1 KURUMSAL İLETİŞİM ARİF DEDE Eğitim Uzmanı www. arifdedeKURUMSAL İLETİŞİM ARİF DEDE Eğitim Uzmanı ARİF DEDE
2 ARİF DEDE (ATANDIĞI GÖREVLER)İstanbul Eminönü Mahmutpaşa Ortaokulunda Aday Öğretmenlik (Depo Öğretmeni Dağıtım için ) İstanbul Esenler Atışalanı Ortaokulunda (Öğretmenlik / ) İstanbul Esenler Atışalanı Ortaokulu (Müdür Yardımcısı/ ) İstanbul Bahçelievler Altınyıldız Ortaokulu (Müdür Yardımcısı ve Müdür Vekili/ ) İstanbul Bahçelievler Çobançeşme İlköğretim Okulu (Müdür/ ) İstanbul Bahçelievler Yenibosna İlköğretim Okulu (Müdür/ ) İstanbul Bahçelievler Halk Eğitimi Merkezi (Müdür/ – ) İstanbul Fatih İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü (Şube Müdürü/ ) İstanbul Arnavutköy İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü (Kurucu Müdür/ – ) İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğü (Eğitim Uzmanı-Şahsa Bağlı/ devam ediyor) ARİF DEDE
3 (BULUNDUĞU GÖREVLER): İstanbul Bahçelievler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü (Şube Müdür Vekili/ ) ( ) İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü (Şube Müdür Vekili/ – ) İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğü (Müdür Yardımcısı/ – ) Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü (Müdür Vekili/ – ) İstanbul Arnavutköy İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü (Müdür Vekili/ ) ARİF DEDE
4 Vatanını En Çok Seven, Görevini En İyi Yapandır…!Protokol Yönetimi Vatanını En Çok Seven, Görevini En İyi Yapandır…! :02 ARİF DEDE
5 Protokol Yönetimi :02 ARİF DEDE
6 Bir kurum içerisinde insan ilişkilerinin (İLETİŞİMİN) olumlu olması, çalışanların bütün enerjilerini İŞİNİ daha iyi yapmaları yönünde kullanmalarını sağlar Aksi takdirde enerji insan ilişkilerinden kaynaklanan sorunları aşmaya yönelir. Böyle bir ortamda yaratıcılıktan söz edilemez (J. Sculley ) ARİF DEDE
7 Beceri sahibi olmak önemlidir, Dahi olmak ise olağanüstüdürBeceri sahibi olmak önemlidir, Dahi olmak ise olağanüstüdür. Ancak hepsinden daha ÖNEMLİ olanı DOĞRU İLİŞKİ (İLETİŞİM) KURMAKTIR ARİF DEDE
8 Hepimizin içinde bir çocuk, bir anne baba ve bir yetişkin benliği vardır. Karşılaştığımız olaylara, zamana ve yere göre bu üç benlikten birini veya ikisini bir arada kullanarak tepki veririz. ARİF DEDE
9 Kötümser KİŞİ yalnız tüneli görür, iyimser KİŞİ tünelin sonundaki ışığı görür, gerçekçi KİŞİ tünelle birlikte hem ışığı hem de gelecek treni görür . (J. Harris) ARİF DEDE
10 İLETİŞİM NEDİR? ARİF DEDE
11 İLETİŞİM İNSANLARIN DUYGU VEDÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞMA SÜRECİDİR ARİF DEDE
12 İletişim bir mesaj alışverişidir.İnsanların birbirlerini tanımaları, anlaşmaları; duyguların, düşüncelerin ve fikirlerin paylaşılması ile gerçekleşir. ARİF DEDE
13 ARİF DEDE
14 Geniş anlamda iletişim; Dar anlamda iletişim ise ,Toplumsal yapının temelini oluşturan bir sistem, Örgütsel ve yönetsel yapının düzenli işleyişini sağlayan bir araç, Bireysel davranışları görüntüleyen ve etkileyen bir teknik olarak tanımlamak mümkündür. Dar anlamda iletişim ise , Bireylerarası düşünce, duygu ve bilgi alışverişi olarak tanımlanabilir. ARİF DEDE
15 ARİF DEDE
16 ARİF DEDE
17 TEK YÖNLÜ İLETİŞİM GÖNDERİCİ (KAYNAK) MESAJ (İLETİ) KANAL ALICI(HEDEF) ARİF DEDE
18 İKİ YÖNLÜ İLETİŞİM GÖNDERİCİ (KAYNAK) GÖNDERİCİ (KAYNAK) GÖNDERİCİ ARİF DEDE
19 İLETİŞİMİ NELER ETKİLER? ARİF DEDE
20 ARİF DEDE
21 İLETİŞİMİ NELER ETKİLER?İnsanlar arası ilişkilerde yaşanan en küçük gerginlik, ses tonuyla ortaya çıkar. Gündelik ilişlilerde canlı, neşeli, enerjik bir ses tonu, insanlar üzerinde olumlu etki bırakır. ARİF DEDE
22 İLETİŞİM TÜRLERİ Sözel İletişim Sözsüz İletişim Beden DiliNesnel iletişim Yazılı İletişim Kitle İletişim Web Sayfası Dergi Gazete Duyuru Panoları ARİF DEDE
23 (1) Kişiler Arası iletişimİLETİŞİMİN İKİ TÜRÜ Etkili ve yenilikçi örgütlerin en önemli özelliklerinden biri de iyi bir iletişim sistemine sahip olmalarıdır. İletişimi iki grupta incelemek mümkündür: (1) Kişiler Arası iletişim (2) Yönetsel İletişim ARİF DEDE
24 ÖĞRETMENİN İLETİŞİM KURDUĞU KİŞİLEROKUL MÜDÜRÜ MÜDÜR YARDIMCILARI REHBER VE PSİKOLOJİK DANIŞMAN ÖĞRETMEN SINIF REHBER ÖĞRETMENİ ZÜMRE ÖĞRETMENLERİ ŞUBE ÖĞRETMENLERİ ÖĞRENCİ VELİLERİ ÖĞRENCİ ANNE VE BABALARI ÖĞRENCİLER DİĞER KİŞİLER ARİF DEDE
25 ÖĞRETMENİN İLETİŞİM KURDUĞU KURUMLARMİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI VALİLİK İL MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ KAYMAKAMLIK İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ ÜST EĞİTİM KURUMLARI ALT EĞİTİM KURUMLARI DENK EĞİTİM KURUMLARI DİĞER KURUM VE KURULUŞLAR ARİF DEDE
26 İLETİŞİMİN ÖZELLİKLERİİletişimde ilk dakika önemlidir İletişim bilgi alış verişi değildir İletişim kişiye değil kişiyle yapılır İletişim bir bütündür ARİF DEDE
27 İNSAN İLİŞKİLERİNİ DÜZENLEYEN KURALLARHUKUK KURALLARI DİN KURALLARI AHLAK VE GÖRGÜ KURALLARI GELENEK VE GÖRENEKLER KAMUOYU MODA ARİF DEDE
28 İNSAN İLİŞKİLERİNİN TEMEL İLKELERİSevgi ve saygı Dostluk ve güven İlgi ve hoşgörü Empati (eşduyum) Saydamlık (açıklık) Adalet ARİF DEDE
29 NASIL BAŞARILI İLETİŞİM KURARIZ? ARİF DEDE
30 Etrafımızdaki kişileri oldukları gibi değil, kendi olduğumuz gibi görürüz.”(A. Nin) ARİF DEDE
31 Zaman zaman karşınızdaki kişi beklediğiniz tepkinin dışında bir tepki verebilir ve iletişim benlik düzeyleri farklılaşabilir. Siz bunun farkında olursanız kendinizi değişen duruma göre ayarlayabilirsiniz. ARİF DEDE
32 Aynı anda birden çok benlik halini içeren bir mesaj ile karşılaştığınızda uygun benlik düzeyini kullanabilmek için karşınızdaki kişinin beden dilinden yararlanabilirsiniz. ARİF DEDE
33 “Kötümser insanların karamsarlıklarının sebebi, kendi değersizliklerine olan sarsılmaz inançlarıdır.” ARİF DEDE
34 BAŞARILI İLETİŞİM mesaj açık, tam, net, anlaşılır olmalımesajı anlama çabası olmalı kişilerin iletişim çabası olmalı kaynak inanılır olmalı karşılıklı sevgi olmalı kullanılan simgeler bilinir olmalı Ses tonu uygun olmalı ARİF DEDE
35 BAŞARILI BİR İLETİŞİMCİNİN ÖZELLİKLERİ -1Kuvvetli iletişim becerisi Güven verme ve inandırma becerisi Güçlü kişilik Genel kültür Takım oyuncusu olma Yaratıcı olma ARİF DEDE
36 BAŞARILI BİR İLETİŞİMCİNİN ÖZELLİKLERİ -2Üretkenlik Araştırmacı olma Enerjik ve dinamik olma Girişkenlik, olumlu ve sıcak diyalog kurabilme İnisiyatif kullanabilme, problem çözme ve sorumluluk alma İstikrarlı, sağduyulu olma, insanlarla iyi geçinebilen toleranslı bir yapıda olma ARİF DEDE
