1 Dr Katarzyna Sum Katedra Finansów Międzynarodowych Szkoła Główna Handlowa w WarszawieRYNEK WALUTOWY Rynek walutowy

2 Materiały dostępne na:Na początek Materiały dostępne na: Kontakt: Konsultacje: Wtorek s. 20 M Rynek walutowy

3 Warunki zaliczenia przedmiotuTest wielokrotnego wyboru Zakres egzaminu- tematy objęte sylabusem dostępne na stronie Rynek walutowy

4 Ogólny zarys wykładu Teorie kursów walutowychKształtowanie się kursów walutowych w praktyce Ryzyko kursowe Rynek walutowy

5 Literatura podstawowaP. Krugman, M.Obstfeld, International economics: theory and policy, Pearson, Addison Wesley, Boston 2009 M. Rubaszek, D. Serwa, Analiza kursu walutowego, CH Beck, Warszawa 2009 E. Najlepszy, Zarządzanie finansami międzynarodowymi, PWE, Warszawa 2000 Rynek walutowy

6 Rynek walutowy na tle rynku finansowegoPojęcie rynku finansowego Klasyfikacja rynków finansowych Obecne tendencje na rynkach finansowych Rynek walutowy oraz rynek instrumentów pochodnych Rynek walutowy

7 Pojęcie i funkcje rynku finansowegoPrzepływ oszczędności z gospodarstw domowych do przedsiębiorstw Alokacja oszczędności Oferowanie instrumentów umożliwiających zarządzanie finansowe Rynek walutowy

8 Klasyfikacja rynków finansowychRynek pieniężny Rynek kapitałowy Rynek walutowy Rynek instrumentów pochodnych Rynek walutowy

9 Rynek transakcji kasowych i terminowychRynek transakcji kasowych (spot)- transakcja dokonana w ciągu 2 dni roboczych- instrumenty pierwotne Rynek transakcji terminowych (forward)- transakcja odroczona do 30,90 lub 180 dni- instrumenty pochodne Rynek walutowy

10 Rynek walutowy

11 Rynek pieniężny Umożliwia zarządzanie płynnością instytucjiKrótkoterminowe pożyczki i depozyty (do 1 roku) Uczestnicy- banki Rynek walutowy

12 Rynek pieniężny- instrumentyKrótkoterminowe (do 3 miesięcy) Repurchase agreement (repo) –zawarcie dwóch przeciwstawnych transakcji na rynku spot i forward Długoterminowe (3 miesiace-1 rok) Bony skarbowe- emitowane przez rządy Certyfikaty depozytu- emitowane przez banki Bony komercyjne – emitowane przez firmy Rynek walutowy

13 Rynek kapitałowy Umożliwia pozyskanie lub alokację kapitałuPozyskiwanie długoterminowego kapitału Rynek akcji i obligacji Uczestnicy Rynek akcji- emitenci (firmy) nabywcy instytucjonalni i indywidualni Rynek obligacji- emitenci (rządy), nabywcy instytucjonalni Rynek walutowy

14 Rynek walutowy Umożliwia wymianę walut w celu dokonywania płatności międzynarodowych Uczestnicy: banki komercyjne i inwestycyjne, banki centralne, firmy handlowe, fundusze inwestycyjne i hedgingowe działając jako: Hedgers, arbitrażysci, spekulanci Rynek walutowy

15 Rynek walutowy Transakcje spot Transakcje walutowe FuturesTransakcje walutowe Swap Opcje walutowe Rynek walutowy

16 Rynek instrumentów pochodnychUmożliwia uczestnikom rynku zabezpieczenie przed ryzykiem zmian cen Cena instrumentów oparta na cenie instrumentu bazowego Uczestnicy: banki komercyjne i inwestycyjne, banki centralne, firmy handlowe, fundusze inwestycyjne i hedgingowe działając jako: Hedgers, arbitrażysci, spekulanci Rynek walutowy

17 Rynek instrumentów pochodnychTransakcje Forward Swapy Opcje Rynek walutowy

18 Pośrednicy na rynkach finansowychBanki komercyjne Banki inwestycyjne Fundusze inwestycyjne i firmy ubezpieczeniowe Fundusze hedgingowe Rynek walutowy

19 Pozyskanie kapitału- banki vs rynki finansoweRynki finansowe mogą podjąć większe ryzyko niż banki Niższa premia za ryzyko + brak konieczności depozytu zabezpieczającego  niższy koszt pozyskania kapitału Rynki finansowe są bardziej zorientowane na przyszłość niż banki Monitorowanie efektywności firmy przez inwestorów Rynek walutowy

20 Obecne tendencje na rynkach finansowychWzrost płynności rynków finansowych Wzrost znaczenia instrumentów pochodnych Wzrost znaczenia rynków kapitałowych Rynek walutowy

21 Wzrost płynności Liberalizacja przepływów kapitałowychPostęp technologiczny Nowe instrumenty i produkty Nowe metody zarządzania ryzykiem Rynek walutowy

22 Wzrost znaczenia instrumentów pochodnychPopyt na nowe techniki zarządzania ryzykiem Instrumenty podstawowe i strukturyzowane Rosnąca rola spekulacji Rynek walutowy

23 Wzrost znaczenia rynku kapitałowegoMalejąca rola banków w pośrednictwie finansowym Rosnąca rola rynku obligacji Rosnąca rola rynku akcji Rynek walutowy

24 Dzienny obrót na rynku walutowymŹródło: BIS Rynek walutowy

25 Rynek walutowy-liczbyTylko 10% transakcji związanych z handlem, 90% spekulacja Centra finansowe: Londyn 36% wartości transakcji Nowy Jork 18% wartości transakcji Tokio 6% wartości transakcji Rynek walutowy

