1 Dla nowoczesnej reindustrializacji Polski - jakie innowacje i jak stymulowane?

2 Lesław Michnowski Wieloletni ( ) członek Komitetu Prognoz “Polska 2000 Plus” przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk

3 J. Randers: World 2052, A Global Forecast for the Next Forty Years Nowy Raport dla Klubu Rzymskiego: We need to shift investment flows from what is most profitable to what society needs Capitalism won’t do this – it is made to allocate money to what is profitable, not to what society needs. (…) The root cause is short-termism in capitalism and democracy.”:

4 Raport PLP (cz. II) 2013 (1) „obecny kryzys (…) jest (…) skutkiem niedostosowania infrastruktury społeczno-gospodarczej do wymogów życia wspomaganego wysoko rozwiniętą (…) nauką i techniką.” (inaczej: do życia w Stanie Zmian i Ryzyka, nie jest więc skutkiem przeludnienia Ziemi - jest zatem KRYZYSEM CYWILIZACYJNYM).

5 Raport PLP (cz. II) 2013 (2) (…) wyczerpywanie źródeł aktualnie dostępnych zasobów naturalnych oraz bezwzględna degradacja środowiska przyrodniczego jest skutkiem braku możliwości przewidywania zmian w uwarunkowaniach życia i wyprzedzającego te zmiany podejmowania działań adaptacyjnych.”

6 GŁÓWNYM CZYNNIKIEM GLOBALNEGO KRYZYSU jest brak możliwości eliminowania właściwą innowacyjnością negatywnych następstw MORALNEJ DESTRUKCJI - do niedawna poprawnych form życia – postępującej coraz szybciej wraz z rozwojem nauki i techniki

7 Kryzys globalny jest ponadto skutkiem braku możliwości gromadzenia rezerw zasobów materialnych i intelektualnych „na wszelki wypadek” (niepewność prognozowania).

8 BEZ WIEDZY O PRAWDOPODOBNYCH KOMPLEKSOWYCH SKUTKACH POLITYKI, PRACY I INNYCH ZMIAN W UWARUNKOWANIACH ŻYCIA – IM MNIEJ BEZROBOCIA I BIEDY, TYM SZYBCIEJ WYCZERPANIE ŹRÓDEŁ AKTUALNIE DOSTĘPNYCH ZASOBÓW NATURALNYCH I ZDEGRADOWANIE PRZYRODY. A WRAZ Z TYM - GLOBALNA KATASTROFA.

9 Podstawowym warunkiem trwałego przezwyciężenia obecnego kryzysu jest przemiana aksjologiczna wymagająca stworzenia możliwości kierowania się w działalności spol.– gospod., w tym innowacyjnej, zasadą win-win (Chiny) - łączenia interesu własnego z interesem środowiska społeczno-przyrodniczego – czyli ekospołecznej użyteczności.

10 Ekospołecznie Użyteczna Innowacyjność (EUI): 1Ekospołecznie Użyteczna Innowacyjność (EUI): 1. – wzrost jakości życia wszystkich ludzi; 2. – powstrzymywanie regresu albo rozwój środowiska przyrodniczego 2. – zmniejszenie wewnętrznych i zewnętrznych kosztów życia; 3.- wzrost trwałości - w tym rozwojowe przemieszczenie granic wzrostu - światowej społeczności.

11 EKOSPOŁECZNIE UŻYTECZNA INNOWACYJNOŚĆ (EUI) to podstawowy czynnik eliminowania negatywnych konsekwencji moralnej destrukcji, w tym „zyskiwania na czasie”

12 Mechanizm EUI: doprowadzanie do „dojrzałości”, a następnie tworzenie Z JUŻ ISTNIEJĄCYCH „dojrzałych” ELEMENTÓW wiedzy i techniki (software’u i hardware’u) JAKOŚCIOWO NOWYCH ICH KONFIGURACJI, spełniających kryteria EUI

13 Dwa etapy wdrażania innowacji: 1Dwa etapy wdrażania innowacji: 1. – „inkubacji” - wspomaganej finansowo, zwłaszcza przez państwo lub struktury ponadpaństwowe; 2. – „dojrzałości” innowacyjnej, w tym zwracania nakładów poniesionych w okresie „inkubacji”.

14 Dwa rodzaje EUI: 1. doskonalenie już istniejących technik (środków i sposobów wspomagania ludzkiej aktywności twórczej), w tym pomniejszanie kompleksowego jednostkowego kosztu stosowania danej techniki (KKJT):: 2. – tworzenie technik jakościowo nowych.

15 Kompleksowy Koszt Jednostkowy Techniki (KKJT/K) -odniesiony do jednostkowego zastosowania danej techniki koszt: jej wytworzenia, eksploatowania, likwidacji, oraz odtworzenia środowiska społeczno-przyrodniczego zdegradowanego w wyniku stosowania danej techniki, w tym odtworzenia zużytej bazy paliwowo-surowcowej (albo zapewnienia dostępu do źródeł alternatywnych).

16 Dwa rodzaje (tworzonych w ramach EUI) technik jakościowo nowych: 1Dwa rodzaje (tworzonych w ramach EUI) technik jakościowo nowych: 1. techniki dla eliminowania negatywnych konsekwencji moralnej destrukcji; 2. – techniki (w tym nauka) jako intelektualno-materialna rezerwa „na wszelki wypadek”.

