1 JASKRA- CHOROBA SPOŁECZNAprzewlekła! Prof. Jerzy Szaflik Zaburzenia ze strony narządu wzroku znacząco zmniejszają możliwości aktywnego uczestniczenia w życiu społecznym, aktywność zawodową i dnia codziennego.
2 Choroby narządu wzroku uznane za społeczne, mogące trwale obniżyć ostrość wzrokuJASKRA- 1-2% całej populacji ZWYRODNIENIE PLAMKI ZWIĄZANE Z WIEKIEM= AMD lat- 5% po 80 r. ż.- 30% SPKSO
3 Choroby narządu wzroku uznane za społeczne, mogące trwale obniżyć ostrość wzrokuPOWIKŁANIA OCZNE CUKRZYCY= RETINOPATIA CUKRZYCOWA Najczęstsza przyczyna utraty wzroku między 20 a 65 r. ż. po latach - 50% pacjentów po latach % pacjentów CHOROBY UWARUNKOWANE GENETYCZNIE SPKSO
4 Jaskra- choroba cywilizacyjna. Przyjmuje się, że na jaskrę choruje okJaskra- choroba cywilizacyjna. Przyjmuje się, że na jaskrę choruje ok. 70 milionów ludzi na świecie. Zakłada się, że liczba osób z jaskrą pierwotną na świecie zwiększa się o 7,5 mln. rocznie! 1: 100 osób po 40 roku życia może zachorować na jaskrę pierwotną! SPKSO
5 Wg danych WHO do roku 2000 niemal 7 milionów osób na świecie straciło nieodwracalnie wzrok z powodu jaskrowego zaniku nerwu wzrokowego. SPKSO
6 Obejmuje 15 % wszystkich zarejestrowanych przypadków ślepoty.Jaskra pierwotna otwartego kąta stanowi, według danych Światowej Organizacji Zdrowia, drugą co do częstości przyczynę ślepoty w krajach wysoko cywilizowanych. Obejmuje 15 % wszystkich zarejestrowanych przypadków ślepoty. SPKSO
7 Szacuje się że w Europie niewidomych z powodu jaskry jest osób, tj 0,035% całej populacji europejskiej SPKSO
8 Brak jest dokładnych danych epidemiologicznych na temat liczby osób niewidomych lub słabo widzących z powodu jaskry w Polsce. Do roku 2004 w Polskim Związku Niewidomych zarejestrowanych było ponad osób. SPKSO
9 Zachorowalność na jaskrę wynosi 1%- 2% populacjiZachorowalność na jaskrę wynosi 1%- 2% populacji. Można przyjąć , że w Polsce problem ten dotyczy: minimum do maksymalnie osób. SPKSO
10 „ Jaskra”- grupa chorób oczu, która charakteryzuje się: postępującym zanikiem nerwu wzrokowego, z typowymi zmianami w wyglądzie tarczy nerwu wzrokowego i progresywnymi zmianami w polu widzenia. Zmianom tym towarzyszy zazwyczaj zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe SPKSO
11 Najczęstsza postać jaskry- ok.75%jaskra pierwotna otwartego kąta z charakterystycznym powolnym, często we wczesnych stadiach bezobjawowym, przebiegiem. SPKSO
12 Jaskra pierwotna otwartego kątapierwsze zauważalne przez pacjenta niepokojące objawy pojawiają się dopiero, gdy zmiany zanikowe w nerwie wzrokowym są zaawansowane. najczęściej zauważany jest ubytek części pola widzenia, a to już świadczy o utracie, co najmniej 50 % włókien nerwowych w tym rejonie siatkówki. SPKSO
13 INNE POSTACIE JASKRY: Jaskra pierwotna zamykającego się kątaJest ona związana ze specyficzną budową gałki ocznej, usposabiającą do mechanicznego zamykania, przez nasadę tęczówki, drogi odpływu cieczy wodnistej. w gonioskopii stwierdzamy wąski kąt przesączania. Jaskra pierwotna wrodzona Ze względu na występujące patologie kąta przesączania może być leczona jedynie chirurgicznie. Jaskra wtórna Wynik zarówno zmian w gałce ocznej, stanów zapalnych, jak i zmian ogólnoustrojowych prowadzących do silnego niedotlenienia siatkówki. SPKSO
14 Jedynym, jak do tej pory, sposobem leczenia jaskry jest obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego.SPKSO
15 Cel leczenia jaskry: powstrzymanie procesu niszczenia nerwu wzrokowegoCel leczenia jaskry: powstrzymanie procesu niszczenia nerwu wzrokowego! poprzez osiągnięcie ciśnienia docelowego ! Późne wykrycie jaskry oraz niesystematyczne leczenie grozi nieodwracalną ślepotą! SPKSO
16 Warunki sukcesu w leczeniu jaskryWYKRYCIE CHOROBY WE WCZESNYM STADIUM NOWOCZESNA DIAGNOSTYKA SYSTEMATYCZNE KONTROLE NOWOCZESNE LECZENIE ZACHOWAWCZE SPKSO
17 Według badań polskich i zagranicznych szacuje się, że 60% wszystkich rozpoznań lub podejrzeń jaskry jest stawianych w czasie rutynowego badania okulistycznego. SPKSO
18 Leczenie jaskry Farmakologiczne:monoterapia> leczenie skojarzoneLaseroterapia Operacyjne SPKSO
