1 INTERNA 2014 Zatrucia środkami odurzającymilek. med. Tomasz Kłopotowski
2 Toksykomania Jest terminem określającym nadmierne, okresowe lub systematyczne przyjmowanie środków o szkodliwym działaniu na organizm Obejmuje lekomanię i narkomanię. Toksykomanie mogą prowadzić do powstania nałogu lub nawyku
3 Nałóg - definicja wg WHO„stan psychiczny, a czasem też fizyczny, wywołany interakcją między żywym organizmem, a środkiem, charakteryzujący się zmianami zachowań, które zawsze związane są z przymusem okresowego lub ciągłego przyjmowania środka w oczekiwaniu na jego efekty natury psychicznej, a czasem w celu uniknięcia złego samopoczucia związanego z jego brakiem. W przypadkach tych tolerancja może się rozwinąć, lecz nie musi. Osobnik może być uzależniony od więcej niż jednego środka”
4 Zależność psychiczna Zależność psychiczna jest to przymus okresowego lub stałego używania środków wywołujących przyjemność lub usuwających dyskomfort.
5 Zależność fizyczna Zależność fizyczna definiowana jest jako zmieniony stan fizjologiczny wywołany przez powtarzalne zażywanie środków, które zostają wbudowane w metabolizm ustrojowy i stają się niezbędne do zachowania homeostazy biologicznej. Organizm fizycznie uzależniony od danego środka potrzebuje go, chociaż środek ten jest szkodliwy. Okresowy brak tych substancji wywołuje zespół charakterystycznych i specyficznych objawów określanych jako zespół abstynencyjny.
6 Tolerancja Tolerancja jest stanem, w którym zażywanie środka, w takich samych dawkach przynosi coraz słabsze efekty. Aby osiągnąć początkowy efekt farmakologiczny, istnieje potrzeba zwiększania dawki.
7 Klasyfikacja toksykomanii wg WHOTyp toksykomanii Tolerancja Zależność psychiczna Zależność fizyczna Morfinowy + + + Barbituranowo - alkoholowy + + Kokainowy — Konopi indyjskich + / - Amfetaminowy Khat Halucynogenów + Lotnych rozpuszczalników
8 Opiaty i opioidy Papaver somniferum
9 Średnia zawartość w opium (%)Skład opium Pochodne Alkaloid Średnia zawartość w opium (%) Fenantrenu Morfina 10 Kodeina 0,5 Tebaina 0,2 Izochinoliny Papaweryna 1,0 Narkotyna 6,0 Narceina 0,3
10 Najpopularniejsze opioidyPółsyntetyczne Syntetyczne Dionina Alfentanyl Lofentanyl Heroina Alfaprodyna Metadon Hydrokodon Anilerdyna Nalbufina Hydromorfon Butorfanol Nalorfina Oksykodon Dekstrometorfan Pentazocyna Oksymorfon Difenoksylat Petydyna Fentanyl Propoksyfen Leworfanol Sulfentanyl
11 Objawy działania opiatówPoprawa samopoczucia Złudzenie zmienionej rzeczywistości Błogostan i oszołomienie Koncentracja myśli wokół spraw przyjemnych Obniżenie temperatury Zwolnienie i spłycenie oddechu Zwolnienie perystaltyki jelit Ustąpienie odruchu kaszlu Rozluźnienie mięśni Silne zwężenie źrenic
12 Zatrucie opiatami Upośledzenie czynności oddechowej ŚpiączkaHipotermia Zmniejszenie napięcia mięśniowego Bardzo silne zwężenie źrenic Czasami niekardiogenny obrzęk płuc Przyczyną zgonu jest porażenie ośrodka oddechowego
13 Leczenie zatrucia opiatamiNalokson w dawce wyjściowej 0,4 – 2mg i.v. W razie poprawy powtarzanie najmniejszej skutecznej dawki co 20 – 60 minut (lub wlew dożylny – 0,4mg/godz.) W razie braku poprawy początkową dawkę powtarza się do łącznej dawki 10mg Pomocniczo można podawać powtarzalne dawki węgla aktywowanego – sonda żołądkowa, dializa jelitowa, w celu przerwania krążenia wątrobowo-jelitowego
14 Objawy „głodu” opiatowegoBóle mięśniowe Nudności i wymioty Biegunka Brak apetytu Paniczny strach Stany deliryczne i halucynacje Drgawki Zapaść Niepokój Dysforia Łzawienie Skurcz mięśni przywłośnych Katar Bezsenność Zlewne poty Bolesne skurcze jelitowe
15 14 lat z życia heroinistkiMateriał pochodzi z archiwum policji nowojorskiej. Po raz pierwszy została aresztowana w 1983 roku, gdy miała 16 lat, z powodu kradzieży. Ostatnie zdjęcie pochodzi z 1997 po 14 latach. Kilka miesięcy później zmarła w wieku 30 lat.
