1 Metody zabezpieczenia przed ryzykiem kursowymRynek walutowy

2 Plan wykładu Osłona bilansu firmy przed ryzykiem kursowymOsłona transakcji zagranicznych przed ryzykiem kursowym Rynek walutowy

3 Osłona bilansu firmy przed ryzykiem kursowymWykorzystanie koncepcji zamknięcia otwartej pozycji bilansowej w walucie obcej Rynek walutowy

4 Osłona bilansu firmy przed ryzykiem kursowymStan równowagi między wartością aktywów i pasywów w walucie obcej Transakcje zabezpieczające Kompensowanie spodziewanych niedoborów w bilansie Rynek walutowy

5 Otwarta pozycja walutowaRóżnica między wartością całkowitych aktywów i pasywów w walucie obcej Zmniejszanie pozycji walutowej składników majątkowych poprzez transakcje finansowe Rynek walutowy

6 Otwarta pozycja walutowaAktywa pieniężne (płynne) + Aktywa rzeczowe (trwałe) = Zobowiązania pieniężne + Kapitał Własny Rynek walutowy

7 Transakcje zabezpieczająceEliminacja wpływu ryzyka konwersji na pozycje bilansu Utrzymanie księgowej wartości aktywów netto w walucie sprawozdania finansowego na niezmienionym poziomie Rynek walutowy

8 Strategia osłony bilansuMonitorowanie różnic przeliczeniowych w pozycjach dewizowych Pomiar ryzyka konwersji ocena wpływu zmian KW na główne pozycje bilansu: Aktywa bieżące Zobowiązania i kapitał własny Rynek walutowy

9 Pozycja długa Wierzyciel pieniężnyAktywa pieniężne > zobowiązania pieniężne Ujemna pozycja w aktywach rzeczowych Rynek walutowy

10 Pozycja długa Wpływy w walutach zagranicznych > zobowiązania w walutach zagranicznych Firma narażona na spadek wartości dewizowych składników aktywów bieżących netto Rynek walutowy

11 Pozycja krótka Dłużnik pieniężnyAktywa pieniężne < zobowiązania pieniężne Dodatnia pozycja w aktywach rzeczowych Rynek walutowy

12 Pozycja krótka Wpływy w walutach zagranicznych < zobowiązania w walutach zagranicznych Firma narażona na ryzyko wzrostu wartości dewizowych składników zobowiązań bieżących Rynek walutowy

13 Strategia osłony bilansuKonieczność zamknięcia otwartej pozycji Usunięcie currency mismatch Przywrócenie stanu równowagi między sumą wartości aktywów i pasywów w walucie sprawozdania finansowego Rynek walutowy

14 Strategia osłony bilansuWartości pieniężne Aktywa po konwersji Zobowiązania po konwersji W walutach silnych (aprecjacja) Wzrost Spadek W walutach słabych (deprecjacja) Źródło: E. Najlepszy, op.cit. s.167 Rynek walutowy

15 Strategia osłony bilansuOsłona aktywów walutowych  zwiększenie udziału aktywów denominowanych w silnych walutach oraz zmniejszanie udziału aktywów w słabych walutach Osłona pasywów  zmniejszenie zobowiązań w walutach silnych oraz zwiększenie wartości zobowiązań w walutach słabych Rynek walutowy

16 Technika osłony otwartej pozycji walutowej w bilansie firmySzeroki wachlarz technik Koszty vs. efekty poszczególnych technik Analiza efektywności Rynek walutowy

17 Techniki osłony bilansuFunds adjustment- wyrównanie niedopasowania dewizowych kapitałów własnych i obcych za pomocą operacji kredytowych Forward contracts- walutowe instrumenty pochodne Money market hedge- transakcje zabezpieczające na rynku pieniężnym Leads and lags – przyśpieszanie lub opóźnianie terminów rozliczeń płatności Rynek walutowy

18 Funds adjustment Redukcja pozycji długiej w aktywach bez równoczesnego obniżenia wartości zobowiązań Zamiana wartości należności bieżących w walucie słabej na środki pieniężne w walucie silnej Rynek walutowy

19 Funds adjustment Działanie na dewizowych zobowiązaniach Dwa etapy:Kredyt w walucie krajowej Wykorzystanie pożyczki na zwiększenie aktywów rzeczowych Rynek walutowy

20 Forward contracts Sprzedaż narażonych na ryzyko kursowe należności na rynku terminowym Odkup na rynku kasowym Rynek walutowy

21 Forward contracts Wartość sprzedaży waluty lokalnej w kontrakcie terminowym = przewidywana strata kursowa w walucie sprawozdania / kurs terminowy waluty lokalnej - oczekiwany kurs kasowy waluty lokalnej Rynek walutowy

22 Forward contracts Trafność prognozyKwestia wliczenia opodatkowania  wpływ na możliwość zamknięcia pozycji Hedging a spekulacja Rynek walutowy

23 Money market hedge Pożyczka w walucie lokalnejWymiana na walutę zagraniczną Natychmiastowa inwestycja na zagranicznym rynku kapitałowym Rynek walutowy

24 Money market hedge Likwidacja inwestycji  uzyskane środki w walucie zagranicznej wymienione na walutę lokalną  spłata pożyczki Termin spłaty pożyczki = termin spłaty inwestycji zagranicznej Wartość pożyczki = przewidywana strata w bilansie Rynek walutowy

25 Leads and lags Manipulowanie terminami płatnościKontrola niedopasowania walutowego Likwidacja niekorzystnych przesunięć w wewnętrznej strukturze bilansu Rynek walutowy

26 Leads and lags Realność manewru- regulacje prawneSkutki dla firm uczestniczących w transakcji  pogorszenie pozycji majątkowej Często stosowane w spółkach powiązanych kapitałowo Możliwość koordynacji działalności operacyjnej, marketingowej i finansowej oraz konsolidacji sprawozdań Rynek walutowy

