1 DEMON w akcji, Festiwal Nauki - 2003 Politechnika WarszawskaWydział Fizyki DEMON w akcji, czyli eksperyment fizyczny - od kuchni Jan Pluta if.pw.edu.pl

2 To podziwiamy

3 Czy w fizyce jest podobnie?To są etapy sukcesu. Czy w fizyce jest podobnie?

4 w akcji... Festiwal Nauki’ 2003 Jan Pluta, Wydział Fizyki PW DEMON

5 DEMON w akcji czyli... współczesny eksperyment fizyczny - od kuchni

6

7

8 ORION detektor neutronów

9 spektrometr magnetycznySPEG spektrometr magnetyczny

10 Nautilus

11 Normandia CAEN Francja GANIL Grand Accelerateur National d’Ions Lourds

12 Cel: pomiar czasowo-przestrzennej ewolucji reakcji jądrowych* zrozumieć własności sił jądrowych, * odkryc nowe stany materii, * zrozumieć pochodzenie Wszechświata. Problem: Jak mierzyć niemierzalne? „Oto jest pytanie!” 10-15 m, s ( ) MeV/c

13 Dlaczego to jest trudne?Dlaczego pomiary za pomocą korelacji neutronów? Bo neutrony nie mają ładunku elektrycznego i nie są odpychane przez dodatnio naładowane jony; dostarczają więc informacji nie skażonej oddziaływaniem kulombowskim. Dlaczego to jest trudne? Bo neutrony nie mając ładunku elektrycznego nie wywołują procesów jonizacji, są więc trudne do zarejestrowania oraz wywołują efekt zwany „cross-talk”.

14 Jan, dla statycznego źródła o ładunku Z,poprawka do pędu cząstki... Będzie... Richard Lednicky, teoretyk (znakomity) z Pragi, (Republika Czeska) 1993r.

15 7 listopada 1995r Drogi Janie,oto kilka odpowiedzi na liczne pytania, które sobie stawiasz...

16 Problem eksperymentalny: „cross-talk”Jeden neutron rejestrowany jest przez dwa detektory detektor 1 źródło detektor 2

17 Problem eksperymentalny: „cross-talk”Rozwiązanie problemu: różne odległości detektora od źródła do przodu w bok do tyłu

18 Interferometria jądrowa z neutronami emitowanymi w zderzeniach ciężkich jonów

19 Próbna instalacja pięciu modułów DEMON-a w różnych odległościach od tarczy

20 O to właśnie chodziło...!

21 Komitet jest przekonanyo ważności proponowanego projektu...

22 STARTUJEMY !!! Eksperyment jest zaaprobowany, priorytet A1,przydzielony czas: 15 UT. STARTUJEMY !!!

23 Interferometria Jądrowa Układów dewunukleonowychRealizacja eksperymentu E286 w laboratorium GANIL (Francja) „Nuclear Interferometry for two-nucleon systems” Interferometria Jądrowa Układów dewunukleonowych

24 „Klucze” do GANILu

25 Francis mówi (elektroniczne) „Sezamie, otwórz się”

26 Drzwi się otwarły, Louise Stuttge wkracza do królestwa DEMONa

27 Strzelnica DEMONa

28 Fragment „sciany” pokazuje szczegóły konstrukcji detektorów

29 Rejestracja neutronów i cząstek naładowanych w układzie detekcyjnym DEMONa neutron proton

30 „Ściana prawdy”, tu każda cząstka musi „powiedzieć” kim jest

31 Trzy rzędy w różnych odległościach od tarczy

32 Zasadnicza charakterystyka pomiaruzebrany w detektorze ładunek w funkcji czasu przelotu cząstki od miejsca reakcji jądrowej do detektora ładunek czas przelotu

33 Zasadnicza charakterystyka pomiaru zebrany w detektorze ładunekw funkcji czasu przelotu cząstki od miejsca reakcji jądrowej do detektora czas przelotu zebrany w detektorze ładunek czas przelotu

34 Analiza kształtu impulsuładunek: całkowity część „powolna” proton elektron czas

35 Analiza kształtu impulsu z detektoraczęść „powolna” ładunku cząstki alfa protony i neutrony fotony ładunek całkowity

36 oraz cząstek o ładunku Z=1 i ładunku Z=2Separacja neutronów oraz cząstek o ładunku Z=1 i ładunku Z=2

37 tylko cząstki naładowane

38 tylko neutrony

39 Zależnośc ta stała się motywem plakatu promującego Wydział Fizyki Politechnuiki Warszawskiej

40 DEMON, jeszcze dziecko, ale już z trójzębem - rozpoczynamy pomiary!

41 Razem z nami pracuje zespól obsługi akceleratora

42 Żródło kalibracyjne lepiej trzymać w bezpiecznej odległosciG. Papatheophanous

43 Tematów do dyskusji nie brakuje...

44 Ten histogram wymaga uwagi, czy wszystko przebiega prawidłowo (?)

45 Każda decyzja wymaga jednoznacznych argumentów.

46 Profesorowie: Hanappe i Tamain czują powagę realizowanego zadania.

47 Młodzi reagują bardziej spontanicznie

48 Trochę humoru nie zaszkodzi, spędzamy to przecież cale dni...

49 ... i całe noce

50 Nocny dyżur trwa od 24tej do 8ej ranoPospać jednak niewiele można, a tak wyglądają oczy po nieprzespanej nocy, Nocny dyżur trwa od 24tej do 8ej rano

51 To ten, co ma największą odpowiedzialność, o spaniu można zapomnieć

52 A oto „skarbiec” DEMON-a. Podpodłogowy system chłodzenia aparaturymoże mieć i inne zastosowanie. Trzeba tylko wiedzieć, którą płytkę należy podnieść.

53 Każdy szczegół wymaga spokojnego zastanowienia, dyskusji i decyzji...

54

55 Pomiary dobiegły końca, wszyscy zmęczeni ale szczęśliwi. 20GB danych zapisanych na kasetach DLT .

56 Jeszcze pamiątkowe zdjęcie z DEMONem w tle

57 Pomiary zakończone. Tablica pamiątkowa nie pozwoli zapomnieć tej niesamowitej PRZYGODY!

58 ... i szybka wycieczka do Mount Saint Michael

59 A to już pierwsze rezultaty.Do tej pory - plon eksperymentu, to pięć publikacji w czasopismach recenzowanych , referaty na konferencjach...

60 ... I dedykowana DEMON-owi konferencja „DEMON w Warszawie”

61 zobacz: http://www.ganil.frOpuszczamy bramy GANIL-u. Wracamy do zwykłego świata bogatsi o doświadczenia z fizyki i o wiele, wiele wiecej !!! zobacz: