1 POWIKŁANIA URAZÓW CZASZKOWO - MÓZGOWYCH
2 BEZPOŚREDNIE NASTĘPSTWA URAZU CZASZKOWO - MÓZGOWEGOWstrząśnienie mózgu Stłuczenie i rozerwanie mózgu Krwiak nad- i podtwardówkowy, śródmózgowy Krwawienie podpajęczynówkowe (SAH) Obrzęk mózgu
3 BEZPOŚREDNIE NASTĘPSTWA URAZU CZASZKOWO - MÓZGOWEGOPłynotok uszny i nosowy Wytrzeszcz tętniący oka (przetoka tętniczo – jamista) Uszkodzenie nerwów czaszkowych Zakażenia pourazowe: zapalenie ropne opon, ropień mózgu, Psychozy pourazowe
4 BEZPOŚREDNIE NASTĘPSTWA URAZU CZASZKOWO - MÓZGOWEGOUszkodzenie nerwów czaszkowych
5 ODLEGŁE NASTĘPSTWA URAZU CZASZKOWO - MÓZGOWEGOEncefalopatia pourazowa Tętniak pourazowy Padaczka pourazowa Wodogłowie normotensyjne - zespół Hakima: otępienie nietrzymanie moczu zaburzenia chodu
6 BADANIE PRZEDMIOTOWE Ocena świadomości pacjenta GCSObmacanie i oglądanie głowy Czy są krwiaki okularowe Czy jest obecne zasinienie w obrębie wyrostka sutkowatego Obecnośċ krwistego wycieku z ucha Obecnośċ płynotoku z nosa/ucha Ocena reakcji źrenic na swiatło, szerokości szpar powiekowych, ustawienia i ruchomości gałek ocznych Ocena ruchomości i czucia kończyn
7 WSTRZĄŚNIENIE MÓZGU COMMOTIO CEREBRINagłe następstwo urazu głowy polegające na zaburzeniu czynności mózgu, którego kardynalnym objawem jest utrata przytomności
8 WSTRZĄŚNIENIE MÓZGU Objawy (triada): pourazowa utrata przytomnościniepamięć wsteczna/ następcza zaburzenia wegetatywne: - nudności, wymioty, - tachykardia, - wahania ciśnienia krwi, - naczynioruchowe bóle głowy
9 WSTRZĄŚNIENIE MÓZGU Zasady postępowania: hospitalizacjaobserwacja stanu chorego ocena zaburzeń świadomości wg skali Glasgow badanie tętna, ciśnienia krwi, częstości oddechów, stanu źrenic tomografia komputerowa zdjęcie rtg czaszki
10 WSTRZĄŚNIENIE MÓZGU – BŁĘDY DIAGNOSTYCZNEutrata przytomności nie była bezpośrednim następstwem urazu brak niepamięci wstecznej bóle i zawroty głowy, wymioty bez utraty przytomności
11 STŁUCZENIE MÓZGU Strukturalne uszkodzenie mózgu w wyniku urazu, dotyczące zwykle jego powierzchni. Patomechanizm: gwałtowne przyśpieszenie lub opóźnienie czaszki w chwili urazu, z przemieszczeniem mózgowia względem czaszki
12 STŁUCZENIE MÓZGU CONTUSIO CEREBRIObjawy: - obj. Ogniskowe (ubytkowe) - dłużej trwające zaburzenia świadomości (GCS 5-3) Objawy towarzyszące: krwawienie podpajęczynówkowe SAH obrzęk mózgu prowadzący do wtórnego uszkodzenia pnia mózgu przedłużanie się stanu nieprzytomności lub zaburzenia świadomości Stłuczenie pnia mózgu Mamy opony: Miękką – przylega bezpośrednio do mózgu Pajęcza – między oponami miękkimi i twardymi Twarda – przylega do kości czaszki
13 KRWIAK NADTWARDÓWKOWYNagromadzenie krwi między zewnętrzną powierzchnią opony twardej a kością Źródło krwawienia tętnica oponowa środkowa –poprzeczne złamanie łuski kości skroniowej W 90% towarzyszy mu złamanie kości czaszki
14 KRWIAK NADTWARDÓWKOWYW 20% przypadków jest umiejscowiony nietypowo Najczęściej ma przebieg ostry, okres utajenia krwawienia tętniczego wynosi 12 godz., Przebieg podostry mogą mieć krwiaki pochodzenia żylnego (żyły śródkostne, żyły oponowe, żyły zatoki opony twardej, zatoka strzałkowa) okres utajenia krwawienia żylnego wynosi do 3 dni Lokalizacja okolica skroniowa, czołowa, ciemieniowa Jest uszkodzony (uciśnięty mózg). Pacjent „leci w dół” w skali Glasgow. Objawy pojawiają się szybko. Najczęściej po uderzeniach bocznych, czołowo-skroniowych. Najważniejsze to spadek Glasgow, anizokoria, niedowłady.