16 Leczenie zespołu abstynencyjnegoZapobieganie zaburzeniom wodno-elektrolitowym Leczenie przeciwwymiotne Leczenie przeciwbiegunkowe Leki uspokajające Substytucja opioidowa (najczęściej Metadonem) Klonidyna
17 Kokaina Erythroxylum coca (krasnodrzew pospolity)
18 Postacie i drogi podania kokainyPostać kokainy Nazwy potoczne Drogi podania Liście koki Żucie Chlorowodorek kokainy Biała Dama, Śnieg, Koka, Puder, Julia, Kolumbijka, Peruvian, Charli, Lady, Złoty proszek Doustnie, donosowo, podskórnie, dospojówkowo, dopochwowo, doodbytniczo Pasta kokainowa Green Paste, Paste Lavade Palenie Freebase (kokaina pozbawiona soli chlorowodorkowej) Rocks, Chips Wdychanie oparów Crack (prymitywniejsza forma Freebase) Dumex-Crack Palenie, wdychanie oparów
19 Działanie kokainy Uczucie radości, ożywienia, optymizmu, śmiech, gadatliwość, euforia Wzrost aktywności, pewności siebie i samooceny Wzrost popędu seksualnego Zmniejszenie apetytu Redukcja potrzeby odpoczynku i snu
20 Zatrucie kokainą Lęk Panika Poczucie zagubienia HalucynacjeOmamy czucia i dotyku Drgawki Śpiączka Zaburzenia rytmu serca Przełom nadciśnieniowy lub wstrząs Porażenie ośrodka oddechowego
21 Crack Kokaina HCl
22 Amfetamina i metamfetamina
23 Działanie amfetaminy Ożywienie Euforia OptymizmZniesienie uczucia zmęczenia Wzrost wydolności fizycznej Zmniejszenie apetytu Usunięcie potrzeby snu Wzmożenie koncentracji i kojarzenia Całkowita impotencja Drażliwość Podejrzliwość Agresywność Nerwowość
24 Zatrucie amfetaminą Rozszerzenie źrenic Drgawki Tachykardia ŚpiączkaPodwyższenie ciśnienia krwi Zaburzenia rytmu serca Zawał mięśnia sercowego Krwotoki śródczaszkowe Drgawki Śpiączka Uszkodzenie wątroby i nerek Psychoza amfetaminowa Zespół serotoninergiczny
25 MDMA - Ecstasy Sassafras Nees
26 Objawy działania MDMA Objawy sympatykomimetyczne wzrost ciśnieniatachykardia suchość w ustach Empatia (sympatia do wszystkich ludzi) Wyzwolenie energii Euforia Zaburzenia koordynacji Zaburzenia koncentracji Senność Lęk Depresja Bóle głowy Wymioty Hipertermia
27 Zespół serotoninergiczny co najmniej 3 z następujących objawówInne pobudzenie dezorientacja śpiączka drgawki bezsenność halucynacje zawroty głowy Tachykardia wzrost ciśnienia wozszerzenie źrenic ból brzucha sztywność mięśni ataksja słowotok Splątanie lub hipomania Niepokój Mioklonie Wygórowanie odruchów Obfite pocenie się Drżenia mięśniowe lub dreszcze Biegunka Zaburzenie koordynacji Hipertermia
28 Konopie indyjskie Cannabis sativa
29 Kanabinole i kanabinoidyNaturalne kanabinole: Tetrahydrokanabinol (THC) Kanabidiol (CBD) Kanabinol (CBN) Kwas kanabidiolowy Tetrahysyntetyczne kanabinoidy: Dronabinol (Marinol) Nabilon (Cesamet) CP-55940 HU-210 JWH-018 drokanabivarin Konopie jako lek: Bedrocan Bedrobinol Bediol Sativex Namisol Nabilon Cesamet Marinol
30 Przetwory konopi indyjskichNazwa Źródło Nazwy potoczne Zawartość THC (%) Marihuana Mieszanina suchych liści i kwiatostanów żeńskich Mary Jane, Marycha, Maryśka, Trawka, Joint, Gandzia, Majka, Śmieszka, Shit 1 - 3 Haszysz Mieszanina żywicy, kwiatostanów żeńskich i kwitnących szczytów rośliny Hasz, Bhang, Afgan, African, Petarda, Plastelina, Charas, Czarne Maroko 5 - 10 Olej haszyszowy Wyciąg z marihuany lub haszyszu
