1 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraESIDE, Deustuko Univertsitatea, Bilbo 2008/07/17 Txopi

2 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Creative Commons Analogiak LPI SGAE P2P Ondorioak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

3 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera “ ¿”jabetza intelektuala” existitzen al da? “zero tolerantzia” “adimen militarra” “gerra prebentiboa” Zuk sagar bat badaukazu eta nik sagar bat badaukat eta sagarrak trukatzen baditugu, orduan bai zuk eta bai nik sagar bat edukitzen jarraituko dugu. Baina zuk ideia bat badaukazu eta nik ideia bat badaukat eta ideiak trukatzen baditugu, orduan biok ideia bi edukiko ditugu. George Bernard Shaw ” Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

4 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara“ Sarrera Giza ezagutza, artea, kultura, nola garatzen dira? ” Nire poesia oso merkea da herriaren ahotik hartu nuen debalde, eta debalde ematen diot herriaren belarriario. Gabriel Aresti Urrutiago ikusi ahal izan badut, erraldoien lepoan ezerita nagoelako da. Isaac Newton “ ” Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

5 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Historia pizkat Giza ezagutza guztia jabetza publikoan, inongo mugarik gabe. XVI. mendea – Inprentarekin batera, lehen aldiz kopiak egiteari muga jartzen zaizkio. 1790 – Copyrighta AEBetan legeztatzen da, arteen eta zientzien garapena sustatzeko. 1881 – Bernako hitzarmenaren ondoren copyrighta Europan zehar zabaltzen da. 1900 – Hollywood-eko estudioek indarra hartzen hasten dira... Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

6 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Historia pizkat Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

7 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Historia pizkat Copyrightaren babesa hasera batetan: 14 urte lana sortu ondoren. Copyrightaren babesa gaur egun: 70 urte egilea hil ondoren. Egungo legedian: sormen oro sortzen den momentutik bertatik copyright-a dauka. Jabego industriala: patenteak eta markak. Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

8 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Laurogeigarren hamarkadatik aurrera Richard Stallmanek “software libre” asmatu Free Software Fundation (FSF) sortu Eric Raymonek “kode irekia” sasmatu Open Source Institute (OSI) sortu Lawrence Lessigek lizentzia malguak lan artistikoetara ekartzen ditu Creative Commons (CC) sortu Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

9 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Software librea zabaltzen da Sistema eragileak Ofimatika Komunikazioak P2P Wikiak Blogak ... Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

10 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Lizentzia malgudun edukiak zabaldu egiten dira Musika Blogak Komikiak Wikipedia entziklopedia Argazkiak ... Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

11 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Lizentziak, kontratuak eta bestelako kontzeptuak Copyright Eskubide guztiak gordeta Creative Commons Eskubide batzuk gordeta Jabetza publikoa Eskubiderik ez da gordetzen Copyleft Debekatzea debekatuta Beretasuna (“suidad”) Egilea lanaren aita da, ez jabea Anti-copyright Doala pikutara jabetza intelektuala )S( Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

12 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Askatasun mailak copyright creative commons copyleft jabetza publikoa Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

13 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Creative Commons Analogiak LPI SGAE P2P Ondorioak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

14 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraCreative Commons Ezinbesteko askatasuna creativecommons.org Kopiatu Aitortu (BY) Ez komertziala (NC) Lan eratorririk gabe (ND) Partekatu berdin (SA) Hautazko klausulak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

15 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraCreative Commons Konbinazioak copyleft PD Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

16 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraCreative Commons freedomdefined.org vs. Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

17 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraCreative Commons Lan egiteko desberdintasunak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

18 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Creative Commons Analogiak LPI SGAE P2P Ondorioak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

19 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraAnalogiak Software libretik eduki libreetara Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

20 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraAnalogiak Software libretik eduki libreetara Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

21 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraAnalogiak Software libretik eduki libreetara Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

22 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraAnalogiak Software libretik eduki libreetara Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

23 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraAnalogiak Softwarea Lan artistikoak NC open source software librea Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

24 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Creative Commons Analogiak LPI SGAE P2P Ondorioak Jabetza Intelektualaren Legea (LPI) Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

25 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraLPI Jabetza Intelektualaren Legea (LPI) Real Decreto Legislativo 1/1996, de 12 de abril, por el que se aprueba el Texto Refundido de la Ley de Propiedad Intelectual Babesten dena: liburuak, musika konposaketak, eskulturak, ordenagailu programak, etab. Babesten ez dena: legeak, epailearen ebazpenak, erakunde publikoen akordioak, etab. Lan motak: Lan independientea, lan konposatua Taldelana “Auzolana” (koordinatzaileak bere izenean editatu eta zabaltzen du lana) Lan originala, lan eratorria Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

