1 Organizacje MiędzynarodoweTomasz Balcerzak Wyższa Szkola Celna
2 Literatura Mały Słownik Stosunków Międzynarodowych, red. G.Michałowska, W-wa 1996 S. Parzymies, I. Popiuk-Rysińska- Polska w Organizacjach Międzynarodowych, W-wa 2002 W. Morawiecki-Międzynarodowe Organizacje gospodarcze, t. I System Organizacji Międzynarodowych, W-wa 1987 S. Parzymies- Europejskie Struktury Współpracy, PISM H. Izdebski- Rada Europy Organizacja Demokratycznych Państw Europy…, W-wa 1996 R. Kuźniar- O prawach człowieka, W-wa 1992 lub Wyższa Szkola Celna
3 Funkcje i decyzje OM Funkcje OM Kryterium sfery działalności:wewnętrzne zewnętrzne Środki i metody działania: Funkcje regulacyjne Funkcje implementacyjne Funkcje operacyjne, usługowe Wyższa Szkola Celna
4 Zróżnicowanie i rozwój OMKlasyfikacja OM: Rodzaj członkostwa: międzyrządowe pozarządowe Zakres zadań, celów wypełnianych przez OM: kompetencje ogólne kompetencje ograniczone Zasięg geograficzny: powszechny międzyregionalny regionalny Wyższa Szkola Celna
5 Zróżnicowanie i rozwój OMFunkcje spełniane przez OM: organizacje debatujące, forum typ usługowy charakter zrównoważony Siła oddziaływania na członków: międzynarodowe ponadnarodowe Wyższa Szkola Celna
6 Rozwój OM Główne czynniki rozwoju:procesy internacjonalizacji i współzależności postęp techniczny czynniki geograficzne czynniki historyczne zagrożenie zewnętrzne czynniki społeczne Wyższa Szkola Celna
7 Sposób powstawania Organizacji MiędzynarodowychKonferencje międzynarodowe Łączenie Organizacji Międzynarodowych Inicjatywa Organizacji Międzynarodowej Przekształcanie organu jednej organizacji w odrębną Organizację Międzynarodową Wyższa Szkola Celna
8 Statut Organizacji MiędzynarodowejUmowa wielostronna, międzyrządowa przyjmowana w całości (do statutu nie można zgłaszać zastrzeżeń, w przeciwieństwie do innych umów międzynarodowych). Może wchodzić w życie: po ratyfikacji przez wszystkich podpisujących Po ratyfikacji przez określoną ilościowo bądź jakościowo liczbę państw Wyższa Szkola Celna
9 Etapy rozwoju OM Okres od Kongresu Wiedeńskiego do I wojny światowej-49 organizacji rządowych, 200-pozarządowych Centralna Komisja Żeglugi na Renie-1815-o. rządowa Europejska Komisja Dunaju-1856-o. rządowa Unia Międzyparlamentarna-1889-o. pozarządowa MKOL-1894-o. pozarządowa Wyższa Szkola Celna
10 Etapy rozwoju OM Okres międzywojenny-86-o. rządowychLiga Narodów-1919-o.rządowa MOP-1919-o. rządowa Wyższa Szkola Celna
11 Etapy rozwoju OM Okres po II wojnie światowej:liczba organizacji wzrosła pięciokrotnie z 955 do 5002 nowe typy organizacji międzynarodowych Wyższa Szkola Celna
12 Członkostwo w OM Procedury przyjęcia do OM: podanie o przyjęcieprzesłanie podania do wszystkich państw członkowskich danej OM podjęcie decyzji przez organ OM złożenie dokumentu akceptującego statut Wyższa Szkola Celna
13 Członkostwo w OM Luźniejsze formy związków z OMczłonkostwo stowarzyszone obserwator inne formy współpracy Wyższa Szkola Celna
14 Członkostwo w OM Utrata praw i obowiązków członków OMCzasowe zawieszenie praw członkowskich zawieszenie prawa glosowania zawieszenie w prawach członkowskich Utrata członkostwa wykluczenie wystąpienie Wyższa Szkola Celna
15 Budżet Organizacji MiędzynarodowychWydatki pokrywające koszty administracyjne Wydatki wynikające z działalności zewnętrznej Finansowanie Organizacji Międzynarodowych: składki dobrowolne dotacje jednorazowe wkłady dochody z działalności organizacji międzynarodowych Wyższa Szkola Celna
16 Funkcjonariusze MiędzynarodowiDefinicja-osoba pozostająca w służbie OM, reprezentująca OM, mianowana, opłacana przez OM i odpowiedzialna przed OM Cechy Funkcjonariusza Międzynarodowego: zaangażowany przez grupę państw lub organ do wykonywania funkcji w ich interesie pełni funkcję w sposób wyłączny i ciągły podlega szczególnemu reżimowi prawnemu-prawu międzynarodowemu Wyższa Szkola Celna
