1

2 Jan Pluta, Wydział Fizyki Politechniki WarszawskiejWspółczesne konsekwencje odkryć Marii Skłodowskiej-Curie Jan Pluta, Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej Muzeum MSC, 3 i

3 Jan Pluta, Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiejwczoraj Wpływ odkryć Marii Skłodowskiej-Curie na rozwój fizyki Jan Pluta, Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej Muzeum MSC,

4 Wpływ odkryć Marii Skłodowskiej-Curie na rozwój fizyki - podsumowanieBiografia, przykład: od poświęcenie do sukcesu, od odkryć naukowych do ich zastosowań Fizyka – nauka także dla kobiet Konstruowanie nowych instrumentów pomiarowych Opracowanie nowych metod badawczych Wprowadzenie do fizyki nowego pojęcia – „promieniotwórczość” Zapoczątkowanie nowych dziedzin nauki: fizyka jądrowa radiochemia fizyka medyczna - radioterapia Odkrycie 2-ch nowych pierwiastków : Polonu i Radu Utworzenie nowych placówek naukowo-terapeutycznych („Instytuty Radowe” w Paryżu i Warszawie)

5 Niektóre ważniejsze daty w ciągu 100 lat1896 – H. Becqueral – odkrycie nieznanego promieniowania 1898 – Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie – odkrycie nowych pierwiastków promieniotwórczych: Polonu i Radu 1905 – Albert Einstein – sformułowanie szczególnej teorii wzglednosci 1811 – Ernest Rurherford – stwierdzenie istnienia jądra atomowego 1913 – Niels Bohr – sformułowanie modelu atomu 1926 – Erwin Schrodinger – sformułowanie podstawowego równania mechaniki kwantowej 1928 – Paul Dirac – sformułowanie relatywistycznego równania falowego - „odkrycie” - antymaterii 1932 – James Chadwick – odkrycie neutronu C.D. Anderson – odkrycie pozytonu 1934 – Irena i Frederic Joliot-Curie – Odkrycie sztucznej promieniotwórczosci 1942 – Enrico Fermi – wyzwolenie reakcji łańcuchowej – pierwszy reaktor jądrowy 1945 – zrzucenie bomby jądrowej na Hiroshimę i Nagassaki 1954 – budowa pierwszej elektrowni jądrowej (Obninsk, ZSRR) 1964 – Gell-Mann, Zweig - hipoteza istnienia kwarków 1986 – awaria elektrowni w Czarnobylu

6 Minęło 100 lat...

7 Park przy ulicy Wawelskiej

8 Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie przy ulicy Freta 16 w Warszawie

9 ...w muzeum przy Freta 16

10 Odsłonięcie pomnika Marii Skłodowskiej-Curiew auli głównej Politechniki Warszawskiej, 13 września 2005 r.

11 Czy pozostało tylko wspomnienie?

12 Nie! Pozostały konkrety.Centrum Onkologii, -Instytut im. Marii Skłodowskiej Curie W Warszawie, ul. Wawelska 15 ale także w Warszawie, ul Roentgena 5, w Krakowie i w Gliwicach

13 ...a wewnątrz? Studenci Politechniki Warszawskiejw Instytucie Onkologii przy ul. Wawlskiej w Warszawie ...a wewnątrz?

14

15 Symulator

16 Tomograf komputerowy

17 Akcelerator elektronów

18

19 ...medycyna, to tylko jedna z dróg ...zastosowania promieniotwórczosci.

20 Promieniowanie jonizujące,to narzędzie naprawdę - niezwykłe

21

22

23 Energetyka jądrowa

24 ... a badania naukowe?

