1 Kryzysy walutowe Rynek walutowy

2 Plan wykładu Definicja kryzysu walutowegoGeneracje kryzysów walutowych Analizy empiryczne kryzysów walutowych Rynek walutowy

3 Definicja kryzysu walutowego„Gwałtowne, niespodziewane załamanie się KW danego kraju oraz jego rezerw walutowych.” Rynek walutowy

4 Definicja kryzysu walutowegoMechanizm kryzysu w systemach stałych KW Mechanizm kryzysu w systemach płynnych KW Rynek walutowy

5 Przyczyny kryzysów walutowychZmiany popytu na dana walutę Nagłe odpływy kapitału Ucieczka podmiotów krajowych od własnej waluty Ataki spekulacyjne Rynek walutowy

6 Ataki spekulacyjne Kredyty w słabnącej walucieNatychmiastowa odsprzedaż Spadek zaufania do danej waluty Spadek KW Ponowny zakup i spłata kredytów Rynek walutowy

7 Typy kryzysów walutowych1 generacji- Krugman 2 generacji- Obstfeld 3 generacji- model eklektyczny Rynek walutowy

8 Kryzysy pierwszej generacjiModel Krugmana Polityka deficytu budżetowego Deficyt budżetowy mniejszy niż popyt na pieniądz  wzrost rezerw walutowych Wzrost deficytu budżetowego  spadek rezerw Rynek walutowy

9 Kryzysy pierwszej generacjiPolityka gospodarcza jako przyczyna kryzysu Brak motywów spekulacyjnych Potwierdzenie niespójnej triady celów Rynek walutowy

10 Kryzysy pierwszej generacjiKryzysy w latach 80-tych Kraje Ameryki Łacińskiej Ekspansywna polityka fiskalna i pieniężna Deficyt bilansu handlowego Inflacja Stałe KW Rynek walutowy

11 Przykłady kryzysów walutowych pierwszej generacjiNapływ petrodolarów do systemu bakowego w latach 70-tych Pożyczki dla krajów rozwijających się Wzrost deficytów BP Spadek rezerw dewizowych  ucieczka kapitału Niewypłacalność krajów Ameryki Południowej Rynek walutowy

12 Kryzysy drugiej generacjiModel Obstfelda Ataki spekulacyjne Racjonalne oczekiwania Działanie państwa a rynki finansowe Rynek walutowy

13 Kryzysy drugiej generacjiLata 90- te Kryzys ERM Wysoki KW DM Presja inflacyjna w Niemczech restrykcyjna polityka monetarna Fala dewaluacji Ataki spekulacyjne Rynek walutowy

14 Przykłady kryzysów walutowych drugiej generacjiKraje wschodzące Liberalizacja gospodarek Restrukturyzacja zadłużenia Słabość regulacji bankowych Przykład- Meksyk lata 90-te Rynek walutowy

15 Kryzysy trzeciej generacjiModel eklektyczny Reakcja na kryzysy walutowe lat 90-tych Stałe kursy walutowe w krajach dotkniętych kryzysem Rynek walutowy

16 Kryzysy trzeciej generacjiSpadek konkurencyjności krajów dotkniętych kryzysem Model eklektyczny- zbiór teorii Rynek walutowy

17 Kryzysy trzeciej generacjiPokusa nadużycia Kryzysy bliźniacze Nadmierne zadłużenie Owcze pędy Efekt domina Rynek walutowy

18 Pokusa nadużycia Polityka kredytowa banków Too big to failKoncentracja inwestycji finansowanych z kredytów Rynek walutowy

19 Kryzysy bliźniacze Kryzys bankowy i walutowyZadłużenie zagraniczne sektora bankowego „Niedopasowanie walutowe” Warunki prawne i instytucjonalne  pokusa nadużycia Rynek walutowy

20 Owcze pędy Ucieczka zagranicznego kapitału Maksymalizacja zyskuMinimalizacja strat Cenowa elastyczność popytu - wzrost Rynek walutowy

21 Efekt domina Przenoszenie się kryzysów w skali międzynarodowejKanały transmisyjne Wielkości ekonomiczne Instytucje Rynek walutowy

22 Przykłady kryzysów walutowych trzeciej generacjiAzja Południowo- Wschodnia- koniec lat 90-tych Zadłużenie zagraniczne sektora bankowego Nieefektywna produkcja Słaby stopień rozwoju rynku finansowego Aprecjacja USD Ucieczka kapitału Rynek walutowy

