1 Epidemiologia i patomechanizm uszkodzeń stawu skokowegodr med. Andrzej Bugajski dr Andrzej Zaleski

2 Uszkodzenia stawu skokowegoProblem Epidemiologia Anatomia Biomechanika Etiologia Klasyfikacja Patogeneza

3 Uszkodzenia stawu skokowegoProblem Epidemiologia Anatomia Biomechanika Etiologia Klasyfikacja Patogeneza

4 Epidemiologia urazowości stawia problem uszkodzeń narządu ruchu w rzędzie największych i najtrudniejszych zadań medycyny XXI wieku

5 Jest to konsekwencją zmiany stylu życia, postępu technicznego, pogoni za pracą, dążeniem do jak najszybszego przemieszczania się z miejsca na miejsce, brakiem odpoczynku a także rekreacyjnym lub profesjonalnym uprawianiem sportu

6 Wśród wszystkich obrażeń narządu ruchu, obrażenia kończyn są najczęstsze Znaczący procent ( 29% ) tych uszkodzeń dotyczy kończyny dolnej

7 Obrażeń doznają głównie ludzie młodzi, w wieku produkcyjnym, co jest przyczyną wymiernych kosztów ekonomicznych ponoszonych przez całe społeczeństwo

8 Uszkodzenia stawu skokowegoProblem Epidemiologia Anatomia Biomechanika Etiologia Klasyfikacja Patogeneza

9 Skręcenia stawu skokowegoAnglia dziennie USA dziennie Szwecja 18% wszystkich obrażeń sportowych Finlandia % wszystkich obrażeń sportowych Ronstrem

10 Najczęstszy uraz wśród sportowców takichdyscyplin jak: - koszykówka - piłka nożna -siatkówka -lekkoatletyka

11 Uszkodzenia stawu skokowegokoszykówka 40%

12 Uszkodzenia stawu skokowegopiłka nożna 30%

13 Footballers' Ankle

14 Uszkodzenia stawu skokowegosiatkówka 20%

15 w sporcie 75% przypadków prowadzi douszkodzenia więzadeł po stronie bocznej

16 w sporcie wyczynowym przed urazamistaw zabezpieczany jest przez: odpowiednie obuwie sportowe tapeing stabilizatory ortezy

17 Uszkodzenia stawu skokowegorzadko występują u dzieci

18 Uszkodzenia stawu skokowegoProblem Epidemiologia Anatomia Biomechanika Etiologia Klasyfikacja Patogeneza

19 Staw skokowo-goleniowy (staw skokowy górny)Łączy dalsze nasady kości goleni z bloczkiem kości skokowej Jednoosiowy staw bloczkowy Złożona budowa anatomiczna Bardzo ważna rola stabilizatorów biernych i czynnych Najbardziej obciążany staw człowieka - przenosi ciężar całego ciała na stopę Umożliwia ruchy stopy – zgięcie podeszwowe i grzbietowe Współdziała ze stawem skokowym dolnym (przednim i tylnym), dzięki któremu możliwe są złożone ruchy stopy: zgięcie grzbietowe, pronacja, odwiedzenie oraz zgięcie podeszwowe, supinacja, przywiedzenie Duża podatność na urazy

20 Staw skokowy górny Staw skokowy dolnyStaw skokowy składa się z trzech stawów: Staw skokowy górny staw skokowo-goleniowy articulatio talocruralis Staw skokowy dolny

21 Staw skokowy górny Staw skokowy dolnyStaw skokowy składa się z trzech stawów: Staw skokowy górny Staw skokowy dolny 2. Staw skokowo-piętowy (staw skokowy tylny) articulatio subtalaris 3. Staw skokowo–piętowo–łódkowy (staw skokowy przedni) articulatio talocalcaneonavicularis

22 Przekrój czołowy stawu skokowo-goleniowegoGrant’s Atlas of Anatomy

23 Przekrój poprzeczny stawu skokowo-goleniowegoGrant’s Atlas of Anatomy

24 Stabilność bierną stawu skokowo-goleniowegozapewniają kompleksy więzadłowe - po stronie bocznej (boczny kompleks więzadłowy) - przyśrodkowej (więzadło przyśrodkowe) (trójgraniaste) - więzozrost piszczelowo-strzałkowy

25 Więzadła od strony bocznejskokowo- strzałkowe tylne piętowo strzałkowe skokowo-strzałkowe przednie

26 piszczelowo-łódkowateWięzadła od strony przyśrodkowej przyśrodkowe piszczelowo-skokowe piszczelowo-piętowe piszczelowo-łódkowate

27

28 Stabilność czynną zapewniają mięśnie podudzia:M. piszczelowy przedni (m. tibialis anterior) – silny zginacz grzbietowy stopy. Hamuje ruchy zginania podeszwowego. M. trójgłowy łydki (m. triceps surae) – najsilniejszy zginacz podeszwowy stopy. Hamuje ruchy zginania grzbietowego.