27 Osłona transakcji zagranicznych przed ryzykiem kursowymJednoczesne zawarcie dwóch transakcji Pokrycie strat powstałych w wyniku pierwotnej transakcji Eliminacja ryzyka- zajęcie odwrotnej pozycji walutowej Rynek walutowy

28 Osłona transakcji zagranicznych przed ryzykiem kursowymRegulacja należności- pozycja długa  zabezpieczenie poprzez ich sprzedaż- pozycja krótka Spłata zobowiązań- pozycja krótka  zakup waluty zagranicznej- pozycja długa Kompensacja potencjalnych strat przez potencjalne zyski z przeciwstawnych transakcji Rynek walutowy

29 Osłona transakcji zagranicznych przed ryzykiem kursowymFakturowanie transakcji zagranicznych w walucie krajowej Warunek- silna pozycja przetargowa i rynkowa względem kontrahenta Ograniczenia dewizowe- problem Rynek walutowy

30 Osłona transakcji zagranicznych przed ryzykiem kursowymWykorzystanie technik finansowania handlu zagranicznego Przeniesienie ryzyka na instytucje kredytujące Warunek- dobrze rozwinięty rynek usług finansowania handlu Brak możliwości eliminacji ryzyka w długim okresie Rynek walutowy

31 Osłona transakcji zagranicznych przed ryzykiem kursowymWewnętrzne techniki osłony- eliminacja ryzyka kursowego, nie służy do kreowania zysków nadzwyczajnych Techniki zewnętrzne- osłona otwartych pozycji walutowych, możliwość arbitrażu i spekulacji Rynek walutowy

32 Wybór metody osłony Udział firmy w obrotach zagranicznychEfektywność rynku walutowego Elastyczność operacji gospodarczych Kwalifikacje menedżerów w zarządzaniu finansami Rynek walutowy

33 Techniki osłony Kontrakty terminowe forward Swapy walutoweOpcje walutowe Operacje na rynku pieniężnym Exposure netting (kompensowanie ryzyka) Risk shifting Risk sharing Rynek walutowy

34 Swapy walutowe Instrument będący umową zamiany określonej kwoty jednej waluty na drugą po kursie spot przy jednoczesnym zawarciu transakcji odwrotnej po kursie forward w określonym czasie w przyszłości „Zakład” o kierunek zmiany kursu walutowego Przykład: firma chcąca zainwestować USD w papiery wartościowe denominowane w EUR potrzebująca USD ponownie za 3 miesiące Rynek walutowy

35 Kontrakty walutowe futuresInstrument będący umową zamiany określonej kwoty jednej waluty na drugą w określonym czasie w przyszłości po określonym kursie „Zakład” o kierunek zmiany kursu walutowego Przykład: Arbitrażysci spodziewający się znacznej zmienności kursu spot Rynek walutowy

36 Opcje walutowe Instrument dający jego właścicielowi prawo lecz nie obowiązek kupna lub sprzedaży określonej kwoty waluty po określonym kursie Wykupienie „ubezpieczenia” przeciw zmianom kursu Opcje put i call Wystawca opcji jest zobowiązany do kupna lub sprzedaży określonej kwoty waluty jeżeli właściciel opcji chce zrealizować swoje prawo Rynek walutowy

37 Opcje walutowe Przykład:Otrzymanie płatności w walucie obcej w nieokreślonym czasie przyszłości- opcja put Dokonanie płatności w walucie obcej nieokreślonym czasie przyszłości- opcja call Banki komercyjne oraz instytucje zarządzające dużymi inwestycjami za granicą Rynek walutowy

38 Operacje na rynku pieniężnymZawarcie terminowego kontraktu pożyczkowego Kontrakt terminowy- umowa kredytowa Spłata kredytu z działalności operacyjnej- ryzyko pokryte Spłata kredytu z z funduszy nabytych na kasowym rynku walutowym- ryyzko niepokryte Rynek walutowy

39 Exposure netting Kompensata ryzyka kursowegoWiązanie otwartych pozycji w dwóch walutach Rynek walutowy

40 Exposure netting Długa pozycja- zajęcie pozycji krótkiej w terminie wykonania obu transakcji Dodatnia korelacja KW obu walut  osłona krótkiej pozycji Ujemna korelacja KW obu walut  osłona krótkiej lub długiej pozycji Rynek walutowy

41 Exposure netting Popularne w międzynarodowych firmachReinvoicing centre – rozliczanie kosztów i dochodów w różnych walutach Zarządzanie przepływami pieniężnymi Możliwość stosowania leads and lags Rynek walutowy

42 Risk shifting Fakturowanie transakcji w walucie narodowejOdwrócenie ryzyka kursowego = przeniesienie na kontrahenta Realne możliwości stosowania risk shifting??? Rynek walutowy

43 Risk sharing Podział ryzyka pomiędzy kontrahentówKlauzula korekty kursowej w umowie handlowej Bazowa wartość kontraktu oraz strefa neutralna Rynek walutowy

44 Podsumowanie Osłona bilansu firmy przed ryzykiem kursowymWykorzystanie koncepcji zamknięcia otwartej pozycji bilansowej w walucie obcej Instrumenty Rynek walutowy

45 Podsumowanie Osłona transakcji zagranicznych przed ryzykiem kursowymJednoczesne zawarcie dwóch przeciwstawnych transakcji Instrumenty Rynek walutowy

46 Literatura A. Sławiński, Rynki finansowe, PWE, Warszawa 2006E. Najlepszy, Zarządzanie finansami międzynarodowymi, PWE, Warszawa 2000 Rynek walutowy