37 BAŞARILI İLETİŞİM = Kişisel Beceri + Deneyim + Kapasite + merak + Yatkınlık + Yaratıcılık ARİF DEDE
38 İYİ BİR DİNLEYECİ OLMAK İÇİN BEŞ İLKE1- KONUŞMAYI KES Konuşurken dinleyemezsin. 2- KONUŞANI RAHATLAT Konuşan kendini özgür hissetsin. 3- KONUŞANA ONU DİNLEMEK İSTEDİĞİNİ BELLİ ET İlgilendiğini göster. dinlerken başka işle uğraşma. Anlamak için dinle, cevap hazırlamak için değil. 4- DİKKATİNİ KONUŞANA VER Bu amaçla kapıyı kapatmak uygun olur. 5- KONUŞANI ANLAMAYA ÇALIŞ Kendini onun yerine koy. ARİF DEDE
39 Başarılı Bir İletişimde Dikkat Edilecek Noktalarİnsanlar ile göz teması kurun. Canlı olun, sıcak ve dostça tebessüm edin. Dinlerken başınızı hafifçe aşağı yukarı hareket ettirin. Ellerinizi cebinizde tutmayın, kolları kavuşturmayın, ağzınızı elinizle örtmeyin. Konuştuğunuz kişiye dönük olun. Yakın mesafede konuşun. Gerekirse beden teması kurun. Statünüze uygun giyinin, özen gösterin. ARİF DEDE
40 İLETİŞİMDE BEDEN DİLİ yüz ifadesi gözlerin hareketi başın duruşubedenin duruşu aradaki mesafe tikler kolların duruşu eller dış görünüş ARİF DEDE
41 BEDEN DİLİNİ KULLANILIRKEN YAPILMAMASI GEREKENLERKolları göğüste birleştirmek Elleri arkada birleştirmek,elleri yana bele koymak/ cebe sokmak Elleri arkada bir yerlere dayayarak konuşmak/ önde kavuşturmak, arkada kenetlemek ARİF DEDE
42 BEDEN DİLİNİ KULLANILIRKEN YAPILMAMASI GEREKENLER Bir yere yaslanmak Kişiye arkasını dönmek Gözünü dikmek, süzmek, meydan okuyarak bakmak İfadesiz ve asık suratla hizmet vermek ARİF DEDE
43 Bu kişiler genellikle sessiz tiplerdir.SANDALYE BİNİCİSİ Sandalye binicilerinin çoğu konuşulanlardan sıkıldıklarında başkalarının veya grupların kontrolünü ellerine geçirmeye çalışan baskın kişiler olup sandalyenin arkalığı da grubun diğer üyelerinden gelebilecek ´saldırılara´ karşı iyi bir koruma olanağı sağlar. Bu kişiler genellikle sessiz tiplerdir. ARİF DEDE
44 PAMUKÇUK TOPLAYICI Başkalarının görüş veya davranışlarını onaylamadığı ama kendi görüşünü bildirmekten de çekindiğinde yapılan bir harekettir. ARİF DEDE
45 TEMEL BAŞ POZİSYONLARI (Üç temel baş pozisyonu vardır.)NÖTR BAŞ POZİSYONU İLGİLENMİŞ BAŞ POZİSYONU ONAYLAMAYAN POZİSYON TEMEL BAŞ POZİSYONLARI (Üç temel baş pozisyonu vardır.) NÖTR BAŞ POZİSYONU: Baş yukarıda olup duydukları konusunda nötr bir tavra sahip birisinin pozisyonudur. Baş genellikle hareketsiz olup ara sıra ufak eğilme hareketleri yapabilir. Bu konumda eli yanağa götürme değerlendirme hareketleri sık kullanılır. İLGİLENMİŞ BAŞ POZİSYONU: Kafa bir yana doğru eğildiğinde bu kişinin ilgilenmeye başladığı anlamına gelir. Kadınlar bu baş hareketini çekici bir erkekle ilgilendiklerini göstermek için kullanırlar. ONAYLAMAYAN POZİSYON:Baş aşağıya eğikken tavrın olumsuz hatta yargılayıcı olduğunu gösterir. Eleştirel değerlendirme hareket gruplarında genellikle baş aşağıya eğiktir ve karşınızdakinin başını kaldırmasını veya yana eğmesini sağlayamazsanız bir iletişim sorunuyla karşı karşıya kalabilirsiniz. ARİF DEDE
46 Her İki El de Başın Arkasında Belki bir gün benim kadar akıllı olabilirsin Ben de senin kadar akıllıyım Bu hareket kendilerine güvenen veya bir konuda kendilerini baskın ya da üstün hisseden kişilere özgü bir harekettir. O kişinin düşüncelerini okuyabilsek büyük olasılıkla ´Tüm cevaplar bende´ ya da ´Bir gün belki benim kadar akıllı olursun´ veya hatta ´Her şey kontrolüm altında´ gibi bir şey söylüyor olurdu. Bu hareketi çoğu kişi sinir bozucu olarak bulur. Avukatlar meslektaşları ile birlikteyken sık sık kullanırlar. Diğer şekildeki adamda aynı zamanda bacaklarını 4 şeklinde de kilitlemiş olup sadece kendini üstün hissetmekle kalmayıp aynı zamanda tartışmak istediğini de göstermektedir. ARİF DEDE
47 KIYAFETLERİ DAHA ÇEKİCİ GÖSTERMEK İÇİN EYLEME HAZIR KIYAFETLERİ DAHA ÇEKİCİ GÖSTERMEK İÇİN KULLANILAN ELİ KALÇAYA KOYMA HAREKTİ HAREKETE HAZIR BİR GÖRÜŞME VEYA KONUŞMAYI SONA ERDİRMEYE HAZIR OLMA : eller dizlerde ARİF DEDE
48 ERKEK ERKEĞE SALDIRGANLIKŞekilde eller kalçada ve başparmaklar kemerde olup ; birbirlerini ölçüp biçen iki erkek görülmektedir. Her ikisinin de belli bir açıyla birbirlerinden uzağa dönük olması ve vücutlarının alt kısımlarının gevşek olması nedeniyle bu iki erkeğin farkında olmadan birbirlerini değerlendirmekte olduklarını ve saldırmalarının beklenmeyeceği sonucuna varabiliriz. Eller açık durumuna geçmeden tamamen rahat bir ortam olmayacaktır. ARİF DEDE
49 İŞ BAKIŞI SOSYAL BAKIŞ MAHREM BAKIŞ ARİF DEDE
50 BAKIŞLARI DENETLEME Görsel bir sunuş yapıyorsanız bakışlarını nasıl denetleyeceğiniz önemli olabilir. Mesajın görsel sunuşunuzla ilgili olması durumunda görsel sunuşa bakıyorsa söylediklerinizin sadece yüzde 25-30´u ona ulaşacaktır. Bakışları azami şekilde kontrol edebilmek amacıyla görsel sunuşu göstermek için bir kalem veya işaret çubuğu kullanın ve aynı zamanda gördüklerini sözlü olarak ifade edin. ARİF DEDE
51 SANA KARŞI TAMAMEN DÜRÜST OLACAĞIMVAKİT KAZANMAYA ÇALIŞMAK SALDIRGAN SANA KARŞI TAMAMEN DÜRÜST OLACAĞIM ARİF DEDE
52 AĞIZ KORUYUCU Konuşan kişi bu hareketi kullanıyorsa bu yalan söylediği anlamına gelmektedir. Ancak bu hareketi siz konuşuyorken yapıyorsa bu da sizin yalan söylediğinizi düşündüğü anlamına gelir! ARİF DEDE
53 SALDIRGAN AVUÇ KONUMU En az fark edilen ama en güçlü sözel olmayan işaretlerden bir tanesini avucumuzla yaparız. Doğru kullanıldığında avuç gücü kullanıcıya bir otorite ve diğerlerinin üzerinde sessiz bir iktidar sağlar. Üç tane temel avuçla kumanda hareketi vardır: avuç yukarıya bakıyor, avuç aşağıya bakıyor ve avuç kapalı parmak ilerde konumu. ARİF DEDE
54 AVUÇUN YUKARIYA BAKMASI: SALDIRGAN AVUÇ KONUMU AVUÇUN YUKARIYA BAKMASI: Dilenme hareketini andıran şekilde olduğundan dolayı tehdit etmeyen bir harekettir. ARİF DEDE
55 SALDIRGAN AVUÇ KONUMU AVUÇUN AŞAĞIYA BAKMASI: Bu durumda otoriter olursunuz. İstekte bulunduğunuz kişi sizin bir emir verdiğiniz hissine kapılır ve onunla ilişkinize bağlı olarak size tepki duyabilir.İstekte bulunduğunuz kişi sizinle eşit statüde ise bu isteğinizi reddedebilir.Eğer bu kişi astınız ise otoritenizin ne kadar güçlü olduğunu gösterebilir. ARİF DEDE
