1 Wzrok w wieku starszym- najczęstsze zagadnienia w praktyce okulistycznejMałgorzata Piróg- Mulak Katedra i Klinika Okulistyki Akademii Medycznej we Wrocławiu Kierownik: prof. nzw. dr hab. Marta Misiuk-Hojło

2 SOCZEWKA

3 ZAĆMA - przyczyny WRODZONA : od urodzenia lub ujawniająca się w pierwszych latach życia NABYTA : pierwotna (starcza) lub wtórna (na tle chorób układowych lub okulistycznych, pourazowa, toksyczna, resztkowa)

4 LECZENIE wskazania : poprawa ostrości wzroku, jaskra wtórna, kosmetykaZABIEG OPERACYJNY: usunięcie zmętniałej soczewki z wszczepem sztucznej soczewki przednio – lub tylnokomorowej

5 ZMĘTNIENIE TYLNEJ TOREBKInajczęstsza przyczyna spadku V po NIEPOWIKŁANYM ZABIEGU leczenie: kapsulotomia laserem Nd:YAG – otwór w tylnej torebce wskazania: spadek ostrości wzroku, brak wglądu w dno oka, dwojenie jednooczne

6 LECZENIE ZAĆMY - CHIRURGICZNE

7 Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem(AMD) AMD Age-Related Macular Degeneration Copyright © 2005 Pipex, Inc.

8 AMD Obniżenie ostrości wzroku u osób po 50 roku życia na skutek zmian w okolicy plamki (centralnej części siatkówki) Jedna z głównych przyczyn znacznej nieodwracalnej utraty wzroku u osób powyżej 50 roku życia w krajach wysoko rozwiniętych.

9 Plamka żółta Obszar siatkówki odpowiedzialny za widzenie centralneJej prawidłowe funkcjonowanie jest konieczne np. do rozpoznawania twarzy czy prowadzenia samochodu

10 AMD – objawy subiektywnePostępująca utrata widzenia Początkowo zauważalna podczas czytania w postaci mroczków nakładających się na poszczególne litery; z czasem obejmująca coraz większe części środkowego pola widzenia Spadek ostrości wzroku do dali i bliży Zmiany obustronne, ale niesymetryczne

11 AMD - diagnostyka Badanie dna oka, angiografia fluoresceinowa (AF), angiografia indocjaninowa (ICG), optyczna koherentna tomografia siatkówki (OCT) Samokontrola centralnego pola widzenia – test / siatka Amslera

12 Siatka Amslera

13 AMD - Etiologia Wiek , uwarunkowania genetyczneToksyczne działanie promieni słonecznych Brak pewnych mikroelementów i witamin w diecie Podłoże immunologiczne

14 AMD - postacie Gorzej rokuje Mniej powszechna, 10- 15%Szybciej prowadzi do poważnego ograniczenia widzenia Dno oka: zaburzenia w angiogenezie naczyniówki Łagodniejsza, lepiej rokuje Bardziej powszechna, 90% Może przechodzić w postać mokrą Dno oka: druzy małe, duże, twarde, miękkie (nieprawidłowe odkładanie hialiny na poziomie błony Brucha) POSTAĆ WYSIĘKOWA POSTAĆ SUCHA

15 wysiękowej postaci AMDMetody leczenia wysiękowej postaci AMD Laseroterapia Terapia fotodynamiczna (PDT) Sterydoterapia diszklistkowa Terapia anty-VEGF (doszklistkowe podawanie inhibitorów angiogenezy) Leczenie operacyjne

16 LASEROTERAPIA Laser argonowy- niszczenie błony neowaskularnej wraz z okoliczną, zdrową siatkówką Terapia fotodynamiczna - PDT

17 Terapia anty- VEGF Iniekcje do ciała szklistego przeciwciał anty VEGF, powodujące, w zależności od podawanego leku, blokadę jedną lub więcej postaci izomerycznych VEGF Możliwość zatrzymania choroby we wczesnym etapie Iniekcje powtarzane co tygodni Możliwość łączenia z PDT Terapia dość bezpieczna, ale niekiedy: wzrost IOP, zaćma, zapalenie wnętrza gałki ocznej

