1 PRZEJŚCIE OD FILOZOFII PRZYRODY DO FILOZOFII MORALNEJPluraliści i eklektyczni filozofowie przyrody Empedokles Anaksagoras Atomiści (Demokryt) Eklektyczni filozofowie przyrody (Diogenes z Apolonii i Archelaos z Aten) II. Sofiści. Przejście od filozofii przyrody do filozofii moralnej Geneza problematyki moralnej Powstanie, natura i cele ruchu sofistycznego Protagoras Gorgiasz Prodikos z Keos Hippiasz i Antyfon Eryści i sofiści politycy (Kritiasz, Trazymach z Chalcedonu)

2 ZARYS CZASOWY FILOZOFII STAROŻYTNEJokres naturali-styczny o. humanistyczny o. Wielkich syntez okres szkół hellenistycznych Okres syntetyczno-mistyczny

3 ZARYS CZASOWY

4 ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY FILOZOFAMI

5 EMPEDOKLES. 4 „elementy”(Parmenides) Brak ruchu Wieczny ruch (Hieraklit) arché Powietrze Ogień Woda

6 EMPEDOKLES. 4 „elementy”Powietrze Ogień Woda Ziemia

7 EMPEDOKLES. Miłość i nienawiśćPowietrze Ogień Woda Nienawiść (rozdziela) Miłość (łączy) Ziemia

8 ANAKSAGORAS Z KLADZOMEN. HOMOIOMERIE(Parmenides) Nieruchome Niezniszczalne wieczne Wzrost i zanik (Hieraklit) Nasiona (Homoiomerie)

9 ATOMIŚCI. DEMOKRYT (Parmenides) Nieruchome NiezmienneŁączenie i rozpad (Hieraklit) Zmienne Atomy

10 EKLEKTYCZNI FILOZOFOWIE PRZYRODY. UPADEK FILOZOFII PRZYRODYDIOGENES Z APOLLONII ARCHELAOS Z ATEN

11 GENEZA PROBLEMATYKI MORALNEJ1. NOWE UWARUNKOWANIA HISTORYCZNO-SPOŁECZNE: KRYZYS ARYSTOKRACJI KONFRONTACJA OBYCZAJÓW ZW. Z ROZSZERZANIEM SIĘ HANDLU 2. REFLEKSJA MORALNA PRZED FILOZOFIĄ MORALNĄ: MORALNOŚĆ (POSTĘPOWANIE MORALNE) PRZEKONANIA MORALNE FILOZOFIA MORALNA SIEDMIU MĘDRCÓW

12 KULTURA HUMANISTYCZNARUCH SOFISTYCZNY KULTURA HUMANISTYCZNA ETYKA POLITYKA RETORYKA SZTUKA JĘZYK RELIGIA WYCHOWANIE

13 PROTAGORAS RELATYWIZM 1. ZASADA HOMO-MENSURA:„CZŁOWIEK JEST MIARĄ WSZYSTKICH RZECZY, ISTNIEJĄCYCH, ŻE ISTNIEJĄ, I NIEISTNIEJĄCYCH, ŻE NIE ISTNIEJĄ.” 2. UTYLITARYZM: DOBRO= TO, CO POŻYTECZNE

14 GORGIASZ NIHILIZM 1. NIHILIZM: A) NIE ISTNIEJE BYTB) NAWET GDYBY ISTNIAŁ, NIE BYŁBY POZNAWALNY C) NAWET GDYBY BYŁ POZNAWALNY, NIE MOGŁBY BYĆ PRZEKAZANY ANI WYJAŚNIONY INNYM 2. WSZECHMOC SŁOWA I RETORYKA

15 PRODIKOS Z KEOS ODKRYCIE SYNONIMIKI: ODRÓŻNIANIE SYNONIMÓWI PRECYZYJNE OKREŚLANIE ICH ODCIENI ZNACZENIOWYCH 2. UTYLITARYZM ETYCZNY I MIT „HERAKLESA NA ROZDROŻU”

16 NATURALISTYCZNY NURT SOFISTYKIHIPPIASZ I ANTYFON NATURALISTYCZNY NURT SOFISTYKI PRAWO NATURA

17 ERYŚCI I SOFIŚCI POLITYCYIMMORALIZM

18 PRODIKOS „HERAKLES NA ROZDROŻU”? CO OBIECUJE CNOTA? CO OBIECUJE NIEPRAWOŚĆ? JAKA JEST PODSTAWOWA RÓŻNICA POMIĘDZY DROGĄ CNOTY A NIEPRAWOŚCI?