56 AVUÇ KAPALI PARMAK İLERDE KONUMUAVUÇ KAPALI PARMAK İLERDE KONUMU: konuşanın dinleyicisini figüratif olarak dövdüğü sembolik bir copa dönüşür. İleriye uzatılan parmak özellikle konuşma temposuna göre hareket ettirildiğinde bir konuşmacının konuşurken kullanabileceği en rahatsız edici hareketlerden biridir. ARİF DEDE
57 Bu hareket bir tür şüphe veya emin olmama işareti olup ´Sana hak verdiğimden emin değilim´ diyen kişiye özgü olan bir harekettir. ENSE KAŞIMA YAKA ÇEKİŞTİRME ARİF DEDE
58 BURNA DOKUNMA Burna dokunma hareketinin kaynağıyla ilgili bir açıklamada; olumsuz düşünce akla gelince bilinçaltının ele ağzı kapatma talimatını verdiği ama son anda belli etmemek için elin yüzden uzaklaşmaya çalışarak sonuçta çabuk bir burna dokunma hareketine dönüştüğü yolundadır. Başka bir açıklama ise yalan söylemenin burundaki hassas sinir uçlarının kaşınmasına yol açtığı ve sürtme hareketinin de bu hissin önüne geçmek için yapıldığıdır. . ARİF DEDE
59 BURNA DOKUNMA Peki ya sadece adamın burnu kaşınıyorsa?´ diye sık sık sorulur. İnsanlardaki burun kaşınması genellikle burna dokunma hareketinin hafif dokunuşlarından çok farklı bariz bir sürtme veya kaşıma hareketiyle geçer. Ağzı koruma hareketi gibi hem yalan söyleyen konuşmacı hem de karşıdakinin yalan söylediğini düşünen dinleyici tarafından kullanılabilir. ARİF DEDE
60 İLETİŞİM ENGELLERİ BİREYDEN KAYNAKLANAN CİNSİYET YAŞ KÜLTÜR AİLESİ ÖĞRENİMİ MESLEĞİ ARİF DEDE
61 ÖRGÜTTEKİ ÇALIŞANLARAİLETİŞİM ENGELLERİ BİREYİN TOPLUMA ÖRGÜTE ÖRGÜTTEKİ ÇALIŞANLARA İLİŞKİN İNANÇLARI DEĞERLERİ TUTUMU ÖNYARGILARI ARİF DEDE
62 İLETİŞİM ENGELLERİ ÇEVREDEN KAYNAKLANAN ENGELLERİLETİŞİM TEKNOLOJİLERİNDEKİ GELİŞMELER SİSTEMLERDEKİ SOSYAL EKONOMİK POLİTİK YASAL DEĞİŞMELER ÇEVRE SİSTEMLERİN BASKISI DİL GELENEK AMAÇ FARKLILIĞI ARİF DEDE
63 Yıkıcı eleştiriler ve dedikodular Çatışma Baskı ve şiddet Dalkavukluk İLETİŞİM ENGELLERİ Yıkıcı eleştiriler ve dedikodular Çatışma Baskı ve şiddet Dalkavukluk Genelleme yapmak Akıl ve öğüt verme Geçmişi getirmek İşi yokuşa sürmek Mantığı silah olarak kullanmak ARİF DEDE
64 Kendini hep haklı görmek Sorumluluk almamak Gereksiz soru sormak İLETİŞİM ENGELLERİ Kendini hep haklı görmek Sorumluluk almamak Gereksiz soru sormak Seçim hakkı tanımamak İyi dinlememek Gereksiz el kol hareketleri Ses tonunu yükseltmek Oturma ve bakış şekli Yardım etme fırsatı vermemek Övgü ve onay vermemek ARİF DEDE
65 Konuşmanın amacını iyi belirleyin Sistematik ve mantıklı konuşun SÖZEL İLETİŞİM Konuşmanın amacını iyi belirleyin Sistematik ve mantıklı konuşun Konuşmanızla ilgili not alın Ses tonunuzu iyi ayarlayın Karşınızdakini dinleyin Konuşmayı mimik ve jestlerle destekleyin ARİF DEDE
66 SEN DİLİ Yapma şunu, Onu yapmayı bırakmazsan... Yapmamalısın.Daha iyi bilmelisin. Bunu yapman gerekiyor. Neden...denemiyorsun? Kabasın. ..... İçin onu yapıyorsun. Neden yapıyorsun? İşte yapman gereken şey bu. ARİF DEDE
67 İnsanlara kendilerini suçlu hissettirir. İnsanlar “sen” iletilerini duymaktan hoşlanmazlar. Bunlar ilişkiye zarar verme riski taşır. Çünkü İnsanlara kendilerini suçlu hissettirir. Suçlama, aşağılama, eleştiri gibi algılanabilir. Karşınızdaki kişiye saygınız olmadığını iletebilir Çoğunlukla tepkisel ve öç alıcı davranışlara neden olur. Benlik saygısına zarar verebilir. Değişmeye açık olmanın tersine direnmeye neden olabilir. Kişiyi kırabilir ve darıltabilir. Çoğunlukla cezalandırıcı oldukları düşünülür. ARİF DEDE
68 İnsanlar hiç sizinle yalnızca duygularını anlatarak yüzleştiler mi?BEN DİLİ İnsanlar hiç sizinle yalnızca duygularını anlatarak yüzleştiler mi? “Sana kızgınım” “Gerçekten hayal kırıklığına uğradım” “Kaygılıyım” “Seninle birlikteyken mutsuzum”. ARİF DEDE
69 KABUL – RED -UMURSAMAMAİlişkilerin kabul gördüğü toplumlarda sağlıklı yaşam ilişkileri geliştirilmekte İlişkilerin reddedildiği toplumlarda çatışmalar artmakta İlişkilerin umursanmadığı toplumlarda ruh sağlığı bozulmaktadır Kişinin önemsenmediğini ve değersiz olduğunu belirtir En büyük acı ve işkencedir ARİF DEDE
70 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIYÖNETİCİLERİNİZİN SOSYAL MESLEKİ VE YAŞAM FELSEFESİNİ ÖĞRENMEYE ÇALIŞIN Bunları bilmeniz; ETKİLİ MESAJLAR VERMENİZİ SAĞLAR ÇATIŞMAYA DÜŞMENİZİ ÖNLER BAŞARILI OLMA ÖLÇÜTLERİNİZİ BELİRLEMEYİ KOLAYLAŞTIRIR ARİF DEDE
71 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIMesajlarınızı, önerilerinizi sizin en uygun olduğunuz zamanda değil yöneticinizin sizi dinlemek için en uygun olduğu zamanda iletin. Böylece; Daha çabuk sonuç alırsınız Reddedilme olasılığı en aza iner ARİF DEDE
72 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIKendi düzeyinizde başarılı bir çalışan ve üstüne bağlı bir ast olduğunuzu hissettirin Bu durum; Amirin size olan güvenini artırır Onun size ilişkin gereksiz kaygılarını azaltır ARİF DEDE
73 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIYöneticinizden sürekli yakınıp, çevrede onunla ilgili olumsuz şeyler söylemeyin Çünkü, Hiçbir organizma, kendine zarar verecek bir başka organizmayı yaşatmaz. Dedikodu çığ gibidir. Giderek büyür ve yıkıcı olur. ARİF DEDE
74 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIDEDİM DEDİDEN KAÇIN EVRENİNDE İYİ TANIN SÜREKLİ YENİLE KENDİNİ EZEMEZ O ZAMAN HİÇ KİMSE SENİ ARİF DEDE
75 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIirdenbire yükselme hevesine kapılmayın ve amirinizde böyle bir izlenim bırakmayın Böyle bir durum; Tehlikelidir ve güveni sarsar. ARİF DEDE
76 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIurumun içindeki ve dışındaki çevrenizle güçlü, etkili bir iletişim ağı oluşturun Böylece Daha çok sayıda insan sizi destekler. Amirinizi etkileme dereceniz artar. ARİF DEDE
77 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİSevilen sayılan güvenilir kişilerle samimi ve yakın iletişim kurun. Diğerleriyle de bozuşmayın! Dostlarınızla tanınırsınız Düşmanlarınız olmaz ARİF DEDE
78 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİÖdüllendirilen arkadaşlarınızın başarılarından haz ve mutluluk duyun ve bu duygunuzu belirtin İnsanlar mutlu veya mutsuz günlerinde yanlarında olan dostlarını hiçbir zaman unutmazlar. ARİF DEDE
79 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİArkadaşınızın ödüllendirilmesi sizi rahatsız etmiş olsa bile;yine de onu kutlayın ve bekleyin Çünkü Çuval boşsa zaten ayakta duramaz! Aksi halde başarısız ve kıskanç biri olarak anılırsınız ARİF DEDE