15 KRWIAK NADTWARDÓWKOWY
16 POURAZOWE USZKODZENIA GŁOWY
17 KRWIAK NADTWARDÓWKOWY
18 KRWAWIENIE PODPAJĘCZYNÓWKOWEKRWAWIENIA DO MÓZGU KRWAWIENIE PODPAJĘCZYNÓWKOWE
19 KRWIAK NADTWARDÓWKOWYPrzebieg typowy: utrata przytomności po urazie, ponowna utrata przytomności (interwał jasny) anizokoria niedowład połowiczy Przebieg nietypowy krwiaki nadtwardówkowe w tylnej jamie duże ryzyko wklinowania
20 KRWIAK NADTWARDÓWKOWYBłędy diagnostyczne w przypadkach związanych z upojeniem alkoholowym: rozpoznawanie upojenia tylko na podstawie zapachu alkoholu z ust wysyłanie chorego nieprzytomnego do izby wytrzeźwień zakładanie, że za stwierdzane zaburzenia świadomości odpowiada wyłącznie alkohol wykluczenie możliwości urazu głowy, gdy nie ma zewnętrznych śladów urazu
21 KRWIAK PODTWARDÓWKOWYNagromadzenie krwi w potencjalnej przestrzeni między powierzchnią mózgu a oponą twardą Lokalizacja: okolica czołowo-ciemieniowa Charakter tętniczo-żylny po ciężkich urazach ze stłuczeniem mózgu lub żylny (żyły mostowe) Ze względu na czas pojawienia się objawów wyróżniamy: krwiak ostry (pierwsze 24 godziny po urazie) – 60% krwiak podostry (2-14 dni po urazie) krwiak przewlekły (po kilku tygodniach, miesiącach, a nawet latach po urazie)
22 KRWIAK PODTWARDÓWKOWY
23 KRWIAK PODTWARDÓWKOWY
24 EWAKUACJA KRWIAKA PODTWARDÓWKOWEGO
25 KRWIAK PODTWARDÓWKOWY PRZEWLEKŁYWystępuje głównie: u ludzi starszych, często po błahym urazie, alkoholików, u chorych na padaczkę, u osób przyjmujących doustne antykoagulanty Pochodzi z przerwanych żył mostowych Dynamika narastania jest wolna i objawy pojawiają się późno po urazie lub rozwijają się bez uchwytnego w wywiadzie urazu
26 EWAKUACJA I DRENAŻ KRWIAKA PODTWARDÓWKOWEGO PRZEWLEKŁEGO
27 KRWIAK PODTWARDÓWKOWY PRZEWLEKŁYObjawy: - narastające bóle głowy - zespół psychoorganiczny otępienny - zmiany w zachowaniu chorego, nadmierna senność - ogniskowe objawy neurologiczne - tarcza zastoinowa Rokowanie – dobre
28 PADACZKA POURAZOWA Odległe następstwo urazu czaszkowo-mózgowegoRozwija się głównie, jeżeli nie wyłącznie po ciężkich urazach ze stłuczeniem kory, złamaniem kości czaszki i rozerwaniem opony twardej Przyczyną może być także pourazowy zanik mózgu U 2/3 chorych występują napady częściowe, u 1/3 napady uogólnione toniczno-kloniczne Ryzyko wystąpienia po wszystkich urazach głowy wynosi 5%
29 PADACZKA POURAZOWA Napady padaczkowe po urazie:napady najwcześniejsze – bezpośrednio po urazie napady wczesne – w pierwszym tygodniu po urazie właściwa padaczka pourazowa późna
30 PADACZKA POURAZOWA Ryzyko wystąpienia wczesnego napadu padaczkowego wzrasta: po złamaniu czaszki z wgłobieniem w przypadku pourazowego krwiaka śródmózgowego lub stłuczenia mózgu po urazach u małych dzieci do 10-go r.ż. gdy okres utraty przytomności jest dłuższy niż 6 godzin lub niepamięć następcza trwa ponad 24 godziny
31 Złamania kości czaszkiPodział Le Forta Zaproponowany przez René Le Forta ( ) w 1901 roku podział złamań struktur kostnych masywu szczękowo-sitowego jest wciąż w użyciu. Le Fort wyodrębnił trzy typy złamań, nazwane później od jego nazwiska:
32 złamanie typu Le Fort I: oderwanie wyrostka zębodołowego górnego i podniebienia od szczęki
33 złamanie typu Le Fort II: oderwanie szczęki od pozostałej części twarzoczaszki, wgniecenie środkowego piętra twarzy z uszkodzeniem sitowia, oczodołu i dróg łzowych;
34 złamanie typu Le Fort III: oderwanie twarzoczaszki od podstawy czaszkizłamanie typu Le Fort III: oderwanie twarzoczaszki od podstawy czaszki. Linia złamania w typie III przebiega przez szew jarzmowo-czołowy, szew szczękowo-czołowy, szew nosowo-czołowy,