31 Działanie kanabinoli Mała dawka (do 50μg/kg) Euforia OszołomienieZawroty głowy Odrętwienie Uczucie lekkości Uczucie dystansu do rzeczywistości Zachowany kontakt z rzeczywistością Zwiększenie apetytu Duża dawka (~250μg/kg) Halucynacje wzrokowe i słuchowe Zaburzenia widzenia barw (widzenie na żółto i wadliwe rozpoznawanie barw) Zaburzenie poczucia czasu Czasami synestezja Zaburzenia myślenia Zaburzenia nastroju Zaburzenia pamięci Zaburzenia samopercepcji Spadek aktywności fizycznej
32 Efekty niekorzystne konopiStany splątania Ostre stany lękowe i psychotyczne (ok. 0,1%) Śpiączka – wyjątkowo u małych dzieci Wahania ciśnienia krwi Suchość śluzówek Nudności i wymioty Zaburzenia miesiączkowania Zaparcia Zaburzenia termoregulacji Umiarkowana zależność psychiczna Tolerancja Odwrotna tolerancja Zespół amotywacyjny Zapalenia oskrzeli Brak wiarygodnych dowodów na zgony spowodowanych zatruciem kanabinolami Dawka śmiertelna jest nieznana – szacuje się ją na – razy większą od dawki psychoaktywnej Zespoły abstynencyjne wyjątkowo rzadkie – tylko u osób codziennie przyjmujących wysokie dawki
33 Halucynogeny
34 Halucynogeny – pochodne tryptaminyŹródło Nazwy potoczne Ergobazyna, LSD (dietyloamid kwasu lizergowego), amid kwasu lizergowego Sporysz, Powój hawajski Kwas, Podróż, Acid Lucy, The Ghost, Truskawka, Uśmiech, Złote Słońce, Węzeł Celtycki Psylocyna, Psylocybina Grzyby z rodzaju Psilocibe, np. Łysiczka lancetowata (Psilocibe semilanceata) Psylo, Śruba, Halucyny, Halucynki DMT (dimetylotryptamina) Nasiona Piptadenia peregrina, Ayahuasca Podróż biznesmena, Lunch time Harmina, Harmalina Ziarna Ruty stepowej (Peganum harmala) Łodyga Banisteropsis caapi Bufotenina Skórki banana, Muchomor czerwony (Amanita muscaria), skóra ropuchy Bufo marinus
35 Halucynogeny – pochodne fenyloetyloaminyŹródło Nazwy potoczne Meskalina Kaktus meksykański (Lophophora williamsi) Hoop, Megi, Meskal, Sok, Soczek Mirystycyna, elemicyna Gałka i kwiat muszkatołowy (Myristica fragrans) Miristica, Muscade STP dimetoksymetamfetamina Syntetyczne DOM PMA 4-metoksyamfetamina Anetol Biedrzeniec anyż, Koper
36 Halucynogeny pochodne piperydyny i inne dysocjantyŹródło Nazwy potoczne PCP – fencyklidyna Syntetyczne Angel dust, Fency, Good, Crystal, Tic, Hog, Green tea Ditran (pipidylobenzyl) Ketamina Special K, Jet, kay, Super acid DXM dekstometorfan (Acodin) GHB Kwas gammahydroksymasłowy Ciekłe Ecstasy, Georgia Home Boy, Scoop GBL gammabutyrolakton Ibogaina Tabernanthe iboga Salwinoryna A Salvia divinorum Muscimol Muchomor plamisty i czerwony
37 Halucynogeny - delirianty (antycholinergiki)Źródło Nazwy potoczne Alkaloidy tropanowe – atropina, skopolamina, hioscjamina Bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium) Wilcza jagoda (Atropa belladonna) Lulek czarny (Hyoscyamus niger) Mandragora Anielskie trąby, Angel trumpets
38 LSD - działanie Zmniejszenie poczucia kształtówOstrzejsze widzenie kontrastów Zaostrzenie słuchu Poczucie obcości własnego ciała Zaburzenie orientacji w czasoprzestrzeni Wizje wzrokowe Zaburzenia emocji Zaburzenia myślenia Zmiany nastroju Euforia Uczucie lekkości Rozszerzenie źrenic Wzrost ciśnienia krwi Tachykardia Hipertermia Zawroty głowy Brak apetytu Mdłości Bezsenność