80 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİÇalışma yaşamınızda sizi başkalarından ayırt eden bazı özellikleriniz olsun. Böylece, Fark edilirsiniz. Bu özelliklerinizle anılırsınız. ARİF DEDE
81 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİYasal ve yönetsel hak ve sorumluluklarınız ile işinizle ilgili teknik konuları çok iyi bildiğinizi ortaya koyun İşiniz aksamaz Uzmanlık değeriniz artar. ARİF DEDE
82 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİBayram, yılbaşı gibi özel günleri daima hatırlayın Nezaket her kapıyı açar Hatırlanmak herkesin hoşuna gider ARİF DEDE
83 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIengeli, sağlıklı, tutarlı ve mutlu kısacası ÖRNEK bir aile yaşamınız olduğunu ortaya koyun Bu durum üstlerinizin size olan saygınlığını artırır. Amiriniz tarafından korunmanızı sağlar. ARİF DEDE
84 ÜSTLERİ ETKİLEME YOLLARIİşinizi sevin! Coşku ile yapın! Bu duygunuzu ve başarılı olma arzunuzu üst yöneticilere de hissettirin evgi ve coşku en kötü kurulmuş sistemleri bile başarıyla çalıştırır. n iyi sistemleri bile nefret ve karamsarlık çalışamaz hale getirir. ARİF DEDE
85 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİÖNCE İNSAN SEVGİSİ Astlarınızı önce insan olarak kabullenin Özeğine insan sevgisi konulan her iletişim sürecinin olumlu bir başlangıç sağladığını, Sevginin ve iyi niyetin çözemeyeceği hiçbir sorun olmadığını, Makamların, unvanların kalıcı olmadığını, Aslında her yöneticinin siz de dahil bir üstü olduğunu unutmayın. ARİF DEDE
86 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİEtkili-hızlı bilgi Çağdaş iletişim araçlarından yararlanırsınız; Üstleri, astları ve çevreyi etkileme şansınız artar. Dar zamanınızı genişletebilirsiniz ARİF DEDE
87 İŞ ORTAMI VE ÇEVRE İLİŞKİLERİAstlarınıza kendi üst yöneticilerinizi etkileyebileceğinizi gösterecek iletişim ortamları yaratın. Böylece onların, Güvenleri artar Bağlılıkları güçlenir. Çatışmaları azaltır. ARİF DEDE
88 Kişisel alanın sınırları bir mesaj niteliğindedir KİŞİLER ARASI MESAFE Kişisel alanın sınırları bir mesaj niteliğindedir Kişisel alan kültüre ve kişiye göre değişir Kişisel alan hoşlandığımız kişilerde küçülür Özel mesafe (30-35 cm) (Aile) Samimi mesafe (40-80cm) (İş Arkadaşları) Sosyal mesafe (80cm- 2m) (Konuklar) Yabancılar ile mesafe (2m ) ARİF DEDE
89 MESAFE VE BEDENSEL TEMASToplumdan topluma büyük farklılık gösteren konulardan birisi de “mahrem mesafe” konusudur. Mahrem mesafe, herkesin tipik olarak asansörde yaşadığı, tanımadığınız insanlarla yakın olduğunuzda rahatsızlık duyacağınız mesafedir. ARİF DEDE
90 SÖZSÜZ MESAJLARA DİKKAT ETMEYEN KİŞİYanındakinin sıkıldığının farkına varmaz Yanındakine gereğinden fazla sokulur veya uzak durur Jest mimik ve beden hareketleri ile sözler uyum sağlamaz İletişim engellerinin nedenlerini anlayamaz Kiminle nerde nasıl konuşulacağını bilmez Kişiler arası ilişkilerde büyük zorluk yaşar ARİF DEDE
91 Telefonda Görgü KurallarıHerkes sesiyle iyi bir etki yaratmaya çalışır. Telefonda dinlediğimiz bir sesin gülümseyip gülümsemediği hemen anlaşılır. İyi bir telefon kişiliğiniz var mı? Bir ses aynası meydana getirebilirseniz, telefonla konuştuğunuz zaman başkalarının sesinizi nasıl bulduğunu anlayabilirsiniz. Telefonda konuşma başarısı sadece sesinize bağlıdır. Konuşmanıza dikkat ederseniz sizinde bir telefon kişiliğiniz olabilir. Biraz pratik yaparak berrak ve hoş bir konuşma tarzı edinebilirsiniz. :02 ARİF DEDE
92 Telefonda Görgü KurallarıTelefon Konuşmalarında Dikkat Edilecek Kurallar Konuşmalarınız açık ve anlaşılır olur, sözcüklerinizi tane tane ve dikkatle söylerseniz, her sözcüğe gerekli sesi verirseniz telefonda başarıyı yakalamış olursunuz. Telefonda acelesiz, ağır ağır konuşmak çok önemlidir. Konuşma sırasında ahizeye dudaklarınızı değdirmeden, konuşursanız telefon sesinizi açık ve berrak olarak iletir. :02 ARİF DEDE
93 Telefonda Görgü KurallarıKarşınızdaki yüzünüzü ve jestlerinizi görmese de sesinizin tonuna biraz ışık, biraz tatlılık ve biraz ışıltı katmanız, dinleyici üzerinde olumlu etki yaratır. Olağanüstü durumlar hariç, sabah saat 9.00'dan önce, akşam saat 'dan dan sonra telefon etmeyiniz. En geç beşinci çalışta telefona cevap veriniz. Siz aradığınızda, beşinci çalışta da cevap alamazsanız ahizeyi kapatınız. :02 ARİF DEDE
94 Telefonda Görgü KurallarıBir yere telefon ettiğinizde, önce iyi günler dileyiniz, nereden aradığınızı ve kim olduğunuzu daha sonra da kiminle görüşmek istediğinizi söyleyiniz. Sonra gerekirse kiminle görüşüyorum dersiniz. :02 ARİF DEDE
95 Telefonda Görgü KurallarıTelefonda en kestirme yol adınızı söyleyerek kendinizi tanıtmaktır. Bu arada Kurumunuzun adını ve telefon numarasını söyleyebilirsiniz ya da bunların hepsini bir arada söyleyebilirsiniz. Konuşmanız kolayca anlaşılmalı ve kesin olmalıdır. İyi bir cevap almak isterseniz hoş bir etki yaratmaya çalışınız. :02 ARİF DEDE
96 Telefonda Görgü KurallarıSiz kendinizi tanıttığınız için karşınızdaki de kendini tanıtacaktır. Böylece “Kimsiniz?” diye sormaya gerek kalmadan konuşmaya başlar. Sizi yanlışlıkla arayan olursa, hangi numarayı aradığını nazikçe sorun, kendi numaranızı söyleyin ya da kendi numaranızı söylemek istemiyorsanız, yanlış numarayı aradınız diyerek konuşmayı sonlandırınız. Yanlış yeri aradığınızda nazikçe özür dileyiniz. :02 ARİF DEDE
97 Telefonda Görgü KurallarıTelefonla görüşürken, bir yandan da odadaki başka birisiyle konuşmayınız. Önce karşınızdaki kişinin konuşmak için müsait olup olmadığını sorun. Müsait değilse daha sonra arayın ya da ne zaman müsait olacağı belli değilse, müsait olduğunda aramasını rica ediniz. Konuşma süresini mümkün olduğunca kısa tutunuz. Gerekmedikçe, sırf zaman doldurmak için sağa sola, arkadaşlarınıza telefon etmeyiniz. :02 ARİF DEDE
98 Telefonda Görgü KurallarıTelefonu kim ettiyse, konuşmaya onun son vermesi gerekir. Eğer son vermeyip sözü uzatıyorsa, onun sesini duyamıyormuş, telefon hattında parazit varmış gibi yapın, bu da tutmuyorsa toplantıya çağırdıklarını ya da amirinizin sizi çağırdığını söyleyip telefonu nazikçe daha sonra aramak üzere kapatınız. Ama daha sonra, evinizden mutlaka arayınız. :02 ARİF DEDE
99 Telefonda Görgü KurallarıYanınızda bulunan yöneticiniz ya da astınızı, iş arkadaşınızı telefonla aradıklarında, kesinlikle kimsiniz diye sormayın. Çok yersiz olur. Telefondan istendiklerini söyleyip aranana verin telefonu. Çok zorunlu olmadıkça iş arkadaşlarınızın, yöneticiniz ya da astınızın telefonunu kullanmayın. Mutlaka kullanmanız gerektiğinde, masasındaki şeyleri karıştırmayın, masasındaki kâğıtlara not almayın, masasındaki şeyleri gözetlemeyin. :02 ARİF DEDE
