1 Podstawy radioterapii nowotworówJacek Jassem Katedra i Klinika Onkologii i Radioterapii Akademii Medycznej w Gdańsku

2 Radioterapia: podstawowe pojęciaPromieniowanie: wysyłanie i przenoszenie energii oraz jej absorpcja Formy promieniowania: fotony lub cząstki Prędkość promieniowania: 3 x 108 m/sek (w próżni) Rodzaje promieniowania: fale radiowe, mikrofale, podczerwień, światło widzialne, ultrafiolet, promieniowanie jonizujące

3 Promieniowanie jonizująceforma fizyczna: fotony (X, gamma) lub cząstki (najczęściej elektrony, protony, neutrony efekt w materii: jonizacja (oderwanie elektronów z orbity) energia: od 50 KeV do 25 MeV źródła promieniowania: rozpad pierwiastków radioaktywnych produkujących promieniowanie gamma (60Co) lub zahamowanie przyspieszonych elektronów na tarczy z metali ciężkich (promienie X)

4 Efekt promieniowania w materii żywej

5 Rodzaje uszkodzenia nici DNA

6 Rodzaje radioterapii Teleterapia: napromienianie wiązką energii dostarczoną z zewnątrz Brachyterapia: umieszczenie izotopu wewnątrz jam ciała lub śródtkankowo

7 Kliniczny efekt radioterapiiWykorzystanie różnicy w promieniowrażliwości pomiędzy nowotworem i sąsiednimi tkankami zdrowymi Zastosowanie wyższej dawki na nowotwór niż na sąsiednie tkanki zdrowe

8 Charakterystyka aparatury radioterapeutycznej

9 Promieniowrażliwość: Wrodzona wrażliwość komórek na promieniowanie Promieniouleczalność: Możliwość wyleczenia chorego (dzięki korzystemu wskaźnikowi terapeutycznemu)

10 Promieniowrażliwość i promieniouleczalność niektórych nowotworów

11 Izotopy radioaktywne

12 Rak szyjki macicy – brachyterapia środjamowa

13 Brachyterapia środtkankowa

14 Przykłady nowotworów, w których radioterapia stosowana jest jako metoda radykalnego leczeniaJako jedyna metoda lub w skojarzeniu z chemioterapią W skojarzeniu z chirurgią Nowotwory głowy i szyi Chłoniaki Rak szyjki macicy Rak przełyku Rak odbytu Rak stercza Rak pęcherza moczowego Rak skóry Rak piersi Rak odbytnicy Rak płuca Mięsaki Nowotwory mózgu Rak trzonu macicy Rak żołądka

15 Radioterapia jako alternatywa dla okaleczającej chirurgii

16 Leczenie oszczędzające narządyNowotwór Leczenie z usunięciem narządu Alternatywa Rak piersi Rak odbytu Rak krtani Rak szyjki macicy Rak stercza Amputacja + sztuczny odbyt Wycięcie Wycięcie guza + radioterapia Radioterapia + chemioterapia Radioterapia  chemioterapia Radioterapia  hormonoterapia