29 Mięśnie przednie i boczne goleni

30 Mięsień trójgłowy łydki (warstwa powierzchowna grupy tylnej goleni)

31 Uszkodzenia stawu skokowegoProblem Epidemiologia Anatomia Biomechanika Etiologia Klasyfikacja Patogeneza

32 Prawidłowa czynność stawu skokowo-goleniowego zależy od: osi mechanicznej stawu kształtu powierzchni stawowych działania stabilizatorów czynnych i biernych Biomechanika stawu i jego stabilność uwarunkowana jest natomiast synchroniczną czynnością wymienionych elementów

33 Przy pochylaniu ciała do przodu lub do tyłu ruch odbywa się w stawie skokowym górnym (ruch zgięcia grzbietowego i podeszwowego) 20-300/0 /40-500

34 Jeżeli ciało ulega pochyleniu w bok to ruch odbywa się w stawie skokowym dolnym ( ruch supinacji i pronacji )

35 SUPINATIO ODWRACANIE INVERSION PRONATIO NAWRACANIE EVERSION

36 Nawracanie stopy zawsze jest związane z jej odwodzeniem i zgięciem grzbietowym

37 Odwracanie stopy łączy się z przywodzeniem i zgięciem podeszwowym stopy

38 Przy pochylaniu ciała do przodu lub do tyłu ruch odbywa się w stawie skokowym górnymruch zgięcia grzbietowego i podeszwowego Jeżeli ciało ulega pochyleniu w bok to ruch odbywa się w stawie skokowym dolnym ruch supinacji i pronacji

39 Uszkodzenia stawu skokowegoProblem Epidemiologia Anatomia Biomechanika Etiologia Klasyfikacja Patogeneza

40 Uszkodzenie stawu skokowego może być wynikiem urazu bezpośredniegolub pośredniego

41 Michael Stich

42 Przyczyny urazu: Piłka nożna Tenis Siatkówka KoszykówkaWsiadanie i wysiadanie z tramwaju, autobusu Upadek z wysokości Inne

43 Uszkodzenia stawu skokowegoProblem Epidemiologia Anatomia Biomechanika Etiologia Klasyfikacja Patogeneza

44 Klasyfikacja Lauge-HansenaUwzględnia pozycje w jakiej znajduje się stopa w momencie urazu w połączeniu z kierunkiem w jakim działa siła Pozycja stopy jest wymieniana na pierwszym miejscu supinacja lub pronacja na drugim miejscu wymienia się kierunek działania siły urazu przywiedzenie, odwiedzenie, rotacja zewnętrzna, rotacja wewnętrzna, obciążenie osiowe

45 przywiedzenie i odwiedzeniepronacja i supinacja odnosi się do ruchów stopy wokół osi stawu skokowego dolnego przywiedzenie i odwiedzenie to siły deformujące powodujące rotację kości skokowej wokół jej długiej osi rotacja zewnętrzna i wewnętrzna to ruchy wokół osi pionowej piszczeli

46 Uszkodzenia stawu skokowegoProblem Epidemiologia Anatomia Biomechanika Etiologia Klasyfikacja Patogeneza

47 mechanizm supinacyjno-addukcyjny

48 mechanizm supinacyjno-rotacyjny

49 mechanizm pronacyjno-abdukcyjny

50 mechanizm pronacyjno-rotacyjny

51 Podsumowanie Staw skokowy jest stawem bardzo złożonym pod względem anatomicznym, jak i funkcjonalnym Często ulega uszkodzeniom, stanowi ok. 30% obrażeń kończyn W patomechanizmie uszkodzeń dominuje mechanizm supinacyjno-addukcyjny W sporcie wyczynowym wymaga stosowania metod profilaktycznych

52 Dziękuję za uwagę

53