1 Psychologiczne problemy opieki nad pacjentem w stanie wegetatywnym.Krystyna de Walden - Gałuszko Psychologiczne problemy opieki nad pacjentem w stanie wegetatywnym.

2 Problemy chorego – problemy rodziny

3 Co to jest świadomość? (1)Przytomność: zdolność odbioru bodźców i reagowanie na nie. Poczucie przeżywania zjawisk psychicznych.

4 Co to jest świadomość? (2)N U J W

5 Stany świadomości Czuwanie Sen„Odmienne stany świadomości” (hipnoza, medytacja) Zaburzenia świadomości: „ilościowe” „jakościowe”

6 Zaburzenia świadomości.Zaburzenia ilościowe: - Senność - Sen głęboki - Śpiączka Zaburzenia jakościowe: - Majaczenie - Zamroczenie - Splątanie

7 Filtr otaczający świadomośćCzynniki wpływające na przepuszczalność filtru. Norma A. Czuwanie B. Sen C. Czynniki patologiczne (choroba, uraz) otoczenie ciało podświadomość

8 wspomnienia dawne, świeżeNorma: stan czuwania dotyk smak dźwięk obraz zapach głód wyobrażenia pełny pęcherz wspomnienia dawne, świeże pozycja ciała

9 wspomnienia dawne, świeżeNorma: stan snu telefon wyobrażenia pełny pęcherz wspomnienia dawne, świeże

10 Stany patologiczne: krótkotrwałe jakościowe zaburzenia świadomościtelefon ból wspomnienia dawne, świeże halucynacje pełny pęcherz

11 Patologiczne krótkotrwałe ilościowe zaburzenia świadomościŚpiączka: falowanie intensywności „światła” otoczenie świadomość czas trwania 2-4 tyg.

12 Ocena śpiączki: GCS (Glasgow Come Scale)Odpowiedź słowna Brak Niezrozumiale dźwięki 2 Słowa nieadekwatne 3 Zdezorientowana Zorientowana Reakcja otwierania oczu Brak - pozostają zamknięte 1 W odpowiedzi na bodziec bólowy 2 W odpowiedzi na bodziec słuchowy 3 Spontaniczna Odpowiedź ruchowa Nieprawidłowe prostowanie 2 Nieprawidłowe zginanie 3 Cofanie (reakcja ucieczki) 4 Lokalizująca bodziec (obronna ukierunkowana) 5 Zgodna z poleceniem 6 Pełna świadomość 15 pkt. Głęboka śpiączka 3 pkt.

13 Możliwe „zakończenia” śpiączkiŚpiączka Śmierć mózgu uszkodzenie f. pnia i wyższych f. mózgu - brak. f. bioeletrycz., - brak f. metabolicznych Przejaśnienia świadomości (powrót do normy) Stan minimalnej świadomości (zachowane f. pnia, możliwości pobudzania niektórych f. asocjacyjnych) Stan wegetatywny zachowane f. pnia, uszkodzenie wyższych f. mózgowych (np. asocjacyjnych, integracyjnych) Zespół zamknięcia zachowane f. pnia i wyższe f. mózgowe, uszkodzenie dróg ruchowych, ośrodka mowy ekspresji

14 Możliwość pomocy chorym w śpiączce (1)Leczenie patomechanolityczne Śpiączka Leczenie symptomolityczne

15 Możliwość pomocy chorym w śpiączce (2)Komfort środowiska, zewnętrzny spokój. Delikatny dopływ bodźców: - dotyk - dźwięk - mowa

16 Staranne diagnozowanie! Próba „znalezienia” środka porozumienia Możliwość pomocy chorym w stanie wegetatywnym w stanie minimalnej świadomości i zespole zamknięcia. Staranne diagnozowanie! Próba „znalezienia” środka porozumienia Zapewnienie kontaktu: „normalnej” rozmowy, opieki Próba stymulacji – przez bodźce słuchowe (muzyka), dotyk (masaż, głaskanie, itp..) Farmakoterapia? – wzrost aktywności neurotransmitterów (agoniści katecholamin)

17 Problemy rodziny chorych w stanie wegetatywnym.Stresory „utraty” bliskiej osoby: - fizyczne - psychiczne - organizacyjno - bytowe - społeczne - finansowe

18 Nasilenie reakcji stresowej zależy od typu związku z osobą chorą.Niewielka reakcja Bardzo duża reakcja

19 Objawy reakcji stresowej opiekuna.Negatywne emocje (przygnębienie, gniew) Naprzemienność mobilizacji i zniechęcenia. Ucieczka

20 Adaptacja psychiczna opiekuna do sytuacji.Unika Walczy Targuje się Zaprzecza Przyzwyczaja się / akceptuje

21 Możliwości pomocy opiekunom = Wsparcie

22 Co to jest wsparcie? Wsparcie  osłanianie przed stresem!Wsparcie = podtrzymanie w trudnej sytuacji podtrzymywanie zewnętrzne umocnienie od wewnątrz

23 Wsparcie zewnętrzne Życzliwa obecność, empatia.Umiejętność słuchania (możliwość odreagowania). Elastyczne reagowanie na dynamikę uczuć. Pomoc w organizacji dnia / opieki.

24 Wsparcie wewnętrzne (1)Pomoc we wzrastaniu w trudnej sytuacji Pomoc w: Szukaniu sensu Szukaniu celu (zadania) Zmiany systemu wartości (zmiana „lokalizacji” szczęścia) Wzmocnieniu wewnętrznej siły

25 Rodzaje wsparcia (1) wsparcie emocjonalne wsparcie informacyjne wsparcie instrumentalne wsparcie rzeczowe wsparcie duchowe

26 Wsparcie - Zakres Potrzeba wsparcia Brak potrzeby

27 Zapotrzebowanie na pomoc a styl więzibezpieczny Zapotrzebowanie na pomoc a styl więzi unikowy ambiwalentno lękowy

28 Wsparcie - DopasowanieWażne: Dopasowanie rodzaju pomocy do zapotrzebowania na nie!

29 Rodzaje wsparcia psychicznegoPomoc podstawowa (rodzina, przyjaciele, zespół medyczny) Pomoc „specjalna” (rodziny innych chorych) Pomoc profesjonalna (psycholodzy, psychoterapeuci, psychiatrzy). Wskazania: 1,2 – wszyscy 3 – z zaburzeniami adaptacji

30 koniec