17 Funkcjonariusze MiędzynarodowiWymogi: bezstronność fachowe umiejętności: dyplomacja, umiejętności negocjacyjne, menedżerskie, organizacyjne znajomość dziedziny, którą zajmuje się dana OM uczciwość, brak podatności na naciski Wyższa Szkola Celna
18 Funkcjonariusze MiędzynarodowiMechanizm rekrutacji: wewnętrzny zewnętrzny na stale na czas określony w drodze nominacji w drodze konkursu Wyższa Szkola Celna
19 Funkcjonariusze MiędzynarodowiObowiązki Funkcjonariuszy Międzynarodowych: zasada hierarchicznego podporządkowania zakaz posiadania udziału w firmach prywatnych zakaz dodatkowego zatrudniania w innych instytucjach, bez zgody OM zakaz prowadzenia działalności naukowej (wywiady, artykuły) bez zgody OM zakaz przyjmowania z zewnątrz rekompensaty pieniężnej i moralnej (nagród, wyróżnień) zakaz podejmowania działalności politycznej (przynależność partyjna musi być do pogodzenia z działalnością w OM) powściągliwość i dyskrecja w postępowaniu niezależność funkcjonariusza międzynarodowego od obywateli jakiegoś państwa Wyższa Szkola Celna
20 Funkcjonariusze MiędzynarodowiGwarancje niezależności: prawo międzynarodowe międzynarodowy skład rekrutacja zależna od Sekretarza Generalnego wysokie uposażenia przywileje i immunitety Wyższa Szkola Celna
21 Proces decyzyjny Systemy glosowania: wszyscy mają jeden gloswszyscy mają jeden glos lecz jego siła nie jest jednakowa (nie wszyscy mają np. prawo veta) zróżnicowana siła głosu np. zależna od wielkości składki członkowskiej- tzw. ważony podział głosów zasada jednomyślności złagodzona jednomyślność zasada większościowa większość zwykła większość kwalifikowana większość absolutna consensus Wyższa Szkola Celna
22 Proces decyzyjny Techniki glosowania: imienne nieimienne tajne jawnebezpośrednie korespondencyjne Wyższa Szkola Celna
23 Proces decyzyjny Rodzaje decyzji: kryterium sfera działalności:wewnętrzne zewnętrzne kryterium adresata decyzji: inny organ OM państwo członkowskie państwa trzecie inne organizacje osoby fizyczne lub prawne w państwie członkowskim ludzkość ludność określonych państw lub regionów Wyższa Szkola Celna
24 Proces decyzyjny Kryterium zasięgu: decyzje o charakterze ogólnymdecyzje o charakterze administracyjno-wykonawczym Kryterium mocy wiążącej decyzji: decyzje prawnie wiążące decyzje nie mające charakteru prawnego Wyższa Szkola Celna
25 Proces decyzyjny Wpływ poszczególnych podmiotów na proces podejmowania decyzji: Państwa Prywatne grupy interesu Funkcjonariusze międzynarodowi Inne organizacje międzyrządowe Wyższa Szkola Celna
26 Proces decyzyjny Rodzaje decyzji: Decyzje reprezentacyjneDecyzje symboliczne Decyzje kompetencyjne Decyzje programowe Decyzje normatywne Decyzje kontrolne Decyzje operacyjne Wyższa Szkola Celna
27 Proces decyzyjny Modele procesu decyzyjnego:monarchiczny- duży wpływ biurokracji międzynarodowej (ILO, WHO) oligarchiczny- największą rolę odgrywają najsilniejsze państwa, sekretariat-rola mało znacząca (IAEA, GATT, IMF) pluralistyczno-przetargowy- schemat wpływu niewyraźny i płynny zmienne koalicje (UNESCO, UNCTAD) Wyższa Szkola Celna
28 Temat kolejnych zajęć: Liga Narodów oraz Organizacja Narodów ZjednoczonychLiteratura: Z. Doliwa-Klepacki-Encyklopedia Organizacji Międzynarodowych, W-wa 1997 G. Michalowska-Maly Słownik Stosunków Międzynarodowych I. Rysińska-Ewolucja idei Narodów Zjednoczonych w.: T. Łoś, Narody Zjednoczone między oczekiwaniem a spełnieniem, Wrocław 1995 Wyższa Szkola Celna
29 Dziękuję za uwagę http://tomekbalcerzak.republika.plWyższa Szkola Celna