1 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimKrzysztof Kłos Dyrektor Departamentu Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego Kraków, marzec 2002
2 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Istota i znaczenie chorób psychicznychInterakcja biologicznych, psychologicznych i socjalnych czynników w rozwoju chorób psychicznych i zaburzeń zachowania, Zaburzenia neuropsychiatryczne na przestrzeni życia osobniczego dotykają co czwartego człowieka, Udział tych schorzeń w tzw. Globalnym Obciążeniu Chorobami mierzonym wskaźnikiem DALY wynosił w 2000 roku dla Świata 12% a dla Europy 20% ( dominuje depresja, schizofrenia, zaburzenia zachowania, zaburzenia na tle alkoholowym i narkotykowym ).
3 Raport WHO 2001- Mental health: new understanding, new hope Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Podstawy programowe i prawne Raport WHO Mental health: new understanding, new hope Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego Resortowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego w Polsce Małopolski Program Ochrony Zdrowia w latach 2001 – 2002
4 Zapewnić leczenie w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Raport WHO 2001 – kluczowe rekomendacje Zapewnić leczenie w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, Zapewnić dostęp do leków psychotropowych, Dostarczać opiekę w ramach wspólnot lokalnych, Edukować opinię publiczną, Angażować w programy wspólnoty lokalne, rodziny i osoby indywidualne, Ustalać narodową politykę programy i prawo,
5 Rozwijać zasoby ludzkie, Tworzyć sieć powiązań z innymi sektorami, Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Raport WHO 2001 – kluczowe rekomendacje c.d. Rozwijać zasoby ludzkie, Tworzyć sieć powiązań z innymi sektorami, Monitorować na poziomie lokalnym wskaźniki zdrowia psychicznego, Wspierać badania naukowe.
6 Interwencja stosowna do poziomu upośledzenia i objawów chorobowych, Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Raport WHO 2001 – założenia opieki środowiskowej Usługi blisko domu, włączając w to opiekę szpitalną w szpitalu ogólnym oraz opiekę długoterminową w stacjonarnych formach opieki środowiskowej, Interwencja stosowna do poziomu upośledzenia i objawów chorobowych, Leczenie i opieka specyficzna dla postawionej diagnozy i potrzeb osoby chorej, Szeroki zakres usług adresowanych do potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi,
7 Partnerstwo z opiekunami oraz rozwiązywanie ich problemów, Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Raport WHO 2001 – założenia opieki środowiskowej c.d. Usługi skoordynowane pomiędzy profesjonalistami zajmującymi się opieką psychiatryczną a lokalnymi agencjami wsparcia socjalnego, Ambulatoryjne raczej niż stacjonarne świadczenia zdrowotne, w tym realizowane w formule hospitalizacji domowej, Partnerstwo z opiekunami oraz rozwiązywanie ich problemów, Aktywność legislacyjna wpierająca powyższe działania.
8 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Raport WHO 2001 – Scenariusz AObejmuje kraje o niskim PKB, ograniczonych zasobach opieki psychiatrycznej, nie posiadające programu ochrony zdrowia psychicznego, o nakładach na opiekę psychiatryczną < 0,1% nakładów ogółem na ochronę zdrowia, posiadające < 1 miejsce/10 tysięcy w opiece stacjonarnej psychiatrycznej, Zaleca się ujęcie problematyki zdrowia psychicznego jako integralnej części polityki zdrowotnej oraz wdrożenie opieki psychiatrycznej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.
9 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Raport WHO 2001 – Scenariusz BObejmuje kraje o średnim PKB, posiadające politykę ochrony zdrowia psychicznego, programy i podstawy prawne, lecz w niedostatecznym stopniu wdrożone, o nakładach na opiekę psychiatryczną < 1% nakładów ogółem na ochronę zdrowia, posiadające < 5 miejsc/10 tysięcy w opiece stacjonarnej psychiatrycznej w formie nienowoczesnej, Zaleca się zwiększenie dostępności do opieki psychiatrycznej, zwłaszcza środowiskowej, przekształcenie dużych szpitali psychiatrycznych.
10 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Raport WHO 2001 – Scenariusz CObejmuje kraje o wysokim poziomie rozwoju zasobów i wysokim PKB, posiadające politykę ochrony zdrowia psychicznego, programy i podstawy prawne, o nakładach na opiekę psychiatryczną > 1% nakładów ogółem na ochronę zdrowia, posiadające > 5 miejsc/10 tysięcy w opiece stacjonarnej psychiatrycznej, o dobrze przygotowanej kadrze i rozwiniętej opiece środowiskowej, Zaleca się zwiększenie efektywności opieki środowiskowej, ograniczanie stygmatyzacji i dyskryminacji, rozwój systemów informatycznych i badań relacji koszty/efekty.
