1 Partie polityczne i systemy wyborcze

2 Po co ludziom partie? Podział na prawicę, lewicę i centrum (po raz pierwszy w czasie rewolucji francuskiej) Centrolewica, centroprawica i inne.

3 Lewica Partie robotnicze i socjaldemokratycznePowszechne prawo wyborcze, reformy społeczne Partie komunistyczne

4 Centrum Ludowcy - partie chłopskieW czasie komunizmu główna siła opozycyjna (jedyne legalne) Partie liberalne (postępowe) - liberalizm gospodarczy Inteligencja, klasa średnia, postępowa burżuazja

5 Prawica Chadecja (Leon XIII "Rerum Novarum")Klasa średnia, drobnomieszczaństwo, warstwy wyższe, chłopi i robotnicy Sprzeciw wobec skrajności Partie konserwatywne - ziemiaństwo i najbogatsi Nacjonaliści - solidaryzm narodowy Mniejszości narodowe

6 Wybory Powszechne i równe - cenzus majątkowyCenzus wieku i wykształcenia Cenzus domicylu - zamieszkiwanie przez określony czas w danym okręgu Cenzus płci - tylko mężczyźni

7 Ordynacje wyborcze Wybory pośrednie - np.. w USA wybory prezydenckieWybory cztero i pięcioprzymiotnikowe powszechne, równe, bezpośrednie, tajne, proporcjonalne

8 Systemy wyborcze Wybory pluralne - więcej głosów dla uprzywilejowanychSystem kurialny - podział społeczeństwa na kurie wg majątku (najmniej liczni wybierali najwięcej przedstawicieli) System większościowy - głos na kandydata System proporcjonalny - głosy na listę i przeliczanie głosów na mandaty