17 Dla skutecznej reindustrializacji PP: Konieczność państwowego programu stymulowania ekospołecznie użytecznej innowacyjności (EUI)

18 Potrzeba budowy: 1. – programu polskiej specjalizacji n-t; 2Potrzeba budowy: 1. – programu polskiej specjalizacji n-t; 2. – programu międzynarodowego „konkurencyjnego” podziału pracy poznawczo-innowacyjnej; systemu wizyjnego programowania strategicznego/backcasting (Apollo), dostosowującego PP do życia w Stanie Zmian i Ryzyka; 4. - informacyjnego systemu wiedzy o skutkach polityki i innych zamianach w uwarunkowaniach życia; 5. – systemu podatności innowacyjnej gospodarki.

19 Informacyjny system wiedzy o skutkach polityki i innych zamianach w uwarunkowaniach życia:!. - monitoring dynamiczny, w tym system prognozowania ostrzegawczego; 2. - system symulacji komputerowej – dla projektowania i wartościowania nowej techniki i zmian organizacyjnych; 3. - system informacyjnych podstaw ekonomiki trwałego rozwoju (uwzględniającej społ. i przyr. konsekwencje gospodarowania).

20 Podatność innowacyjna gospodarki („innowacyjna chłonność”) to podstawowy warunek stymulowania EUI

21 Podatność innowacyjna gospodarki („innowacyjna chłonność”) to podstawowy warunek stymulowania EUI

22 Podatność innowacyjna organizacji naukowo-wytwórczej (ONW) zależy od jej sprawności informacyjnej oraz odpowiedniego przewyższania, skalą podobnego naukowo-technologicznie wytwarzania, „optymalnego minimum”, dotyczącego aktualnie wytwarzanej techniki

23 „Optymalne minimum” skali naukowo-technologicznie podobnego wytwarzania: taka skala wytwarzania - określonego poziomu rozwoju - danej techniki, przy której KKJT/K jest najmniejszy

24 To przewyższenie powoduje zarówno „przymus” innowacyjny (wzrost KKJT – rys. 1), jak i zwiększony dopływ informacji z produkcji i eksploatacji oraz środowiska, umożliwiających ich innowacyjne przetwarzania w sposób przyczyniający się do zmniejszania KKJT (czyli jej „dojrzałości”)

25

26

27 Sprawność informacyjną ONW wyznacza stosunek ilości informacji możliwych do pozyskania w układzie ONW-Środowisko, do ilości informacji wykorzystanych w działaniach innowacyjnych, na rzecz podniesienia jakości lub opanowania nowej generacji wytwarzanej techniki.

28 Społeczno-gospodarcze uwarunkowania kształtowania podatności innowacyjnej polskiej gospodarki:

29 Stymulowanie koncentracji podobnego naukowo-technologicznie wytwarzania ONW odpowiednio ponad „optymalne minimum” (rys. !). Nie dla „małe jest piękne”

30 (2) Kształtowanie sprawności informacyjnej gospodarki, w tym ONW (ww rys. 2, + „zdrowy” marketing)

31 (3) Odpowiednie uspołecznienie wiedzy n. -t(3) Odpowiednie uspołecznienie wiedzy n.-t. to niezbędny warunek intensyfikowania EUI a - tylko tej wiedzy, która warunkuje efektywne prognozowanie skutków zmian w uwarunkowaniach życia oraz eliminowanie rozpoznawanych wraz z tym nadchodzących zagrożeń; b – wynagradzanie twórców ww wiedzy i techniki, szczególnie z uwzględnieniem ekospołecznie użytecznych wdrożeniowych efektów.

32 (4) Ekohumanistyczna przebudowa systemu finansowego, ukształtowanie - w miejsce spekulacyjnego i inflacyjnego - systemu ekospołecznej (w tym deflacyjnej) polityki monetarnej. Innowacyjne stymulowanie konsumpcji sprawnościowej, przy oszczędnościowym ograniczaniu konsumpcji hedonistycznej i prestiżowej. Wyspecjalizowane banki – odpowiednio poinformowywane - zaoszczędzonymi (poprzez ograniczanie zbędnej konsumpcji) i im powierzonymi pieniędzmi, stymulują kredytami EUI.

33 (5) Finansowe stymulowanie rezerwotwórczości (proces życia społ(5) Finansowe stymulowanie rezerwotwórczości (proces życia społ. - gospod. - przyr. nie jest w pełni zdeterminowany, prognozy nieuchronnie obarczone niepewnością, stąd konieczność także „rezerwotwórczej” kreatywności i innowacyjności – „na wszelki wypadek”.)

34 (6) System podatkowy stymulujący EUI

35 (7) Sprawiedliwość ekospołeczna Podział efektów społecznego procesu pracy według ekospołecznej użyteczności pracy lub życia „dojrzałych” podmiotów życia społeczno-gospodarczego. („bogacenie się” połączone z ekospołecznie użytecznym „wkładem” w trwały rozwój światowej społeczności).

36 (8) Kształtowanie powszechnej podmiotowości, w tym mądrości

37 (9) Powszechnie dostępny system elementów elastycznej automatyzacji wytwarzania - warunkującej szybkie wdrażanie innowacji, podmiotowość pracowników, jak również zmianę profilu lub alokację produkcji, np w przypadku katastrof.

38 Dla ukształtowania „globalnej gospodarki opartej na wiedzy” niezbędność systemu informacyjnych podstaw polityki i gospodarki trwałego rozwoju światowej społeczności, w tym wiedzy o kompleksowych konsekwencjach działalności społ. – gospodarczej, zwłaszcza innowacyjnej,

39 Informacyjnie sprawna i innowacyjnie podatna infrastruktura społeczno-gospodarcza polskiej i światowej społeczności to warunek podstawowy przezwyciężenia globalnego, CYWILIZACYJNEGO, kryzysu oraz ukształtowania zdolności trwałego rozwoju wraz ze stworzeniem możliwości sprawnego eliminowanie negatywnych konsekwencji moralnej destrukcji.

40 Dziękuję za uwagę www.kte.psl.pl [email protected]