26 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraLPI Eskubide moralak (egileak ezin ditu ez ukatu, ez inori utzi) Lana zabaldu ala ez erabaki eta nola. Izenarekin, izenordearekin edo anonimo bezala zabaltzea erabaki. Egiletasuna aitortzea. Lanaren osotasuna errespetatzea. Lana aldatzea besteen eskubideak errespetatuz. Lana kanporatzea aurretik kalte-ordain bat ordainduz. Lanaren ale bakar edo arrarora iristea. Ustiapen eskubideak (egileak beste bati utzi diezaizkioke) Erreprodukzio eskubidea (zatia eta osoa) Banaketa eskubidea (salduz, alokatuz, maileguan emanez, ...) Publikoki komunikatzeko eskubidea (erakutsi, proiektatu, irrati bidez zabaldu, ...) Eraldaketa eskubidea (itzulpena, moldaketa, ...) Eraldaketaren egileak lan eratorriarekiko eskubideak dauzka. Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

27 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraLPI Lana jabetza publikoan uzteko aukera Aipamen eskudidea Lan fotografikoa vs. Argazki soila Liburutegietako kanona Ez dago aurreikusita. “Propuesta de Reforma de la LPI por el Dominio Público Voluntario” Irakaskuntzarako edo ikerkuntzarako bakarrik! Egilea (autor), 70 urte vs. Burutzailea (realizador), 25 urte Tarifa: 0,70 €/mailegua Udalek urtero ordaintzen dute. 5.000 biztanletik gorako udalerriek. noalprestamodepago.org Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

28 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Creative Commons Analogiak LPI SGAE P2P Ondorioak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

29 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSGAE Gakoak Una entidad de gestión de derechos de autor más: - SGAE, Sociedad General de Autores y Editores - CEDRO, Centro Español de Derechos Reprográficos - DAMA, Derechos de Autor de Medios Audiovisuales - EGEDA, Entidad de Gestión de los Productores Audiovisuales - VEGAP, Visual Entidad de Gestión de Artistas Plásticos Erakunde pribatua “KANONA” da eta ez “ZERGA” Irabazasmorik gabea “SGAE: la punta del iceberg de un entramado societario” Hamarkada bat baino gehiago darama erakunde publiko batek auditoretza egin gabe Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

30 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSGAE Kanon digitala Kopia pribatuaren eskubidea (31. art.) - Irabazasmorik gabe - Talde-erabilerarik ez Kopia pribatuagatik ekonomikoki konpentsatua izateko eskubidea (25. art.) - Utziezinezkoa da - Kudeaketa elkarte batek egin behar du Kanon digitalak ez dauka inolako zerikusirik “pirateriarekin” Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

31 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSGAE Kanon digitala LEY 23/2006 (LPI): “se excluyen expresamente los discos duros de ordenador” ORDEN PRE/1743/2008: “se entiende por «disco duro de ordenador» el dispositivo de almacenamiento magnético de un ordenador en el que se aloja el sistema operativo de dicho ordenador, al cual está conectado con carácter permanente, de forma que éste solo y exclusivamente pueda servir de disco maestro o del sistema en el sentido de que su conexión sólo le permite adoptar esa funcionalidad y no la de disco esclavo.” Disco duro € Reproductor audio/visual 3,15 € Teléfono móvil reproductor 1,10 € Grabadora CD 0,60 € Grabadora CD + DVD 3,40 € Soporte CD-R 0,17 € Soporte CD-RW 0,22 € Soporte DVD-R 0,44 € Soporte DVD-RW 0,60 € Memoria USB (no integradas) 0,30 € Impresora tinta 7,95 € Impresora láser € Escáner € Copiadoras (según) Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

32 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSGAE Kanon digitala Teddy Bautista, SGAEko presidentea "Kanonaren aurka daudenak talde antisistemekin lotuta daude. Gutxiengo iraunkorrak besterik ez dira, gaur honen aurka daude baina bihar zentral nuklearren aurka egon daitezke." “Copyleftarekin, egileak bere lanarekiko kontrola galtzen du eta beste norbaitek erabili eta bere izenean jar dezake.” “Ez daukagu ezer copyleftaren aurka, aberats jaio diren egileentzako aproposa ikusten dugu.” Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

33 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSGAE Kanon digitalaren testa Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

34 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Creative Commons Analogiak LPI SGAE P2P Ondorioak Peer-to-peer (P2P) Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

35 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraP2P P2P sareak Partekatu vs. Igo/Jaitsi Estekak Esteken zerbitzariak legalak dira beti irabazasmoa egon ala ez (Sharemula kasua). Lan bat partekatu Obrak baimentzen badu, legala da. Egilearen baimenik gabe, ez dago zergatik irabazasmorik egon behar eta ez da delitua. LPI berriarekin urratze zibila izan daiteke, baina espainiar konstituzioak erabiltzaileak identifikatzea galarazten du. Europako Batasuneko Justizia Auzitegia: “operadoreak ez daude behartuak beraien bezeroen P2P erabileraren berri ematera” (Promusicae Telefónica kasua) Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