100 Telefonda Görgü KurallarıTelefonla konuşurken, yüksek sesle, bağırarak veya tam tersi kısık sesle karşınızdakini ve etrafınızdakileri tedirgin edecek şekilde konuşmayın. Şirket telefonlarıyla, çok mecbur kalmadıkça, özel konuşmalarınızı yapmamanız gerektiğini burada bir kere daha hatırlatmakta fayda görüyoruz. İnsanlar meslek sıfatları ile çağrılmaktan hoşlanırlar. Telefon konuşmalarında ismimizin başında söylenen sıfatlar önemlidir. “Doktor Beyza Sayınalp”, “Beyefendi”, “Hanımefendi” gibi terimler önemli rol oynamaktadır. :02 ARİF DEDE
101 Telefonda Görgü Kuralları“Teşekkür ederim”, “Affedersiniz”, ”Maalesef çok üzgünüm” gibi konuşmalar yerinde kullanıldığında mücevher değerindedir ve çok iyi etki yapar. Sözleriniz doğal olmalı, yapmacık ve gereksiz övgüden uzak olmalıdır. Karşınızdakinin o anki ruh halini ve duygularını kavrayıp da aynı tonda konuştuğunuz zaman başarılı bir telefon konuşması yapmış olursunuz :02 ARİF DEDE
102 Telefonda Görgü Kurallarıİş ortamında telefon kullanırken dikkat edilecek noktalar: Telefonun yanında kâğıt ve kalem bulundurun. Böylece sizi arayan insanlar bunları aramanızı beklemez. Telefona cevap verirken isminizi ve şirketinizin ismini kullanınız. Ne kadar meşgul olursanız olun, olumlu bir yaklaşımınız olsun. :02 ARİF DEDE
103 Telefonda Görgü KurallarıNot aldığınızda bunun işle ilgili bir not olduğuna önem veriniz. Arayanın adını, bölümünü, şirketini ve telefon numarasını not ediniz. Kendi adınızı ve mesajın geldiği saati yazınız Telefonla konuşurken sigara içmeyin ve bir şeyler yemeyiniz. İki telefon görüşmesini aynı anda yapmayınız. :02 ARİF DEDE
104 Telefonda Görgü KurallarıTelefonu kaldırır kaldırmaz cevap verin. Bir yandan iş arkadaşınızla konuşup telefondaki kişiyi bekletmeyin. “Hoşça kalın” demeden telefonu kapatmayınız. Dinleyin ve karşıdakinin sözünü kesmeyiniz. :02 ARİF DEDE
105 Telefonda Görgü KurallarıCep Telefonu kullanımında Görgü Kuralları Türkiye'de her 100 kişiden 12'si cep telefonu kullanıyor ve bu oran gittikçe artıyor. 19. yüzyılda icat edilen telefonun tarihçesini ve gelişimini de gözler önüne alındığında hayatımızın önemli bir parçası olan cep telefonu kullanımıyla ilgili oluşan görgü kurallarına dikkat etmek gereklidir. Hayatımızı değiştiren cep telefonlarından, nezaket kurallarına uygun bir şekilde yararlanmalıyız :02 ARİF DEDE
106 Telefonda Görgü KurallarıTelefonunuzu küçük bir çocuğun yanıtlamasına izin vermeyin. Zira size iletilecek mesaj size ulaşmayabilir, hem kendi hem de karşınızdakinin vaktini israf edebilirsiniz. Telefonda görüşürken ikinci bir çağrı geldiğinde önceliğin ilk arayanın olduğunu unutmayın. Eğer önemli bir telefon beklerken, bir başkası sizi ararsa kendisine telefon beklediğinizi ve konuşmanızın bölünebileceği uyarısını yapınız. :02 ARİF DEDE
107 Telefonda Görgü KurallarıOtomobilde araç kiti ile görüşme yapıyorsanız, karşı taraf sizi aradığında yanınızda biri var ise arabada yalnız olmadığınızı ve konuşmasını bir başkasının da duyduğunu, ona konuşma başlamadan bildiriniz. Cep telefonunuzu kolay taşıyabileceğiniz bir yerde taşımaya özen gösterin. Telefon çaldırırken, ne az ne de çok çaldırınız. Telefonunuzu açık konumda bırakıp başka yere gitmeyin. ısrarla çalan zil başkalarını rahatsız edebilir. :02 ARİF DEDE
108 Telefonda Görgü KurallarıRestoranlarda cep telefonunuzu masanın üzerine koymamaya ve cevap verirken sessiz olmaya dikkat edin. Yemek yerken telefon konuşması yapmayınız. Telefonu yanıtladıktan sonra 'bir saniye' deyip karşı tarafı bekletmeyin. Müsait değilseniz, hemen başlangıçta konuşamayacağınızı ve karşı tarafı biraz sonra arayacağınızı belirtiniz. Direkt telefonun alıcısına doğru öksürmeyin, hapşırmayın ve burnunuzu silmeyiniz. :02 ARİF DEDE
109 Telefonda Görgü KurallarıABS fren sistemi ile çalışan araçlara bindiğinizde, uçağa bindiğinizde cep telefonunuzu kapatmayı unutmayın. Konferans salonları, sınıflar, ibadet mekanları, cenazeler, törenler, sinema, tiyatro ve konser salonları cep telefonunun mutlaka kapalı tutulması gereken yer ve sosyal olaylardır. Diyelim ki bir törende ya da konserde telefonunuzu kapatmayı unuttunuz ve çaldı. Bu durumda en doğru davranış, telefonunuzu hemen kapatmaktır. Asla cevap vermeye çalışmayınız. :02 ARİF DEDE
110 Örgütlerde İletişimin Yeri ve ÖnemiÖRGÜTSEL İLETİŞİM Örgütlerde İletişimin Yeri ve Önemi Bir sistem olarak iletişim olgusunun en büyük amacının, çoğu kez kopuk ya da dağınık görünen ilişkilerin belirli bir düzen içine sokularak örgütsel amaçlarla bireysel amaçlar arasındaki bilinçli bir dengeyi sağlamak olduğunu görüyoruz. Bu birleştirici niteliği ile iletişimi, “toplumsal yapının çimentosuna” ya da canlı varlığın “kan damarlarına” benzetebiliriz. ARİF DEDE
111 Organizasyon kuramları üzerinde inceleme yapan bir çok araştırmacı, örgüt ile iletişim düzenini neredeyse eş anlamda kullanma gereğini duymuşlardır O kadar ki örgüt ve iletişim kavramı birleştirilerek “örgütsel iletişim” biçiminde kullanmaya başlanmıştır. ARİF DEDE
112 2- Daha iyi problem çözümü. 3- Azalan şikayetler. İYİ BİR İLETİŞİMİN KURUMUMUZA KATKILARI 1- Artan verimlilik. 2- Daha iyi problem çözümü. 3- Azalan şikayetler. 4- Metodu iyileştirmeye yönelik fikirler. 5- İyileşen iş ilişkileri 6- Daha fazla kişisel tatmin 7- Olumlu ve faydaya yönelik kurum kültürü ARİF DEDE
113 ARİF DEDE
114 SINIF İÇİ İLETİŞİM Bu konuda en önemli görev öğretmene düşmektedir.Öğretmenin öğrencilerle iletişime açık olması, onlara güven vermesi, sınıf içinde ortaya çıkabilecek pek çok sorunun kısa zamanda çözülmesine yardımcı olabilir. ARİF DEDE
115 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ İLETİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERÖğretmenin sözel olmayan davranışları İletişimde sözel mesajların yanı sıra sözel olmayan mesajlarda çok önemlidir. Sözel olmayan mesajlar, bazen sözel olanları desteklerken, bazen kendi başına çok şey ifade eder. Öğretmenin bakışı, mimikleri, duruşu öğrenciye çok şey anlatır. ARİF DEDE