11 Art. 2. Ochrona zdrowia psychicznego polega w szczególności na: Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego Art. 1. 1. Ochronę zdrowia psychicznego zapewniają organy administracji rządowej i samorządowej oraz instytucje do tego powołane. Art. 2. Ochrona zdrowia psychicznego polega w szczególności na: 1) promocji zdrowia psychicznego i zapobieganiu zaburzeniom psychicznym, 2) zapewnieniu osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym, 3) kształtowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi właściwych postaw społecznych, a zwłaszcza zrozumienia, tolerancji, życzliwości, a także przeciwdziałaniu ich dyskryminacji.
12 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Ustawa o ochronie zdrowia psychicznegoArt.6. Samorząd województwa zgodnie z potrzebami wynikającymi w szczególności z liczby i struktury społecznej ludności województwa tworzy i prowadzi zakłady psychiatrycznej opieki zdrowotnej, Art.6a. Powiat organizuje i zapewnia usługi w odpowiednim standardzie w domach pomocy społecznej dostosowanych do szczególnych potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi.
13 Resortowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego1 PZP/50 tysięcy mieszkańców, 1 PZP dla dzieci i młodzieży/150 tysięcy mieszkańców, 1 PTU/powiat lub na 50 tysięcy mieszkańców, 1-3 łóżka dzienne psychiatryczne/10 tysięcy 1 dzienny oddział terapii uzależnień w powiecie, 4 całodobowe łóżka psychiatryczne/10 tysięcy, 1 łóżko całodobowe leczenia uzależnienia od alkoholu/10 tysięcy, 0,35 łóżka całodobowego leczenia uzależnień od środków psychoaktywnych, w tym łóżka detoksykacyjne/10 tysięcy
14 1 PZP dla dorosłych/50 tysięcy, 1 PZP dla dzieci/150 tysięcy, Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim MPOZ 1 PZP dla dorosłych/50 tysięcy, 1 PZP dla dzieci/150 tysięcy, 1 w województwie psychiatryczna poradnia pomocy rodzinie, 4 łóżka psychiatryczne całodobowe/10 tysięcy, 1 łóżko psychiatryczne dzienne dla dorosłych i 0,5 łóżka dla dzieci/10 tysięcy, 0,7 łóżka/10 tysięcy w stacjonarnym lecznictwie odwykowym.
15 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimODDZIAŁY PSYCHIATRYCZNE liczba łóżek Szpital Specjalistyczny im.J.Babińskiego 683 Szpital Uniwersytecki Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im.L.Rydygiera 29 Wojewódzki Specjalistyczny szpital Dziecięcy 5 Wojskowy Szpital Kliniczny SPZOZ w Gorlicach SPZOZ w Nowym Targu Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Rabce ZOZ w Olkuszu SPZOZ w Oświęcimiu Wojewódzki Szpital Psychiatryczny w Andrychowie 154 RAZEM: łóżek Wskaźnik 3,9 / ludności
16 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimODDZIAŁY PSYCHOSOMATYCZNE liczba łóżek Szpital Specjalistyczny im.J.Babińskiego 38 ODDZIAŁY LECZENIA UZALEŻNIEŃ Szpital Specjalistyczny im.J.Babińskiego 85 Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im.L.Rydygiera 10 Wojewódzki Szpital Psychiatryczny w Andrychowie 86 RAZEM: 181 łóżek Wskaźnik 0,6 / ludności
17 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimSZPITALE NIEPUBLICZNE liczba łóżek Ośrodek Rahab. – Readaptacyjny “Dom Monaru” 36 Ośrodek Leczn. – Rehabilitacyjny “Monar” 10 RAZEM: 46 łóżek OGÓŁEM LICZBA ŁÓŻEK W SZPITALACH PUBLCZNYCH I NIEPUBLICZNYCH: 1 546 Wskaźnik 4,8 / ludności
18 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimSzp. Specjal. Im.J.Babińskiego (683 ł. psychiatryczne) (38 ł. - psychosomatyczne) (85 ł. - leczenie uzależnień) Szp. Uniwersytecki (96 ł.) Woj. Szp. Specjal. im.L.Rydygiera (29 ł. - psychiatryczne) (10 ł. leczenie uzależnień) Woj. Szp. Dziecięcy św. Ludwika (25 ł.) 5 Wojskowy Szp. Kliniczny (40 ł.) Ośrodek Rehab - Readapt. "Dom Monaru" (36 ł. - lecz. uzależnień) Ośrodek Leczn. - Rehab. "Monar" (10 ł. - lecz,. uzależnień) ZOZ w Olkuszu (60 ł.) SPZOZ w Oświęcimiu (60 ł.) SPZOZ w Gorlicach (60 ł.) Wojew. Szpital Psychiatryczny w Andrychowie (154 ł. - psychiatryczne) (86 ł. - leczenie uzależnień) SPZOZ w Nowym Targu (54 łóżka) Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Rabce (20 ł)