25 ? Początek XX-go wieku Jakie są elementarne składniki materii –jakie są ich własności? ? ~10-1 m ~10-10 m ~10-15 m Początek XXI-go wieku

26 Powstały ogromne laboratoria skupiające naukowców z całego światafizyki jądrowej skupiające naukowców z całego świata

27 RHIC Brookhaven National Laboratory, Long Island (USA)Relativistic Heavy-Ion Collider

28 RHIC - Relativistic Heavy Ion Collider (Zderzacz Relatywistycznych Ciężkich Jonów)v= c

29 Zderzenie realtywistycznych jąder atomowych. modelowanie komputeroawe (1)

30 UrQMD – Ultra-relativistic Quantum-Molecular DynamicsZderzenie realtywistycznych jąder atomowych. modelowanie komputeroawe (2)

31 Rezultat zderzenia jąder złota (197Au+ 197Au) przy energii w CMS: 200 GeV na nukleon, BNL, eksperyment STAR 4004000 E=mc2

32 w świecie laboratoriumCERN – największe w świecie laboratorium fizyki cząstek lotnisko w Genewie tunel LHC (długość 27 km, ok.100m pod powierzchnią ziemi) CERN Meyrin

33 Rezultat zderzenia jąder siarki (32S+ 32S) przy energii w CMS 17 GeV na nukleon, CERN, eksperyment NA35

34 CERN - życie nad ... i pod ziemiaok. 100m

35 CERN - podziemny tunel LEP/LHC

36 LHC, Large Hadron Collider - Wielki Zderzacz Hadronów

37 A Large Ion Collider Experiment - ALICE

38 Montaż detektora „ALICE”

39 Prof. Władysław Trzaska (fizyk)...jako ludzie CERN w tle – detektor ALICE w fazie konstrukcji Michał Olędzki (student fizyki) Prof. Władysław Trzaska (fizyk) Dr Radomir Kupczak (elektronik)

40

41 CERN – eksperyment ATLAS

42 CERN – eksperyment CMS

43

44 CERN - przed wejściem głównym – flagi państw - członków CERN-u

45 A w Polsce?

46 Wręczenie nagród laureatom Europejskiego programu ”Marie Curie” Wręczenia dokonuje Laureat nagrody Nobla – prof. Gerard ‘t Hooft.

47 Reaktor Jądrowy „MARIA”

48 Wypalone pręty paliwoweReaktor Jądrowy „MARIA” Wypalone pręty paliwowe Rdzeń reaktora Bramka dozymetryczna

49 Spektrometr fotonów „OZYRYS”Akcelerator ciężkich jonów Spektrometr fotonów „OZYRYS”

50 Mierniki stężenia radonuInstytut Chemii i Techniki Jądrowej Mierniki stężenia radonu (np. w kopalniach) Izotopowy miernik zapylenia powietrza

51 Instytut Chemii i Techniki Jądrowej materiałów medycznychLinia sterylizacji materiałów medycznych

52 Stacja pobierania próbek powietrzaStanowisko wzorcowania mierników dozymetrycznych Stacja pobierania próbek powietrza Stacja monitoringu dozymetrycznego

53 Jest też i „druga strona medalu”

54

55 Czarnobyl’ 1986

56 ...a przyszłość?

57 Terapia hadronowa

58 Energetyka termojądrowa

59 ...a czy społeczeństwo ma z tych badań jakiś pożytek

60 ale FIZYKA ! Przylatujących na lotnisko w Genewie wita foto-tablica...CERN Największe w świecie laboratorium fizyki gdzie narodził się World Wide Web... ... 5 minut stąd! nie przemysł, nie wojsko, nie biznes, nie polityka... ale FIZYKA ! ...stworzyła potrzebę i znalazła rozwiązanie , z którego teraz korzysta cały Świat !!!

61 Jaka będzie przyszłośćOna swoje Dzieło, wykonała. ...teraz kolej na nas ! Jaka będzie przyszłość promieniotwórczości w życiu człowieka ? Pomnik Marii Skłodowskiej-Curie w parku przy ul. Wawelskiej w Warszawie

62 Dziękuję Państwu za uwagę, Jan Pluta