów i pasm. Istotne gatunki i odmiany: -uncinus (unc) – pasma zakończone haczykiem -radiatus (ra) – pasma zbiegające się do jednego punktu horyzontu (zbliżający się front ciepły) -vertebratus (ve) – chmura podobna do szkieletu ryby

8 Cirrus uncinus - przykłady

9 Cirrus uncinus - przykłady

10 Cirrus uncinus - przykłady

11 Cirrus uncinus - przykłady

12 Cirrus uncinus - przykłady

13 Cirrus uncinus - przykłady

14 Cirrus uncinus - przykłady

15 Cirrus radiatus - przykłady

16 Cirrus radiatus - przykłady

17 Cirrus radiatus - przykłady

18 Cirrus vertebratus - przykłady

19 Cirrus vertebratus - przykłady

20 Piętro chmur wysokich – powyżej 5 km do tropopauzyCirrosstratus (Cs) – chmura warstwowo-pierzasta, zbudowana wyłącznie z kryształków lodu, o nieco większej gęstości niż Ci w postaci jednolitej zasłony, przez którą widoczne jest Słońce i występuje cień. Niekiedy zajmuje część nieboskłonu i zazwyczaj stopniowo przechodzi w As. Gatunki i odmiany tej chmury są nieistotne prognostycznie.

21 Cirrostratus - przykłady

22 Cirrostratus - przykłady

23 Cirrostratus - przykłady

24 Cirrostratus - przykłady

25 Cirrostratus - przykłady

26 Cirrostratus - przykłady

27 Piętro chmur wysokich – powyżej 5 km do tropopauzyCirrocumulus (Cc) – chmura kłębiasto-pierzasta, zbudowana z lodu, występująca w postaci płata baranków, kłąbków, łusek czy soczewek. Gatunki: -stratiformis (str) – przejawiająca tendencję do uwarstwiania się -lenticularis (len) – soczewkowata -castelanus (cas) – wieżyczkowata -floccus (flo) - skłębiona

28 Cirrocumulus (str) – przykłady

29 Cirrocumulus (str) – przykłady

30 Cirrocumulus (str) – przykłady

31 Cirrocumulus (flo) – przykłady

32 Cirrocumulus (flo) – przykłady

33 Cirrocumulus (flo) – przykłady

34 Piętro chmur średnich – od 2500 m do 7000 mAltostratus (As) – chmura średnia, warstwowa, w postaci rozległego płata lub ciągłej warstwy, stopniowo zmieniająca swoją grubość, przez którą widoczne jest Słońce lecz nie występuje cień. Często występuje w kilku warstwach. Jeśli występują opady, to nie dochodzą do ziemi (latem), zimą może padać słaby śnieg. Nie wyróżnia się gatunków.

35 Altostratus (As) – przykłady

36 Altostratus (As) – przykłady

37 Altostratus (As) – przykłady

38 Altostratus (As) – przykłady

39 Altostratus (As) – przykłady

40 Altostratus (As) – przykłady

41 Altostratus (As) – przykłady

42 Altostratus (As) – przykłady

43 Piętro chmur średnich – od 2500 m do 7000 mAltocumulus (Ac) – chmura średnia kłębiasta, często w postaci soczewek, płata baranków, wieżyczek, bardzo malowniczo wyglądająca na niebie. Słońce prześwieca lub prześwituje między zgrubieniami chmury. Opady z tej chmury niekiedy występują, ale wyparowują przed osiągnięciem powierzchni ziemi. Gatunki: -stratiformis (str) – przejawiająca tendencję do uwarstwiania się -lenticularis (len) – soczewkowata -castelanus (cas) – wieżyczkowata -floccus (flo) – skłębiona Niekiedy występują dwie warstwy chmur średnich – niżej Ac, wyżej As.

44 Altocumulus (str) – przykłady

45 Altocumulus (str) – przykłady

46 Altocumulus (str) – przykłady

47 Altocumulus (str) – przykłady

48 Altocumulus (len) – przykłady

49 Altocumulus (len) – przykłady

50 Altocumulus (len) – przykłady

51 Altocumulus (len) – przykłady

52 Altocumulus (len) – przykłady

53 Altocumulus (cas) – przykłady

54 Altocumulus (cas) – przykłady

55 Altocumulus (cas) – przykłady

56 Altocumulus (cas) – przykłady

57 Altocumulus (flo) – przykłady

58 Altocumulus (flo) – przykłady

59 Altocumulus (flo) – przykłady

60 Altocumulus (flo) – przykłady

61 Piętro chmur niskich – od ziemi do 2500 mStratus (St) – chmura warstwowa zaczynająca się blisko powierzchni ziemi ( m), zbudowana z drobnych kropelek wody, nie dająca opadów poza słabą mżawką lub śniegiem ziarnistym. Przez cienką chmurę St widoczna jest okresami tarcza Słońca. Gatunki: -nebulosus (neb) – nieprzejrzysta -fractus (fra) – postrzępiona, złej pogody