116 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ İLETİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERDuruş: Vücut dili, bireyin vücudunu kullanarak çevresindeki bireylere bazı mesajlar vermesidir. Öğretmenin sınıf içinde durduğu ve hareket ettiği alan, vücudunun duruş biçimi, ellerini kullanışı, öğrenciye pek çok mesaj verir. Örneğin dik ve rahat davranan öğretmen, kendine güvendiğini gösterir ve öğrencileri olumlu etkiler. Elini önünde kavuşturarak ders anlatan öğretmen iletişime kapalı olduğunu, açık tutanlar ise iletişime açık olduklarını gösterir. ARİF DEDE
117 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ İLETİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLEROlumlu sınıf ortamı oluşturmak için öğretmenin yerine göre öğrencilerin arasında dolaşması, olumsuz davranış gösterenlerin yanına giderek sessizce uyarması, defterlerine yaptıkları çalışmaları yanlarına giderek kontrol etmesi, vücut diliyle iletişme açık olduğunu ve kendisine güvendiğini göstermesi gerekir. ARİF DEDE
118 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ İLETİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERMimikler Öğretmenin mimikleri onun duygularını yansıtır. Gergin ve sinirli bir ifade taşıyan mimikler, öğrencilerin kaygı duymalarına ve korkmalarına neden olur. Güler yüzlü sakin ifadeli öğretmenler öğrencileri rahatlatır ve öğrenme ortamına etkin katılımlarını kolaylaştırır. Mimiklerin bir diğer faydası ise öğretmenin duygularını yansıtmasıdır. Örneğin konuşan bir grup öğrenciye kızgın ve sert bir ifadeyle bakmak öğrencilerin susmasını sağlayabilir. ARİF DEDE
119 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ İLETİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERDokunma Öğretmenin öğrenciye yakın mesafede durması ve ona eliyle temas etmesi öğrencinin sevildiğini ve güvende olduğunu hissetmesini sağlar. Ödevlerini kontrol ettiği öğrencileri omzuna hafifçe elini koyması, öğrenciye güven verir, kaygısını azaltır ve öğretmenle ilişkisini kuvvetlendirir. ARİF DEDE
120 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ İLETİŞİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERGöz teması Öğrencileriyle göz teması kuran öğretmen hem kendine güvenini belli eder, hem de öğrenciye değer verdiğini gösterir. Öğretmenin öğrencilerle göz teması kurması iletişimi kolaylaştırır. Göz teması öğrencileri kontrol etmenin en etkili yollarından biridir. ARİF DEDE
121 Öğretmenin fiziksel ve bazı ÖĞRETMEN ÖZELLİKLERİ Öğretmenin fiziksel ve bazı kişilik özellikleri öğretmen öğrenci iletişimini etkilemektedir. ARİF DEDE
122 ÖĞRETMEN ÖZELLİKLERİ Dış görünümü:Öğretmenin dış görünümünü belirleyen fiziksel özellikleri, cinsiyeti, yaşı, giyim tarzı gibi özellikler öğretmen öğrenci ilişkisini etkiler. Görünümüne özen gösteren bir öğretmen öğrencilerine “size önem veriyorum” mesajı verir. ARİF DEDE
123 ÖĞRETMEN ÖZELLİKLERİ Öğretmenler kişisel bakımlarına dikkat etmeli, temiz ve sade kıyafetler seçmelidir. Abartılı ve renkli giyim tarzından öğrencilerin dikkatlerini dağıtabileceği için kaçınılmalıdır. Öğretmenlerin yaşıyla ilgili yapılan araştırmalar genç öğretmenlerin lise öğrencileri üzerindeki etkilerinin, deneyimli olanlara göre daha az olduğunu göstermiştir. ARİF DEDE
124 ÖĞRETMEN ÖZELLİKLERİ Hoşgörülü olmaİlkokul çağındaki çocuklar doğru ve yanlışı seçmede zorluk çektikleri, ergenlik çağındaki gençlerin ise kişiliklerini kanıtlamaya çalıştıkları için sınıfta birçok olumsuz davranışta bulunabilirler. Bu durumda öğretmenin öğrencilerin bazı hatalı davranışlarına hoşgörüyle yaklaşmaları gerekir. Aksi takdirde kolayca sinirlenir ve sınıf ortamının gerginleşmesine neden olurlar. ARİF DEDE
125 Sevecen, anlayışlı ve esprili olmaÖĞRETMEN ÖZELLİKLERİ Sevecen, anlayışlı ve esprili olma Öğretmen ve öğrenci sınıfa istekle gelmelidir. Böyle bir durumun yaratılmasında öğretmenin sevecen anlayışlı ve şakacı olması önem kazanır. Sınıfta öğretmen tarafından yapılan küçük espri ve şakalar öğrencileri çok mutlu eder. Dersten daha fazla zevk almalarını sağlar. Bu da sınıf ortamını yumuşatır. Sevecen öğretmen öğrencilerle olumlu ilişki kurar. ARİF DEDE
126 Bu davranışları sonucu öğrencilerin güvenini kazanırlar. ÖĞRETMEN ÖZELLİKLERİ Öğrencilere adlarıyla hitap eder, onların kişisel sorunlarıyla ilgilenir, her öğrencinin ayrı bir birey olduğunun farkındadır ve onlara özel olduklarını hissettirir. Bu davranışları sonucu öğrencilerin güvenini kazanırlar. Bu öğretmenler olumlu davranışlar üzerinde durarak bol pekiştireç (UYARICI) verirler. Bu öğrencinin dersi sevmesini kolaylaştırır. ARİF DEDE
127 Bu duygu öğretmenin sınıfta rahat olmasını sağlar.ÖĞRETMEN ÖZELLİKLERİ Kendine güven duyma Bu duygu öğretmenin sınıfta rahat olmasını sağlar. Kendine güvenen öğretmen olumsuz öğrenci davranışı karşısında alınganlık göstermez. Kaygı düzeyi düşük olur. ARİF DEDE
128 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİÖğretmenler farklı sınıflarda farklı davranırlar. Benzer şekilde, öğretmenin davranışları aynı sınıftaki öğrencilere göre değişebilir. Bunun nedeni öğrencilerin davranışlarıdır. ARİF DEDE
129 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİBraun (1976), öğrenci davranışlarıyla öğretmen davranışları arasındaki ilişkiyi kapsamlı bir modelle açıklamıştır. Bu modele göre öğrencilerin ders dinleme, sorulara yanıt verme, ödev yapma, soru sorma, dersle ilgilenmeme, hayal kurma vb. davranışları öğretmenin öğrenciler hakkında bilgi edinmesini sağlar. Öğretmen bu bilgilere dayanarak öğrenciler hakkında beklenti oluşturur. ARİF DEDE
130 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİÖğretmenin beklentileri davranışlarına yansır. Öğretmen öğrencileri başarılı, orta başarılı ya da başarısız gibi gruplara ayırır. Onlara beklentilerine uygun soru sorar, pekiştireç ve dönüt verir. Öğretimin niteliğini de beklentilerine uygun olarak düzenler. ARİF DEDE
131 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİÖğretmenlerin başarısız olarak algıladıkları öğrencilere yönelik davranışları şunlardır(Cooper ve Good, 1983). Başarısız öğrencilerin sınıfın arkasında birbirine yakın oturmalarına göz yumarlar. Onlarla daha az göz temasında bulunurlar ve onlara daha az gülümserler. sınıf yöneltilen sorulara yanıt vermeleri için başarısız öğrencilere daha az şans tanırlar. ARİF DEDE