19 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimZatrudnienie – lekarze (0,6/10 tysięcy )
20 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimOgółem liczba poradni psychiatrycznych na terenie Województwa Małopolskiego: 50 w tym: poradnie psychiatryczne: 43 (wskaźnik ok. 0,7 / ludności) poradnie psychiatryczne dla dzieci: 7 (wskaźnik ok. 0,3 / ludności)
21 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimPoradnie psychiatryczne w poszczególnych powiatach
22 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimRozmieszczenie poradni psychiatrycznych na terenie Województwa Małopolskiego
23 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimPoradnie leczenia uzależnień w poszczególnych powiatach
24 Lecznictwo psychiatryczne w Województwie MałopolskimRozmieszczenie poradni leczenia uzależnień na terenie Województwa Małopolskiego
25 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimLeczeni w poradniach odwykowych na ludności w wieku 20 lat i więcej (dane dot. roku 1999)
26 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimLeczeni w poradniach odwykowych wg rozpoznania
27 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimLeczeni w poradniach zdrowia psychicznego na ludności (dane dot. roku 1999)
28 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimLeczeni w poradniach zdrowia psychicznego wg rozpoznania
29 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimPoradnie zdrowia psychicznego liczba udzielonych porad: /1999 ,2%
30 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimOddziały psychiatryczne liczba leczonych: /1998 ,4%
31 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Planowana sieć oddziałów
32 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Planowana sieć oddziałów – c.d.
33 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimPsychiatryczna opieka środowiskowa - plan
34 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimWYDATKI MRKCh NA LECZNICTWO PSYCHIATRYCZNE W LATACH 2000 i 2001 ORAZ PLAN NA ROK 2002 LECZNICTWO STACJONARNE
35 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimWYDATKI MRKCh NA LECZNICTWO PSYCHIATRYCZNE W LATACH 2000 i 2001 ORAZ PLAN NA ROK 2002 LECZNICTWO AMBULATORYJNE
36 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimUDZIAŁ WYDATKÓW MRKCh NA LECZNICTWO PSYCHIATRYCZNE W WYDATKACH OGÓŁEM (dane dot. roku 2000)
37 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie MałopolskimUDZIAŁ WYDATKÓW MRKCh NA LECZNICTWO PSYCHIATRYCZNE W WYDATKACH OGÓŁEM (dane dot. roku 2001)
38 Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Wnioski i rekomendacjePolska należy do krajów objętych scenariuszem B rozwoju opieki psychiatrycznej wg. WHO, W Małopolsce istnieje niedostatecznie rozwinięty system psychiatrycznej opieki środowiskowej, Struktura stacjonarnego lecznictwa psychiatrycznego jest w Małopolsce nienowoczesna, Promocja zdrowia psychicznego i prewencja zaburzeń psychicznych jest niedostateczna i nie ma oparcia w kompleksowym programie uwzględniającym skoordynowaną aktywność różnych sektorów i środowisk.
39 Należy opracować Małopolski Program Ochrony Zdrowia Psychicznego, Psychiatryczna opieka zdrowotna w Województwie Małopolskim Wnioski i rekomendacje Należy opracować Małopolski Program Ochrony Zdrowia Psychicznego, Należy zwiększyć liczbę łóżek psychiatrycznych poprzez rozwój oddziałów psychiatrycznych całodobowych i dziennych w szpitalach ogólnych, Należy przeprowadzić restrukturyzację świadczeń w Szpitalu im. J. Babińskiego, Należy we wszystkich powiatach rozwinąć różnorodne formy psychiatrycznej opieki środowiskowej, poradnictwo psychologiczne i dotyczące uzależnień.