1 Pomoc prawna osobom pokrzywdzonymApl. adw. Rafał Wesner
2 Akty prawne KONSTYTUCJA - art. 32 ust.1 - art.38Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. - art.38 Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Przepisy Kodeksu Postępowania Karnego art. 2
3 Przepisy unijne Decyzja Ramowa Rady Unii Europejskiej z dnia 15 marca 2001 r. w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym (2001/220/WSiW) Jednolite standardy pracy z osobami pokrzywdzonymi w ośrodkach pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwem działających w ramach projektu „ Sieć pomocy ofiarom przestępstw”
4 Sieć Pomocy Ofiarom PrzestępstwPodstawową jednostką Sieci Pomocy Ofiarom Przestępstw są Ośrodki Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem Centrum Interwencji Kryzysowej
5 Sieć Pomocy Ofiarom PrzestępstwOśrodki te działają na podstawie Jednolitych standardów pracy z osobami pokrzywdzonymi w ośrodkach pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwem działających w ramach projektu „ Sieć pomocy ofiarom przestępstw
6 Sieć Pomocy Ofiarom PrzestępstwOśrodek zapewnia wsparcie w uzyskaniu pomocy bezpłatnej profesjonalnej
7 Sieć Pomocy Ofiarom PrzestępstwPomoc udzielana jest w formie pomocy: psychologicznej, pedagogicznej oraz prawnej
8 Sieć Pomocy Ofiarom PrzestępstwKomu udzielana jest pomoc w ośrodku Zdefiniowanie pokrzywdzonego Ośrodek udziela pomocy wyłącznie osobom pokrzywdzonym przestępstwem. Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 lit. (a) Decyzji Ramowej Rady Unii Europejskiej 2001/220/WSiSW z dnia 15 marca 2001 r. za pokrzywdzonego uważa się osobę fizyczną, która doznała krzywdy, włączając w to uszkodzenia ciała lub szkodę psychiczną, cierpienie emocjonalne lub stratę ekonomiczną, spowodowane bezpośrednio przez działania lub zaniechania stanowiące naruszenie prawa karnego Państwa Członkowskiego.
9 Sieć Pomocy Ofiarom PrzestępstwDefinicja z K.P.K. Definicja pokrzywdzonego została także umieszczona w art. 49 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 97, nr 89, poz. 555) jednakże jest ona zbyt szeroka, albowiem w poczet pokrzywdzonych zalicza także osoby prawne, instytucje państwowe, samorządowe lub społeczne choćby nie posiadały osobowości prawnej oraz zakład ubezpieczeń. Podmioty wymienione w art. 49 k.p.k. poza osobami fizycznymi wyłączone są spod działania Sieci Pomocy Ofiarom Przestępstw, albowiem w zakresie swoich praw i obowiązków reprezentowane są przez profesjonalne podmioty świadczące pomoc prawną.
10 Pomoc prawna
11 Pomoc prawna Udzielając porad prawnych staramy się zapewnić osobie, która oczekuje pomocy: Bezpieczeństwo Dyskrecję Wsparcie
12 Pomoc prawna Rodzaje problemów , z którymi zgłaszają się pokrzywdzeni:Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu Dotknięte przestępstwami przemocy, znęcania się Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności
13 Prawa pokrzywdzonego Gdzie można zgłosić przestępstwo: POLICJAPROKURATURA
14 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoZgodnie z art. 304 k.p.k § 1. Każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Przepis art. 191 § 3 stosuje się odpowiednio. § 2. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. § 3. Zawiadomienie o przestępstwie, co do którego prowadzenie śledztwa przez prokuratora jest obowiązkowe, lub własne dane świadczące o popełnieniu takiego przestępstwa Policja przekazuje wraz z zebranymi materiałami niezwłocznie prokuratorowi.
15 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPrzedstawiciel – art 51 § 2 ,3 § 2. Jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje. § 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, jego prawa może wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje.
16 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPełnomocnik - art. 87 k.p.k Strona inna niż oskarżony może ustanowić pełnomocnika (np. pokrzywdzony)
17 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPełnomocnik - art. 78 odpowiednie stosowanie Pokrzywdzony ma prawo żądać, aby wyznaczono mu pełnomocnika z urzędu jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny
18 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPrawa pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną. Wynikają z tego dla niego kolejne uprawnienia takie jak :
19 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoMożliwość złożenia zażalenia Pokrzywdzonemu oraz instytucji wymienionej w art przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, a stronom – na postanowienie o jego umorzeniu. Uprawnionym do złożenia zażalenia przysługuje prawo przejrzenia akt. W ciągu 6 tygodni powinna też zostać powiadomiona o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa
20 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPokrzywdzonemu przysługuje również składanie wniosków dowodowych , a także możliwość wzięcia udziału w czynnościach jeżeli tego zażądają ( art. 315 k.p.k)
21 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoAkt oskarżenia pokrzywdzonego – subsydiarny akt oskarżenia – art. 55 i 330 k.p.k. W razie powtórnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa w art.330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wnieść akt oskarżenia do sądu,
22 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoAkt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego (art. 55 § 2 k.p.k.)
23 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPokrzywdzony jako oskarżyciel posiłkowy (art. 53 i 54 k.p.k.) W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.
24 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPokrzywdzony jako oskarżyciel posiłkowy – oświadczenie pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie,że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
25 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPowództwo cywilne – adhezyjne (art. 62 k.p.k.) Pokrzywdzony może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej wytoczyć przeciw oskarżonemu powództwo cywilne w celu dochodzenia w postępowaniu karnym roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa.
26 Prawa pokrzywdzonego w toku postępowania karnegoPierwotna i wtórna wiktymizacja pokrzywdzonego