132 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİbaşarısız öğrencilere soru sordukları zaman yanıt vermeleri için daha kısa süre tanırlar. onlara sorulan soruları yanıtlamaları için daha az ipucu verirler. yanlış yanıtlarını daha çok eleştirirler. yanlışlarını düzeltmek için daha az zaman verirler. yaratıcı ve farklı yönlerini daha az ödüllendirirler. ARİF DEDE
133 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİÖğretmen tarafından başarısız olarak algılanan ve bunu hisseden bir öğrenci, kendisini başarısız olarak değerlendirmeye başlar. Ve bu öğrencilerin davranışlarına yansır. Ders çalışmaz ve sınıfta dikkatini derse vermez vb. ARİF DEDE
134 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİBu döngü başarılı öğrencileri daha başarılı, öğrenme güçlüğü olan ya da düzenli çalışma alışkanlığı olmayan öğrencileri ise giderek daha başarısız olmalarına neden olur. Başarısız öğrencilere kendilerini düzeltme fırsatı tanımak için bu zinciri kırmak, mümkün olduğunca tüm öğrencilerin öğretim etkinliklerinden eşit derecede yararlanmasını sağlamak gerekir. ARİF DEDE
135 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİÖğrencinin cinsiyetinin de öğretmen davranışlarını etkilediği araştırmalarda gözlenmiştir. İlkokul öğretmeleri kız öğrencileri sınıf içinde daha iddialı, etkin ve düzeni algılarken; erkek öğrencilerin gürültücü, disiplin cezaları almaya eğilimli olarak algıladıkları bulunmuştur (Eroğlu, 1996). ARİF DEDE
136 ÖĞRETMEN ÖĞRENCİ ETKİLEŞİMİÖğretmenler öğrencilerin hal ve hareket tarzlarından etkilenmektedirler. Öğretmenlerin davranışlarıyla kendilerine meydan okuyan öğrencilere daha olumsuz davrandıkları, bu öğrencilerle iletişimin öğretmenlerde ve sınıfta gerginlik yarattığı görülmüştür. Buna karşılık davranışları kontrol edebilen öğrencilerle daha olumlu, çatışmasız ve sıcak ilişki kurdukları belirlenmiştir (Abidin ve Kuetz, 1977). ARİF DEDE
137 SINIF YÖNETİMİ ARİF DEDE
138 SINIF YÖNETİMİNİN DEĞİŞKENLERİöğretmen, öğrenci, okul programı, eğitim ortamı, eğitim yönetimi, aile ve çevre olarak sıralayabiliriz. ARİF DEDE
139 SINIF NEDİR? Sınıf; eğitim-öğretim etkinlikleriningerçekleştirildiği yaşam alanıdır. ARİF DEDE
140 SINIF YÖNETİMİ; Sınıf yönetimi, öğretmenin sınıfta öğrenme için gerekli düzeni sağlamak üzere, etkili bir ortam oluşturmak amacıyla yaptığı uygulamalar ve izlediği stratejilerin tümüdür. ARİF DEDE
141 SINIF YÖNETİMİNİN DEĞİŞKENLERİAncak bu değişkenler içerisinde en stratejik olanı “öğretmen”dir. Çünkü ARİF DEDE
142 SINIF YÖNETİMİNİN DEĞİŞKENLERİeğitim süreçlerinin düzenlenmesinden ve yürütülmesinden öğretmen sorumludur. ARİF DEDE
143 SINIF YÖNETİMİ ve ÖĞRETMENÖğretmenlik, 1739 Sayılı Kanunda; “ Devletin eğitim ve öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir” Şeklinde tanımlanmıştır. ARİF DEDE
144 SINIF YÖNETİMİ ve ÖĞRETMENÖğrenme-öğretme etkinliklerini kılavuzlayan kişidir. Eğitim öğretim sürecinin vazgeçilmez öğesidir. ARİF DEDE
145 SINIF YÖNETİMİ ve ÖĞRETMENÖğretmende bulunması gereken özellikler: Kişisel Özellikler Mesleki Özellikler Olarak gruplandırılabilir ARİF DEDE
146 ÖĞRETMENLERDE BULUNMASI GEREKEN KİŞİSEL ÖZELLİKLERMesleğini Seven İletişim becerilerine sahip Değerleri güçlü Önyargısız Hoşgörülü Gelişmeye açık Bireysel ve ekiple çalışabilen Rehber ve yönlendirici Kendisini gerçekleştirmiş Güven verici ARİF DEDE
147 ÖĞRETMENLERDE BULUNMASI GEREKEN MESLEKİ ÖZELLİKLERÖğretmenliğin; Konu alanı bilgisi Öğretmenlik meslek bilgisi Genel kültür Olmak üzere üç yeterlik alanı vardır. ARİF DEDE
148 ÖĞRETMENLERDE BULUNMASI GEREKEN MESLEKİ ÖZELLİKLERKonu alanı bilgisi; Öğretmenin ihtisası olan disiplin alanına ilişkin sahip olması gereken bilgi birikimidir. Alan bilgisi öğretmenlik mesleğinin temelidir. Alanda bir yetersizlik olursa etkili öğretim yapmak imkansızlaşır. ARİF DEDE
149 ÖĞRETMENLERDE BULUNMASI GEREKEN MESLEKİ ÖZELLİKLERMeslekî bilgi; öğretmenlik mesleğinin püf noktası, bildiklerini (konu alanı bilgisini) başkalarına aktarabilme yollarında kılavuzluk yapmadaki yeterliliktir ve ancak yeterli meslekî bilgi ile mümkün olur. Bu alana giren beceriler şunlardır: ARİF DEDE
150 ÖĞRETMENLERDE BULUNMASI GEREKEN MESLEKİ ÖZELLİKLERMeslekî bilgi ile ilgili beceriler; Öğretimi planlama ve uygulama Sınıf yönetimi İletişim becerileri Öğretim strateji yöntem ve tekniklerini uygulama Öğretimde materyal kullanma Ölçme araçları geliştirme ve uygulama ARİF DEDE
151 ÖĞRETMENLERDE BULUNMASI GEREKEN MESLEKİ ÖZELLİKLERGenel Kültür; Eğitimin sosyal, kültürel ,ekonomik ve bireysel işlevlerini gerçekleştirmede öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği; Genel kültür, Genel tarih, Vatandaşlık bilgisi, Genel coğrafya, Temel matematik, Uygarlık bilgisi… gibi alanlara ilişkin bilgi birikiminden oluşur. ARİF DEDE
152 SINIF YÖNETİMİ Sınıf yönetimi, başlangıçta, öğretmenin otoritesinin sınıfta hakim kılınması anlamında kullanılmaktaydı ve disipline dayanan bir anlayış hakimdi. ARİF DEDE
153 SINIF YÖNETİMİ Günümüzde sınıf yönetimi daha çok, öğrenmeyi sağlayıcı bir sınıf ortamının sağlanmasıyla açıklanmaktadır. ARİF DEDE
154 SINIF YÖNETİMİ Sınıfın iyi yönetilmesi, eğitimde başarılı olmak için ilk adım olarak kabul edilmektedir. ARİF DEDE
155 SINIF YÖNETİMİ Bu nedenle öğretmenin liderlik rolü ön plana çıkmakta ve grup dinamizmini bilmesi önem kazanmaktadır. ARİF DEDE
156 SINIF YÖNETİMİNİN BOYUTLARISınıf ortamının fiziksel düzeni Plan-program etkinlikleri Zaman düzenine yönelik etkinlikler Sınıfta ilişki düzenlemeleri Sınıfta davranış düzenlemeleri ARİF DEDE
157 SINIF YÖNETİMİ VE ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİN İLKELERİÖğrencilerimizi öğrenmeye hazır hale nasıl getirelim? Hazırbulunuş ARİF DEDE
158 SINIF YÖNETİMİ VE ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİN İLKELERİÖğrencilerimizin öğrenmeye istekli kılınması nasıl sağlanabilir? Motivasyon ARİF DEDE
159 SINIF YÖNETİMİ VE ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİN İLKELERİÖğrencilerimizi öğrenme sürecinde daha aktif hale nasıl getirebiliriz? Katılma ARİF DEDE
160 SINIF YÖNETİMİ VE ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİN İLKELERİÖğrenmelerin kalıcılığının sağlanması konusunda neler yapabiliriz? Tekrar ARİF DEDE
161 SINIF YÖNETİMİ VE ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİN İLKELERİKazanılan olumlu davranışların yerleşmesini sağlamak için neler yapabiliriz? Pekiştirme ARİF DEDE