19 Podstawą leczenia większości neuropatii jaskrowych jest systematyczne stosowanie kropli obniżających ciśnienie śródgałkowe. SPKSO
20 Jaskra- istotny problem w PolsceZbyt późne rozpoznawanie jaskry Duży wpływ choroby na pogorszenie jakości życia pacjentów Tragedie ludzkie związane z nieodwracalną utratą wzroku SPKSO
21 Metoda walki z narastającym problemem późnego rozpoznawania jaskry“Program profilaktyczny wczesnej diagnostyki jaskry, monitorowania postępu choroby i jej efektywnego leczenia” - wprowadzony przez NFZ w 2007 roku jako program profilaktyki zdrowotnej - niestety nie uwzględniony w programach profilaktycznych NFZ na rok 2008!!! SPKSO
22 Celem głównym programu było: zwiększenie wczesnego wykrywania jaskry w populacji polskiej oraz zwiększenie możliwości specjalistycznej opieki nad pacjentem z rozpoznaną jaskrą. SPKSO
23 Realizacja programu miała za zadanie obniżyć wskaźnik ślepoty w Polsce z powodu jaskrowego zaniku nerwu wzrokowego. SPKSO
24 Celami pośrednimi były:Współpraca na polu organizacji systemu opieki nad pacjentem z jaskrą na terenie Polski. Tworzenie struktur rejonowych przychodni jaskrowych, wyposażonych w sprzęt niezbędny do badań diagnostycznych. SPKSO
25 wczesne wykrywanie jaskry.Stałe, kompleksowe szkolenia lekarzy okulistów zatrudnionych w poradniach jaskrowych w zakresie nowoczesnych badań specjalistycznych umożliwiających wczesne wykrywanie jaskry. SPKSO
26 Podniesienie poziomu wiedzy w społeczeństwie na temat objawów i leczenia jaskry poprzez akcje medialne oraz artykuły popularno- naukowe. Organizowanie szkoleń dla lekarzy pierwszego kontaktu dotyczących rozpoznania jaskry i stosowanego leczenia. SPKSO
27 Populacją objętą programem wczesnego wykrywania jaskry będą osoby w wieku od 35 roku życia.SPKSO
28 Badania w ramach Programu były przeprowadzane dwuetapowo:1 etap: badania wstępne przesiewowe w rejonowych poradniach okulistycznych 2 etap: badania w rejonowych poradniach jaskrowych wyselekcjonowanej grupy pacjentów z nieprawidłowym wynikiem badania 1 etapu- dalsza diagnostyka. SPKSO
29 Stało się to możliwe dzięki przede wszystkim: Realizowane od lat programy jaskrowe w krajach Europy Zachodniej i USA miały znaczący wpływ na to, że w ostatnich 10 latach zmniejszyła się o ponad 30% ilość zabiegów wykonywanych z powodu nieuregulowanej jaskry. Stało się to możliwe dzięki przede wszystkim: wczesnemu wykrywaniu jaskry- nowe możliwości diagnostyki, wprowadzeniu nowych generacji leków przeciwjaskrowych. SPKSO
30 Wzrost skuteczności leczenia zachowawczego jaskry ma związek z wprowadzeniem na rynek 3 grup nowoczesnych leków: - miejscowych inhibitorów anhydrazy węglanowej, - analogów prostaglandyn - selektywnych alfa2 agonistów. SPKSO
31 Spośród tych trzech grup leków prostaglandyny stały się najpowszechniejsze w użyciu ze względu na: - ich wysoką skuteczność, - korzystne dla pacjenta dawkowanie: 1x dziennie - oraz wysoki profil bezpieczeństwa. Zyskały one duże uznanie wśród pacjentów. SPKSO
32 Z satysfakcją możemy powiedzieć, że dzięki kilkuletnim staraniom, nowoczesne preparaty z powyższych grup zostały umieszczone na liście leków refundowanych. Zwiększyło to znacznie ich dostępność dla pacjenta, poprawiając jakość i komfort jego leczenia. SPKSO
33 Ważne cele w opiece nad pacjentem chorym na jaskrę: 1Ważne cele w opiece nad pacjentem chorym na jaskrę: 1. dążenie do wprowadzenia na listy leków refundowanych preparatów łączonych. 2. Przywrócenie przez NFZ programu badań przesiewowych w kierunku jaskry. SPKSO
34 W wielu krajach Unii Europejskiej opieka nad pacjentem chorym na jaskrę stała się w ostatnich latach priorytem. Dzięki temu nowoczesne, skuteczne leki przeciwjaskrowe są szeroko dostępne dla pacjentów, często z niewielką odpłatnością lub bez niej. SPKSO
35 Główne zadanie leków przeciwjaskrowych to na tyle skuteczne obniżanie ciśnienia śródgałkowego, aby zapobiec progresji choroby. Jedynymi jak do tej pory preparatami mającymi tak dużą siłę obniżania ciśnienia śródgałkowego są PROSTAGLANDYNY. PACJENT CHORY NA JASKRĘ NIE MUSI BYĆ ŚLEPY! SPKSO
36 Dziękuję za uwagę SPKSO