26 Rynek walutowy-liczbyTransakcje na rynku spot 37% obrotu na rynku walutowym 48% wzrost w latach Transakcje na rynku forward 63% obrotu na rynku walutowym 7% wzrost w latach Rynek walutowy

27 Uczestnicy rynku Hedgers Arbitrażysci SpekulanciRynek walutowy

28 Uczestnicy rynku Hedging - zakład o kierunek zmian cen lub wykupienie „ubezpieczenia” Spekulacja i arbitraż- poszukiwanie nadzwyczajnych zysków Rynek walutowy

29 Dzienny obrót na rynku walutowym wg instrumentuŹródło: BIS Rynek walutowy

30 Swapy walutowe Instrument będący umową zamiany określonej kwoty jednej waluty na drugą po kursie spot przy jednoczesnym zawarciu transakcji odwrotnej po kursie forward w określonym czasie w przyszłości „Zakład” o kierunek zmiany kursu walutowego Przykład: firma chcąca zainwestować USD w papiery wartościowe denominowane w EUR potrzebująca USD ponownie za 3 miesiące Rynek walutowy

31 Kontrakty walutowe futuresInstrument będący umową zamiany określonej kwoty jednej waluty na drugą w określonym czasie w przyszłości po określonym kursie „Zakład” o kierunek zmiany kursu walutowego Przykład: Arbitrażysci spodziewający się znacznej zmienności kursu spot Rynek walutowy

32 Opcje walutowe Instrument dający jego właścicielowi prawo lecz nie obowiązek kupna lub sprzedaży określonej kwoty waluty po określonym kursie Wykupienie „ubezpieczenia” przeciw zmianom kursu Opcje put i call Wystawca opcji jest zobowiązany do kupna lub sprzedaży określonej kwoty waluty jeżeli właściciel opcji chce zrealizować swoje prawo Rynek walutowy

33 Opcje walutowe Przykład:Otrzymanie płatności w walucie obcej w nieokreślonym czasie przyszłości- opcja put Dokonanie płatności w walucie obcej nieokreślonym czasie przyszłości- opcja call Banki komercyjne oraz instytucje zarządzające dużymi inwestycjami za granicą Rynek walutowy

34 Dzienny obrót na rynku instrumentów pochodnychŹródło: BIS Rynek walutowy

35 Uczestnicy Hedgers Arbitrażyści Spekulanci Rynek walutowy

36 Instrumenty Transakcje forward Swapy Opcje Rynek walutowy

37 Instrumenty pochodne oparte na stopie procentowejForward rate agreement (FRA) Interest rate swap (IRS) Opcje na stopę procentową Rynek walutowy

38 Dzienny obrót na rynku instrumentów pochodnych wg instrumentuRynek walutowy

39 Forward rate agreementInstrument będący umową o rozliczenie różnicy pomiędzy stopą procentową forward w dniu zawarcia umowy i stopą procentową w dniu rozliczenia umowy Przykład: zawarcie kontraktu FRA przy założeniu 3 miesięcznej lokaty w bonach skarbowych w celu zabezpieczenia się przed niekorzystną zmianą stopy procentowej Rynek walutowy

40 Swap na stopę procentowąInstrument będący umową o periodyczne rozliczanie różnicy pomiędzy długoterminową stopą procentową w dniu zawarcia kontraktu a krótkoterminową stopą procentową w przyszłych okresach Przykład: zawarcie kontraktu swap przy nabyciu 5 letnich obligacji, których kupno chcemy finansować 3 miesięczną odnawialną pożyczką Rynek walutowy

41 Opcje na stopę procentowąInstrument dający jego właścicielowi prawo lecz nie obowiązek do złożenia depozytu / ulokowania kredytu po określonej stopie procentowej Drogi instrument Konieczność faktycznego wykupienia „ubezpieczenia” przed zmianą cen W praktyce inwestorzy kupują i wystawiają opcje jednocześnie Rynek walutowy

42 Arbitraż F-S/S>i*t/360 lub F-S/SRóżnica cen odzwierciedla stopę procentową Ceny na rynku spot i forward zmieniają się równolegle! Rynek walutowy

43 Segment spot i forward na rynku walutowymPremia FKW> SKW Dyskonto FKW Rynek walutowy

44 Spekulacja Możliwość stosowania dźwigniMożliwość złożenia małego depozytu Dzienne rozliczanie transakcji Wzrost ryzyka  wzrost potencjalnych zysków i strat Rynek walutowy

45 Rynek instrumentów pochodnych-problemyNiewłaściwe użycie instrumentów pochodnych Niewłaściwa dystrybucja ryzyka na rynku finansowym Niewłaściwa ocena ryzyka Przykład: Spekulacje na opcjach walutowych w latach Rynek walutowy

46 Podsumowanie Rynki finansowe umożliwiają przepływ oszczędności z gospodarstw domowych do przedsiębiorstw Pozyskanie kapitału na rynkach finansowych może być korzystniejsze niż poprzez bank Rynek walutowy

47 Podsumowanie Obecnie: wzrost płynności rynków finansowychwzrost znaczenia rynku instrumentów pochodnych wzrost znaczenia rynku kapitałowego Rynek walutowy

48 Podsumowanie Największy obrót na rynku instrumentów pochodnychZnacząca część tego to instrumenty pochodne rynku walutowego Instrumenty pochodne są pożyteczne pod warunkiem poprawnej oceny ryzyka Rynek walutowy

49 Literatura P. Krugman, M.Obstfeld, International economics: theory and policy.Part II, Pearson, Addison Wesley, Boston 2009 A. Sławiński, Rynki finansowe, PWE, Warszawa 2006 Triennial Central Bank Survey, Foreign exchange and derivatives market activity in April 2010, Monetary and Economic Department, Bank of International Settlements, 2010. Rynek walutowy