1 Dr Katarzyna Dąbrowska-GruszczyńskaFINANSE Dr Katarzyna Dąbrowska-Gruszczyńska

2 FINANSE I Obszar Finansów, składniki systemu finansowegoFinanse przedsiębiorstw Decyzje inwestycyjne w przedsiębiorstwie Giełda Papierów Wartościowych Akcje Obligacje Polityka finansowa

3 Literatura: W. Dębski, “Rynek finansowy i jego mechanizmy”, PWN, Warszawa, 2002 K. Jajuga, T. Jajuga, “Inwestycje”, PWN, Warszawa, 1998 A. Rutkowski, “Zarządzanie finansami”, PWE, Warszawa, 2003

4 Zaliczenie: Po wykładzie FINANSE II (semestr letni)TEST wielokrotnego wyboru OCENA końcowa = 1/2 ocena z egzaminu + 1/2 ocena ćw. (Finanse I i Finanse II); warunek: zaliczenia ćwiczeń i egzaminu

5 Piątek 16.30-17.30, pok. 406 e-mail: [email protected]Dyżur: Piątek , pok. 406

6 Finanse Finanse publiczne Finanse zarządcze UbezpieczeniaTeoria rynku kapitałowego Finanse międzynarodowe Bankowość Finanse przedsiębiorstw

7

8 INSTRUMENTY FINANSOWE (podział):O charakterze wierzycielskim i własnościowym O stałym i zmiennym dochodzie Krótko-, średnio- i długoterminowe Bezpośrednie i pośrednie Rzeczywiste (bazowe) i pochodne (pozabilansowe)

9 RYNKI FINANSOWE (podział):Pierwotne i wtórne Pieniężne i kapitałowe Hurtowe i detaliczne Terminowe

10 INSTYTUCJE FINANSOWE:Banki Towarzystwa ubezpieczeniowe Fundusze emerytalne Fundusze inwestycyjne Domy maklerskie Giełdy papierów wartościowych Inne

11 Liczba banków komercyjnych i spółdzielczych w latach 1989-2004

12

13

14

15 Rynek pieniężny Na rynku pieniężnym pożycza się i lokuje środki na krótkie terminy (do 1 roku). Służy głównie do zarządzania płynnością.

16 Rynek pieniężny - podział:rynek pieniężny pieniądza krajowego rynek walutowy

17 Instrumenty: Lokaty międzybankowe bony skarboweKrótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw Certyfikaty depozytowe

18 Lokaty międzybankowe:WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) – roczna stopa procentowa, po jakiej bank jest skłonny udzielić kredytu innym bankom WIBID (Warsaw Interbank Bid Rate) – roczna stopa procentowa, którą bank jest gotów zapłacić za środki przyjęte w depozyt od innych banków LIBOR, LIBID

19 Lokaty międzybankowe c.d.:Jednodniowe depozyty miedzybankowe: O/N (overnight) – rozpoczynający się w dniu zawarcia transakcji i zapadający w następnym dniu roboczym T/N (tommorow next) – rozpoczynający się w pierwszym dniu roboczym po zawarciu transakcji i zapadający w dniu następnym S/N (spot next) – rozpoczynający się w drugi dzień po dniu zawarcia transakcji i zapadający w dniu następnym

20 Bony skarbowe Są krótkoterminowym papierem wartościowym emitowanym przez rząd w celu sfinansowania potrzeb budżetu państwa

21

22 Krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstwCertyfikaty depozytowe Papiery wartościowe emitowane przez banki w celu pozyskania środków pieniężnych

23 Uczestnicy rynku pieniężnego:Banki Przedsiębiorstwa Dealerzy i brokerzy Administracja Skarbu Państwa

24 Rynek kapitałowy Na rynku kapitałowym dokonuje się transakcji instrumentami finansowymi o okresie wykupu dłuższym niż 1 rok

25 Instrumenty Lokaty terminowe Kredyty bankowe Akcje Obligacje

26 Uczestnicy: Przedsiębiorstwa BankiInne instytucje finansowe (giełdy papierów wartościowych, fundusze emerytalne, inwestycyjne, towarzystwa ubezpieczeniowe, domy maklerskie) Osoby fizyczne Sektor publiczny

27 Inny podział rynków finansowychSPOT (bieżący, natychmiastowy) FORWARD (terminowy)

28 Rynek TERMINOWY

29 Rynek terminowy: Kontrakty terminowe futureskontrakty terminowe forward kontrakty opcyjne

30 Forward i futures różnice

31 Kontrakty opcyjne

32 Kontrakty opcyjne Opcje są standaryzowaneNabywca (przedsiębiorstwo, spekulant) nabywa prawo (nie obowiązek) realizacji kontraktu opcyjnego z wystawcą opcji opcja call (kupna) i put (sprzedaż)

33 W chwili nabycia opcji:określa się warunki i sposób realizacji opcji (data, kurs) sprzedawca zobowiązuje się (za opłatą – premium) dostarczyć/odebrać walutę po ustalonym kursie jeśli zażąda tego nabywca opcji

34 Nabywca opcji może: wykonać kontrakt fizyczniesprzedać go (wyrównać swoją pozycję) dopuścić do jej wygaśnięcia

35 Porównanie kontraktów:

36 Finanse przedsiębiorstw

37 SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA

38 Literatura: M. Sierpińska, T. Jachna, 2002, ,,Ocena przedsiębiorstwa według standardów światowych’’, PWN A. Rutkowski, ,,Zarządzanie finansami’’, 2003, PWE

39

40 BILANS Jest zestawieniem posiadanego przez przedsiębiorstwo majątku i źródeł kapitału, wykorzystanych dla pozyskania majątku na dany dzień.

41 Ogólne zasady tworzenia bilansuzasady rachunkowości (wiernego obrazu, ciągłości, kontynuacji, memoriałowa, współmierności, ostrożności, wyższości treści ekonomicznej nad formą) aktywa uszeregowane według stopnia płynności, pasywa według terminu wymagalności uproszczony schemat bilansu A = P

42 uproszczony schemat bilansu

43 Aktywa B. Aktywa obrotowe A. Aktywa trwałe I. ZapasyII. Należności krótkoterminowe III. Inwestycje krótkoterminowe IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe A. Aktywa trwałe I. Wartości niematerialne i prawne II. Rzeczowe aktywa trwałe III. Należności długoterminowe IV. Inwestycje długoterminowe V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

44 Pasywa B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązaniaII. Zobowiązania długoterminowe III. Zobowiązania krótkoterminowe IV. Rozliczenia miedzyokresowe A. Kapitał (fundusz własny) I. Kapitał (fundusz) podstawowy II. Należne wpłaty na kapitał podstawowy (in minus) III. Udziały (akcje) własne (in minus) IV. Kapitał (fundusz) zapasowy V. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny VI. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe VII. Zysk (strata) z lat ubiegłych VIII. Zysk (strata) netto IX. Odpisy z zysku netto w ciagu roku obrotowego (in minus)

45 Analiza wstępna bilansu: analiza pozioma i pionowaAnaliza pozioma – zmiany (%) rokroczne w pozycjach bilansu Analiza pionowa – udział % poszczególnych pozycji bilansu w sumie aktywów/ pasywów (Struktura)

46 ANALIZA POZIOMA I PIONOWA BILANSU

47

48