23 Analizy empiryczne kryzysów walutowychZadłużenie zagraniczne Stopy procentowe Samospełniające się przepowiednia Finanse publiczne Rynek walutowy

24 Zadłużenie zagraniczneWzrost ryzyka kryzysu finansowego Relacje długookresowe i krótkookresowe Rola rezerw walutowych Wiarygodność polityki gospodarczej Konieczność zmniejszenia niedopasowania waluty Rynek walutowy

25 Zadłużenie zagraniczneKoncepcja „grzechu pierworodnego” (Eichengreen, Hausmann 1999) Brak zdolności do zaciągania kredytów za pośrednictwem narodowej waluty Czynniki narodowe i międzynarodowe Rynek walutowy

26 Stopy procentowe Obrona stałego KW przez BC podnoszenie stopy referencyjnej Ryzyko krachu kredytowego i zwolnienia wzrostu gospodarczego Możliwość opóźnienia kryzysu Rynek walutowy

27 Stopy procentowe Poziom „granicznych stóp procentowych” (Lahiri, Vegh 2005) Strategie obronne przed kryzysem za pomocą i% Opóźnienie kryzysu możliwość poprawy sytuacji fiskalnej Stopy procentowe jako sygnał dla rynku (Drazen 2003) Rynek walutowy

28 „Samospełniające się przepowiednia”Rola oczekiwań  heterogeniczna informacja Brak koordynacji instytucji  wiele stanów równowagi Dualna rola stóp procentowych Narodowe a międzynarodowe postrzeganie zmian i% Rynek walutowy

29 Finanse publiczne W jaki sposób rządy finansują straty spowodowane kryzysem walutowym? Implikacje różnych metod finansowania strat pokryzysowych Rynek walutowy

30 Finanse publiczne Przykładowe strategie: Deflacja długuOgraniczenie transferów w walucie obcej Rynek walutowy

31 Efekt domina Analiza kryzysu w Azji Połuydniowo-Wschodniej (Ito, Hashimoto 2002) Identyfikacja źródła kryzysów Identyfikacja pola oddziaływania kryzysów Rynek walutowy

32 Efekt domina Kanał kursów walutowych Kanał indeksów giełdowychKanał handlu międzynarodowego Rynek walutowy

33 Ratingi a ryzyko kryzysu walutowegoReinhart 2002 Dostęp do rynku finansowego Przydatność ratingów do prognozy wystąpienia kryzysu Zależność bankructwa instytucji finansowych ~ kryzys walutowy Rynek walutowy

34 Ratingi a ryzyko kryzysu walutowegoKraje rozwijające się a kraje rozwinięte Ratingi po kryzysie Procykliczność ratingów Rynek walutowy

35 Rola wielkich graczy rynkowychCorsetti et al. 2002 Obecność wielkich graczy  wzrost podatności na kryzys walutowy??? Agresywne strategie inwestorów Rynek walutowy

36 Rola wielkich graczy rynkowychCzynniki znaczenia wielkich graczy – rola rzetelności informacji Stosowanie dźwigni Zmiany roli poszczególnych graczy po kryzysach finansowych Rynek walutowy

37 Czym różniły się poszczególne kryzysy walutowe?Kaminsky (2003)- 6 rodzajów kryzysów walutowych 4 typy- uwarunkowania wewnętrzne 2 typy – uwarunkowania zewnętrzne Rynek walutowy

38 Czym różniły się poszczególne kryzysy walutowe?Analiza 96 kryzysów Kryzysy walutowe nie zawsze da się przypisać do danej generacji kryzysów Konieczność różnorodnych wskaźników ostrzegawczych Rynek walutowy

39 Podsumowanie Kryzysy 1 generacji- polityka gospodarczaKryzysy 2 generacji- ataki spekulacyjne Kryzysy 3 generacji- model eklektyczny Rynek walutowy

40 Literatura A. Budnikowski, Międzynarodowe stosunki gospodracze, PWE, 2008, A. Sławiński, Rynki finansowe, PWE, Warszawa 2006, M. Bordo et al., Foreign currency debt, finacial crises and economic growth: a long run view, NBER Working Paper, 2009, A. Lahiri, C. Vegh, Output costs, currency crises and interest rate defense of a peg, NBER Working Paper, 2005 G. Kaminsky, Varietes of currency crises, NBER Working Paper, 2003 C. Reinhart, Default, currency crises and sovereign credit ratings, NBER Working Paper,2002 Rynek walutowy