18

19

20 Metody chirurgiczne- chirurgia podsiatkowkowaUsuwanie błon podsiatkowkowych, po uprzedniej PPV i retinotomii Wskazane w przypadkach szczególnych, nie kwalifikujących się do leczenia innymi metodami Ryzyko powikłań

21 Terapie przyszłości Wewnątrzgałkowe implanty kortykosterydowe – powolne, stałe uwalnianie leku bez konieczności powtarzania wstrzyknięć Squalamina – inhibitor angiogenezy , podaż dożylna Terapia genowa

22 PODSUMOWANIE Obecnie najbardziej efektywną metodą leczenia są doszklistkowe iniekcje inhibitorów angiogenezy – terapia preparatami anty – VEGF Pozytywne efekty leczenia wszystkich postaci błon podsiatkówkowych

23 JASKRA

24 DEFINICJA JASKRY zespół chorób o różnej etiologii i obrazie klinicznym, których cechami są: uszkodzenie nerwu wzrokowego (neuropatia jaskrowa) postępujące zmiany w polu widzenia zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe CHOROBA NIEULECZALNA

25 Jaskra otwartego kąta główna przyczyna ślepoty w krajach rozwiniętychbezbólowy i bezobjawowy przebieg bardzo często ( ok.30 % ) ciśnienie wewnątrzgałkowe w statystycznej normie !

26 Diagnostyka jaskry badanie dna oka ( soczewka Volka) gonioskopiabadanie ciśnienia wewnątrzgałkowego – krzywa dobowa perymetria pachymetria HRT, GDx

27 Ciśnienie wewnątrzgałkoweśrednia prawidłowa wartość od 11 do 21 mmHg wahania dobowe ( wyższe ciśnienie rano)

28 POLE WIDZENIA bardzo ważne badanie pozwalające ocenić dynamikę choroby i prowadzoną terapię ocena stopnia uszkodzenia nerwu wzrokowego

29 Widzenie lunetowate i wyspa skroniowa

30 KOMPUTEROWE PW

31

32 BADANIE DNA OKA – T.n. II położenie tarczy: w części przyśrodkowej dna oka, granice widoczne, barwa bladoróżowa fizjologiczne zagłębienie tarczy stosunek średnicy zagłębienia do całej tarczy (c/d) prawidłowo 0,3 do 0,5 ; uwaga na asymetrię w wyglądzie tarcz ! pierścień nerwowo- siatkówkowy : obwodowa część tarczy n.II

33 ZMIANY JASKROWE W TARCZY n.IIzmiany jaskrowe : wynik zaniku włókien nerwowych siatkówki powiększenie zagłębienia tarczy zawężenie pierścienia n- s zagłębienie > c/d 0,7 zmiany zaawansowane zawężanie i zanikanie pierścienia n-s (głównie od skroni) tarcza bladoszarawa

34 ZMIANY JASKROWE W TARCZY n. IIjaskra dokonana (glaucoma absolutum) – końcowe stadium neuropatii jaskrowej dobrzeżne zagłębienie tarczy całkowity, jaskrowy zanik n.II – całkowita ślepota ( brak światłopoczucia)

35 Jaskra pierwotna otwartego kątaCzynniki ryzyka wiek > 40 r.ż rodzinne występowanie choroby układu krążenia (nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze) cukrzyca przebyty zawał lub udar wysoka krótkowzroczność podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe

36 Objawy ostrego ataku jaskrywidzenie „kół tęczowych” bardzo silny ból oka i głowy (bóle promieniujące do czoła i szczęki) spadek ostrości wzroku gałka oczna „twarda jak kamień” nudności, wymioty

37 Objawy ostrego ataku jaskry cdprzekrwienie gałki ocznej obrzęk rogówki płytka komora przednia SZEROKA, SZTYWNA ŹRENICA !

38 LECZENIE farmakologiczne laseroterapia leczenie chirurgiczne

39 ZAKOŃCZENIE po rozpoznaniu jaskry z otwartym kątem: LECZENIE NA CAŁE ŻYCIE NADCIŚNIENIE OCZNE : obserwacja OSTRY ATAK JASKRY: jak najszybciej obniżyć T (różnicować z innymi chorobami!) JASKRA WRODZONA: leczenie chirurgiczne do 2 roku życia

40 Dziękuję za uwagę