1 Polski system podatkowy - przegląd podatków (1)
2 VAT
3 VAT – źródła prawa Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz ze zm.) Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej z dnia 28 listopada 2006 r. (DZ. Urz. UE. L nr 347, str. 1)
4 VAT – cechy podatku Obrotowy Powszechny Konsumpcyjny PośredniWielofazowy Obciążający wartość dodaną Neutralny dla podatnika VAT Państwowy
5 VAT jako podatek obrotowyTo podatek obciążający obrót, tj. wartość sprzedawanych towarów oraz wartość świadczonych usług
6 VAT jako podatek obrotowy (2)To podatek obciążający obrót dokonywany w obrocie profesjonalnym (obrót nieprofesjonalny – podatek od czynności cywilnoprawnych) Art. 15 ust. 1 ustawy o VAT: „ Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności”.
7 VAT jako podatek obrotowy (3)Obrót wynika z następujących zdarzeń, stanowiących przedmiot opodatkowania (art. 5 ust. 1 ustawy o VAT): 1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju; 2) eksport towarów; 3) import towarów na terytorium kraju; 4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju; 5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
8 Transakcje „na terytorium kraju”Wszelkie świadczenia podatnika na rzecz innych podmiotów Odpłatne świadczenie usług - pozostałe świadczenia Odpłatna dostawa towarów - przeniesienie prawa do rozporządzenia towarem jak właściciel
9 Eksport towarów/import towarówGranica UE eksport – 0% Państwo członkowskie UE Poza terytorium UE import - stawka podstawowa
10 Transakcje wewnątrzwspólnotowe (tylko towarowe)granica „wewnętrzunijna” WNT - stawka podstawowa WDT – 0% Polska (państwo członkowskie UE) Niemcy (państwo członkowskie UE)
11 Podstawa opodatkowaniaArt. 29 ust. 1 ustawy o VAT: . „Podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art , art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku”
12 Podstawa opodatkowania (2)Obrót = cena – VAT należny Cena towaru – 122 Obrót – 100 VAT – 22 (przy założeniu stawki 22%)
13 Stawka VAT Stawka podstawowa – 22% (w okresie przejściowym – 23%)Stawki obniżone – 7% (w okresie przejściowym – 8%), 5%, 0%. Stawka w VAT ma charakter stały (niezależny od wielkości podstawy opodatkowania).
14 VAT jako podatek powszechnyObciąża obrót wszelkimi towarami i usługami (w odróżnieniu od akcyzy) Zwolnienia mają charakter wyjątkowy
15 VAT jako podatek konsumpcyjny i pośredniPodatek realnie obciąża wyłącznie konsumenta, tj. etap konsumpcji Podatek obciąża wyłącznie wydatki o charakterze konsumpcyjnym Podmiot będący podatnikiem nie ponosi ekonomicznego ciężaru podatku - ekonomiczny ciężar podatku jest przerzucany na inny podmiot - konsumenta.
16 VAT jako podatek wielofazowyPodatek obciąża każdy kolejny etap obrotu gospodarczego (nie tylko sprzedaż na rzecz konsumenta) – opodatkowaniu podlega każdy kolejny uczestnik obrotu profesjonalnego hurtownik detalista producent VAT VAT VAT
17 VAT jako podatek od wartości dodanej (value added tax)Opodatkowaniu podlega wyłącznie wartość dodana przez podatnika (uczestnika obrotu) Zobowiązanie w VAT = podatek należny – podatek naliczony Podatek należny – obciąża sprzedaż dokonaną przez podatnika (podstawą opodatkowania jest cała wartość na danym etapie obrotu, a nie tylko wartość dodana) Podatek naliczony – zawarty w cenie nabytych towarów i usług (odprowadzony przez poprzednich uczestników obrotu), wykorzystywanych przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych
18 VAT jako podatek od wartości dodanej (2)B C 100+22=122 =854 300+66=366 A B C WARTOŚĆ DODANA 100 200 400 PODATEK 22 44 88
19 VAT jako podatek od wartości dodanej (3)B C 100+22=122 =854 300+66=366 A B C PODATEK NALEŻNY 22 66 154 PODATEK NALICZONY - ZOBOWIĄZANIE 44 88
20 Nadwyżka podatku naliczonego nad należnymB C Stawka 7% 100+22=122 700+49=749 300+66=366 A B C PODATEK NALEŻNY 22 66 49 PODATEK NALICZONY - ZOBOWIĄZANIE 44 - 17 Zwrot pośredni – przeniesienie na następny okres rozliczeniowy Zwrot bezpośredni
21 Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym – kolejny okres rozliczeniowy po przeniesieniuPODATEK NALEŻNY 100 PODATEK NALICZONY - 50 KWOTA Z PRZENIESIENIA - 17 ZOBOWIĄZANIE 33
22 Stawka 0% Eksport WDT A B C 100+22=122 700+0=700 300+66=366 A B C0% x 700 = 0 A B C PODATEK NALEŻNY 22 66 PODATEK NALICZONY - ZOBOWIĄZANIE 44 - 66 ZWROT BEZPOŚEDNI ZWROT POŚREDNI
23 Stawka 0% a zwolnienie przedmiotoweB C 100+22=122 700+zw.=700 300+66=366 A B C PODATEK NALEŻNY 22 66 - PODATEK NALICZONY ZOBOWIĄZANIE 44 Odliczenie podatku naliczonego przysługuje tylko w związku z czynnościami podlegającymi VAT-owi !!!! BRAK ZWROTU
24 VAT jako podatek neutralny dla podatnika tego podatkuNeutralność ekonomiczna dla przedsiębiorców (podatników VAT) – nie wpływa na ich wynik ekonomiczny, nie ponoszą ciężaru tego podatku Realizację tej zasady umożliwiają: przerzucenie podatku na nabywcę (ostatecznie: konsumenta) prawo do odliczenia podatku naliczonego (to podstawowe prawo podatnika VAT)
25 Neutralność VAT A B C 100+22=122 300+66=366 700+154=854ROZLICZENIE VAT A B C PODATEK NALEŻNY 22 66 154 PODATEK NALICZONY - ZOBOWIĄZANIE 44 88 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE A B C NALEŻNOŚĆ ZA SPRZEDAŻ 122 366 854 ZAPŁATA ZA ZAKUP - 0 - 122 - 366 ZAPŁATA DO US - 22 - 44 - 88 WYNIK FINANSOWY = WARTOŚĆ DODANA 100 200 400
26 VAT jako podatek państwowyVAT stanowi dochód budżetu państwa (art. 1 ust. 2 ustawy o VAT: „Podatek od towarów i usług stanowi dochód budżetu państwa”). W całości – nie ma udziałów JST we wpływach z tego podatku
27 VAT jako podatek państwowy (2)