162 SINIF YÖNETİMİ VE ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİN İLKELERİÖğrenciye doğru ya da yanlış yaptığını nasıl bildiririz? Geribildirim ARİF DEDE
163 SINIF YÖNETİMİ VE ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİN İLKELERİÖğrencinin öğrendiklerini başka alanlarda kullanabilmesi için neler yapabiliriz? Transfer ARİF DEDE
164 Sınıfınızı iyi yönetmek için etkili öğretmen olunuz.Etkili öğretmen olmak içinse; ARİF DEDE
165 Etkili öğretmenlerin uymaları gereken temel kurallarDakik olun İyi hazırlanın Hızlı bir şekilde derse başlayın Tüm sınıfın katılımı konusunda ısrarcı olun Sesinizi etkili bir biçimde kullanın • Karşılaştırma yapmaktan kaçının • Verdiğiniz sözleri tutmaya dikkat edin Sınıfı amacına uygun bir biçimde organize edin Öğrencilerin problemleri ile ilgilenin ARİF DEDE
166 SINIF YÖNETİMİNDE MODELLERGeleneksel Yaklaşım Sınıf kurallarını öğretmen koyar, öğrenci itaat eder. Öğretmen bilgi aktarır, öğrenci olduğu gibi kabullenir. Öğrenciler bilgileri sorgulamadan kabullenir ve ezberler. ARİF DEDE
167 SINIF YÖNETİMİNDE MODELLERTepkisel Yaklaşım İstenmeyen durum ya da davranışın düzeltilmesi amaçlanır. Sonuç-tepki ilişkisi vardır (konuşan öğrenciyi azarlamak, doğru cevaplayan öğrenciye aferin demek gibi…). Çok sık kullanılması öğretmenin sınıf yönetimindeki yetersizliğini gösterir. ARİF DEDE
168 SINIF YÖNETİMİNDE MODELLERÖnlemsel Yaklaşım Yapılma ihtimali olan durum ve davranışlar önceden kestirilerek önlemler alınır. Sorun yaşanmaması için her türlü önlem alınır. - Birbirleriyle konuşan öğrencilerin yerlerinin değiştirilmesi, - Sınavda kopya çekilmemesi için öğrencilerin tek tek oturtulması… ARİF DEDE
169 SINIF YÖNETİMİNDE MODELLERGelişimsel Yaklaşım Sınıftaki tüm etkinliklerin düzenlenmesinde öğrencilerin psikolojik ve fiziksel gelişim düzeyleri dikkate alınır. Birinci sınıftaki öğrenciler için, somut işlemler dönemine uygun eğitim etkinliklerine ağırlık verilmesi ARİF DEDE
170 SINIF YÖNETİMİNDE MODELLERBütünsel Yaklaşım Sınıf yönetiminde yerine, zamanına ve durumuna göre bütün yaklaşımlar kullanılır. Sistem yaklaşımı olarak da bilinir. İstenilen davranışın ortaya çıkması için uygun ortam hazırlanır. Bütün önlemsel yaklaşım düzenlemelerine karşı yine sorunlu davranış ortaya çıkıyorsa tepkisel yaklaşım kullanılır. ARİF DEDE
171 SINIFIN ORGANİZASYONUSistemin amacına ulaşmak için çeşitli görevleri yapmak üzere oluşturduğu ve diğer bölümlerle uyumlu bir şekilde işlev gören bölümlerinin oluşturulmasıdır. ARİF DEDE
172 SINIFIN ORGANİZASYONUmaddî olabileceği gibi, sosyal, kültürel ya da fikrî de olabilir. ARİF DEDE
173 SINIFIN ORGANİZASYONUSınıfın organizasyonu; Sınıfın amacına ulaşabilmesi için ihtiyaç duyulan araçlarla donatılması ve bu araçların en verimli ve en ekonomik şekilde çalıştırılması için düzenlenmesi anlamına gelir. ARİF DEDE
174 SINIFIN ORGANİZASYONUDers dönemi öncesi hazırlıklar, Fiziki ortamın düzenlenmesi, Öğretim etkinliklerini planlama, Sınıf içindeki öğrenci davranışları için rehberlik etme, Sınıf içi kuralların oluşturulması, Sınıfta öğrencilerin gelişimlerinin izlenmesi, Eğitim teknolojilerinin kullanılması, Sınıf ortamında zamanın yönetimi gibi süreçleri içerir. ARİF DEDE
175 ÖĞRENCİ DAVRANIŞLARININ YÖNETİLMESİHer sınıfta istenmeyen davranışlar oluşabilir. Sınıfta istenmeyen davranışlara neden olan etmenler; Sınıfın yapısından, Öğrencinin kendisinden, Öğretmenden, kaynaklanıyor olabilir ARİF DEDE
176 ÖĞRENCİ DAVRANIŞLARININ YÖNETİLMESİSınıfın Yapısından Kaynaklanan Problemler Kalabalık sınıflar Sınıfın düzeni (sıraların düzeni, oturma şekilleri, ısı, ışık, havalandırma…) ARİF DEDE
177 ÖĞRENCİ DAVRANIŞLARININ YÖNETİLMESİÖğrenciden Kaynaklanan Problemler Öğrencilerin farklı kişilik özellikleri Aile ve sosyal çevreden kaynaklanan problemler Başarısızlık kimliği Gelişim döneminden kaynaklanan problemler ARİF DEDE
178 ÖĞRENCİ DAVRANIŞLARININ YÖNETİLMESİÖğretmenden Kaynaklanan Problemler Öğretmenin yaklaşımından Öğrenciye bakış açısından kaynaklanan problemler olabilirler ARİF DEDE
179 OLUMLU DAVRANIŞLAR GELİŞTİRMEK ÜZERİNE STRATEJİLERÖğrenciye görev ve sorumluluk verme Görmezden gelme (söndürme) Dersi etkili hale getirme Sözel olmayan uyarıcılar kullanma Sözel uyarıcıları kullanma Sınıf dışında görüşme Okul disiplin kurallarını işletme Cezaya başvurma ARİF DEDE
180 ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİ DÜZENLEMEÖğrenci Yönünden: En etkili öğrenme yolu yaparak-yaşayarak öğrenme aktivitesidir. Öğrenci ulaşacağı amacı bilmeli ve buna güdülenmelidir. Öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyi bilinmelidir. Öğrenme düzeyleri yüksek öğrenciler hızlarına ve yeteneklerine göre farklı etkinliklere yönlendirilmelidir. ARİF DEDE
181 ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİ DÜZENLEMEÖğrenci Yönünden: Becerilerin kazanılmasında ve kalıcılığın sağlanmasında tekrar önemlidir. Kavrayarak öğrenme ezberleyerek öğrenmeden daha kalıcıdır. En etkili ve kalıcı öğrenme problem çözerek öğrenmedir. Yeni öğrenilenler ile öncekiler arasında anlamlı bağlar kurulmalıdır (yapısalcı kuram). ARİF DEDE
182 ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİ DÜZENLEMEÖğretmen Davranışları Yönünden: Öğretmen birbirinden farklı bilişsel, duyuşsal ve psiko-motor bilgi düzeyine sahip öğrenciler için yetenek ve kapasitelerine göre öğretimi (etkinlik-program) düzenlemelidir. Öğrencilerin özgüvenleri ve özsaygıları geliştirilmeli, her öğrenciye başarılı olacağı alanlarda sorumluluk verilmelidir. Öğrenci cesaretlendirilmeli ve sorumluluk almalıdır. ARİF DEDE
183 ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİ DÜZENLEMEÖğretmen Davranışları Yönünden: Öğretmen öğretim hizmetlerinin nitelikleri olan; İpucu, Pekiştireç, Öğrenci katılımı Dönüt- düzeltme Etkili kullanılmalıdır. Öğrenciye öğrenmeyi öğretmeli ve öğrenmeyi sevdirmelidir ARİF DEDE
184 ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİ DÜZENLEMEÖğretim Ortamı Yönünden: Sınıfta farklı yetenek ve zeka alanındaki öğrenciler için farklı öğretim etkinlikleri ve farklı yöntem ve teknikler işe koşulmalıdır Bütün öğrencilere göre etkinlik yapıldığında sınıfta disiplin problemleri ortadan kalkar Demokratik bir ortam oluşturulmalıdır Sınıf içi etkileşim çok yönlü olmalıdır. Öğretim planlı ve programlı gerçekleştirilir. ARİF DEDE
185 İLGİNİZE TEŞEKKÜRLER... ARİF DEDE