36 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraP2P Musika gastua Grabatutako musikaren iturriak CDak Deskargak Harpidetza 2. eskukoa Zuzenezko musika Grabatutako musika British Music Rights-entzako Hertfordshire Unibertsitateak burututako inkesta. 14-24 urteko gazteak. 2008ko otsaila – martxoa. Musika kopiatu du Bai Ez Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

37 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraP2P Musika jaisteko arrazoiak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

38 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraP2P Musika igotzeko arrazoiak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

39 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraP2P Zitak Santiago Auserón, Radio Futura, Juan Perro (musikaria) "Niretzat libreki kopiatzea ezbairik gabekoa da. Nahi duenak produktu zainduago bat erosteko aukera ere bai.” Douglas Merrill (EMI disketxeko goi exekutiboa) "Fitxategien partekatzea artistentzat ona da. Zure jarraitzaileak auzitara eramatea ez da estrategia erabazlea." Karen Croxon (Oxford Unibertsitateko ekonomista) "Pirateriak eta P2P sareetan partekatzeak musika salmentak bultzatzen ditu." Paulo Cohelo (idazlea) “Alkimista nire nobelaren errusiar itzulpena Interneten argitaratu ondoren, liburuaren salmentak Errusian urtero unitatetik unitatera igo ziren.” Neil Gaiman (idazlea) “Harper-Collins argitaletxeak American Gods nire liburua on-line eskaini zuen bitartean, salmentak %40 igo ziren. Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

40 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraP2P Etorkizunean partekatzen jarraitu ahal izango dugu? Oztopoak hardwarean (TCPA/Palladium) Oztopoak edukietan (DRM) Oztopo legalak (LPI, Digital Millennium Copyright Act) Gizarte “berreziketa” (SGAE, Espainiar estatuko “La ley actua” kanpaina) Komunikazioen kontrola (polizia aireportuetan, ISPen kontrola, P2P legez kanpo) ”The right to read” Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

41 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraSarrera Creative Commons Analogiak LPI SGAE P2P Ondorioak Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

42 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraOndorioak SGAEk Villaviciosako komentu batetan sarreren %10 jasotzeari uko egiten dio Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

43 Python programazio lengoaiari buruzko liburuaOndorioak Python programazio lengoaiari buruzko liburua “Dokumentu honetako edukiak Creative Commons lizentziaren pean daude” Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

44 “Iraingarria da, elizako bere hainbat lagunek ikusi dute.”Ondorioak Texaseko neskatoa Virgin LTDren kartela: Argazki originala Flickr.com-en: Lizentzia: Creative Commons BY 2.5 Lizentzia: Copyright “Iraingarria da, elizako bere hainbat lagunek ikusi dute.” Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

45 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraOndorioak Lasaitasuna klinika Abortatu zuten emakumeren datuak eMule sarean. Guztira pazienteren datuak. AEPD euroko izuna ezarri die. Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

46 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraOndorioak SGAE vs. Barakaldoko Udala Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

47 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraOndorioak SGAE vs. “copyleft musika” jartzen duten lokalak Kasuak: Ladinamo, Disco Bar Metropol, Buena Vistilla Club Social, Bowling Vistahermosa, Hotel Puerta de Burgos, Birdland, Disco Bar Zapatero, Pub Crazy Town, Espiral Pop Bar. SGAEk, leku horretan berak kudeatutako musika-lanak jartzen direla frogatu behar ditu. Errugabetasun-presuntzioa, “salaketa egiten duenak frogatu behar du”, “deabru-froga”. Izuna egotekotan SGAEk frogatutako kanta kopuruaren araberakoa izango da. “Copyleft musikaren” alde egiten duten lekuek ez dute kanona ordaindu behar. Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

48 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraOndorioak - Informatu zaitez - Eduki libre berriak sortu Softwarea, bertsoak, komikiak, laburmetraiak, argazkiak, ... Musika “Pasos a seguir para publicar un disco propio Creative Commons” “Cómo distribuir música libre en la red” - Jada existitzen diren eduki libreak bildu, bultzatu eta zabaldu - Besteak informatu - Erabili zure imaginazioa... ALEPHANDRIA BiblioWeb Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

49 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraOndorioak Deustuko Unibertsitateko ikasleak software patenteen aurka (2005eko martxoa) Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

50 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraOndorioak Operación Teddy (2005eko azaroa) Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

51 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraOndorioak Kanonik ez dugu nahi! (2008ko martxoa) Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

52 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraInformazio gehiago “Análisis de los beneficios de los P2P para los artistas” “Como darse de baja de la SGAE” “Copyright 2.0” (dokumentala) Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara

53 Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetaraLan honen kopia baldintzak Lan honen kopiak non lortu: ikusimakusi.net Aurkezpen honetako irudiak eta logotipoak Internetetik aterata daude eta jabetza beraien egileei dagozkie. Aurkezpen honetako testuak eta diagramak jabetza publikoan uzten dira. Jabetza intelektuala. Software libretik eduki libreetara