62 Stratus (neb) – przykłady

63 Stratus (neb) – przykłady

64 Stratus (neb) – przykłady

65 Stratus (neb) – przykłady

66 Piętro chmur niskich – od ziemi do 2500 mStratocumulus (Sc) – chmura kłębiasto-warstwowa, podstawa zwykle od 300 do 800 m, z reguły dolna granica płaska, górna nieco skłębiona, nie daje istotnych opadów. Prześwieca lub prześwituje między zgrubieniami chmury. Gatunki: -stratiformis (str) – w postaci rozległego płata chmur -lenticularis (len) – w postaci soczewek -castelanus (cas) – z górnej granicy wznoszą się wieżyczki chmur

67 Stratocumulus (str) – przykłady

68 Stratocumulus (str) – przykłady

69 Stratocumulus (str) – przykłady

70 Stratocumulus (str) – przykłady

71 Stratocumulus (len) – przykłady

72 Stratocumulus (len) – przykłady

73 Stratocumulus (len) – przykłady

74 Stratocumulus (len) – przykłady

75 Stratocumulus (cas) – przykłady

76 Piętro chmur niskich – od ziemi do 2500 mCumulus (Cu) – chmura kłębiasta, podstawa zwykle od 600 do 1500 m, podstawa płaska, występują oddzielnie lub w postaci szlaków, wałów ale zawsze pomiędzy nimi brak chmur. Gatunki nie dające opadów: -fractus (fra) – postrzępiona w początkowej fazie rozwoju -humilis (hum) – o niewielkim rozwoju pionowym, chmura pięknej pogody -mediocris (med) – o umiarkowanym rozwoju pionowym, w kształcie kalafiora, niekiedy spłaszczona od góry

77 Cumulus (fra) – przykłady

78 Cumulus (fra) – przykłady

79 Cumulus (fra) – przykłady

80 Cumulus (hum) – przykłady

81 Cumulus (hum) – przykłady

82 Cumulus (hum) – przykłady

83 Cumulus (med) – przykłady

84 Cumulus (med) – przykłady

85 Cumulus (med) – przykłady

86 Chmury o budowie pionowejCumulus (Cu) – gatunek congestus (con) – chmura kłębiasta, podstawa zwykle od 400 m do 800 m, dolna granica z wybrzuszeniami w stronę ziemi, występują oddzielnie lub w postaci wałów o długości rzędu dziesiątek km i małej szerokości (2-5 km) ale zawsze pomiędzy nimi jest czyste niebo. Górna granica na wysokości 6-8 km ma kalafiorowate wybrzuszenia. Mogą występować opady przelotne o niezbyt dużej intensywności.

87 Cumulus (con) – przykłady

88 Cumulus (con) – przykłady

89 Cumulus (con) – przykłady

90 Cumulus (con) – przykłady

91 Chmury o budowie pionowejCumulonimbus (Cb) – chmura kłębiasto-deszczowa, podstawa m, górna granica pod tropopauzą (9-12 km). Często występuje kowadło. Występują opady przelotne, grad i zwykle burza o dużej intensywności.

92 Cumulonimbus (Cb) – przykłady

93 Cumulonimbus (Cb) – przykłady

94 Cumulonimbus (Cb) – przykłady

95 Cumulonimbus (Cb) – przykłady

96 Cumulonimbus (Cb) – przykłady

97 Cumulonimbus (Cb) – przykłady

98 Cumulonimbus (Cb) – przykłady

99 Cumulonimbus (Cb) – przykłady

100 Chmury o budowie pionowejNimbostratus (Ns) – chmura warstwowo-deszczowa, o podstawie m, często rozmytej na skutek opadów deszczu lub śniegu. Chmura o znacznej grubości rzędu kilku kilometrów, w górnej części przechodzi w As i Cs. Ciemna, całkowicie przesłania Słońce, daje zazwyczaj jednostajne opady deszczu lub śniegu o umiarkowanej intensywności, często trwające ponad dobę.

101 Nimbostratus (Ns) – przykłady

102 Nimbostratus (Ns) – przykłady

103 Nimbostratus (Ns) – przykłady

104 Nimbostratus (Ns) – przykłady

105 Zjawiska szczególne virga (vir) – opad nie dochodzący do powierzchni ziemi mamma (mam) – wypukłości dolnej granicy chmur pileus (pil) – cienka płaska chmura nad rozwijającym się Cu, świadczy o istnieniu inwersji arcus (arc) – łuk burzowy, kołnierz z chmur Cu przed intensywną chmurą Cb tuba (tub) – lej wychodzący spod chmury Cb, początek trąby powietrznej

106 Formy opadów występujące z różnych chmur 1 – słabe; 2 – umiarkowane; 3 – silne;hydrometeory Rodzaje chmur As Ns Sc St Cu Cb deszcz 1 2 3 mżawka śnieg grad krupy śnieżne śnieg ziarnisty ziarna lodowe słupki lodowe

107 Genetyczna klasyfikacja chmurChmury ruchów wstępujących (frontowe) Ns, As, Cs Chmury konwekcji (chwiejnych mas powietrza) Cu, Cb, Ac, Cc Chmury stałych mas powietrza St, Sc Chmury orograficzne (falowe) Ac, Sc, Cu