1 RAK PIERSI – MOŻLIWOŚCI PROFILAKTYKI(prezentacja nr 1)

2 guz utworzony z intensywnie mnożących się komórek organizmuNOWOTWÓR guz utworzony z intensywnie mnożących się komórek organizmu RAK nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka (np. rak piersi, rak wątroby, rak płuc)

3 RAK vs NOWOTWORY ŁAGODNEszybki wzrost destrukcyjne naciekanie na otaczające tkanki wnikanie do naczyń możliwość odległych przerzutów

4 na nowotwory złośliwe wśród kobietStruktura zachorowań na nowotwory złośliwe wśród kobiet Polska 2009

5 na nowotwory złośliwe wśród kobietStruktura zgonów na nowotwory złośliwe wśród kobiet Polska 2009

6 RAK PIERSI W POLSCE Polska należy do krajów o średniej zachorowalności Najczęstszy nowotwór złośliwy u kobiet Rak piersi jest drugą, po raku płuc,przyczyną zgonów kobiet do 65 r. ż.

7 CZYNNIKI ZWIĘKSZAJĄCERYZYKO ZACHOROWANIA wiek powyżej 50 lat wczesne rozpoczęcie miesiączkowania późna menopauza bezdzietność lub pierwsza ciąża zakończona porodem po 30 r. ż. występowanie raka piersi wśród krewnych – zwłaszcza przed 50 r. ż. (ryzyko rodzinne)

8 CZYNNIKI ZWIĘKSZAJĄCERYZYKO ZACHOROWANIA (c.d.) długotrwałe stosowanie leków hormonalnych obecność łagodnych rozrostowych chorób piersi przebyty nowotwór piersi niezdrowy styl życia

9 KTÓRE KOBIETY NAJCZĘŚCIEJ CHORUJĄ NA RAKA PIERSI?70% chorych na raka piersi skończyło 50 rok życia w dużych miastach zachorowalność jest dwukrotnie wyższa niż na wsi, częściej chorują kobiety o tzw. „wyższym statusie socjoekonomicznym” kobiety z nadwagą kobiety, które nie rodziły lub pierwszy poród był po 30 roku życia kobiety, które mają zwiększone ryzyko rodzinne kobiety, które miały uprzednio raka piersi

10 CO MOŻE NIEPOKOIĆ? zmiana kształtu piersi zmiana wyglądu skóryzmiany w obrębie otoczki brodawki wciągnięcie lub zmiana kierunku brodawki samoistny wyciek z brodawki zgrubienia lub guzki w piersi

11 PODEJRZANY GUZEK JEST NAJCZĘŚCIEJPojedynczy Nieruchomy Nieregularny Niebolesny Występuje w górnym zewnętrznym kwadrancie piersi lub centralnie NIE LEKCEWAŻ ŻADNYCH ZMIAN - KAŻDA ZMIANA MUSI BYĆ ZDIAGNOZOWANA I KONTROLOWANA PRZEZ LEKARZA

12 MOŻLIWOŚCI PROFILAKTYKIPROFILAKTYKA PIERWOTNA - edukacja oraz działania zmierzające do wyeliminowania i zmniejszenia czynników ryzyka (tych, na które mamy wpływ) PROFILAKTYKA WTÓRNA - wczesne wykrywanie poprzez: samobadanie piersi ultrasonografię mammografię Uczestnictwo w badaniach skryningowych

13 PROFILAKTYKA POWINNA BYĆ DOSTOSOWANA DO WIEKUUSG można wykonywać kobietom w każdym wieku ze skierowaniem lub jako badanie uzupełniające do mammografii i w wieku 50 – 69 lat. Jest ono bardzo przydatne w ocenie zmian łagodnych, a także u młodych kobiet i ciężarnych oraz podczas wykonywania biopsji diagnostycznych. Raz na rok każda kobieta powinna się zgłosić do lekarza na badanie piersi, nawet gdy nie odczuwa żadnych dolegliwości. WIEK KOBIETY SAMOBADANIE PIERSI MAMMOGRAFIA 20 – 40 r. ż. raz na miesiąc nie dotyczy 40 – 50 r. ż. wg wskazań lekarza (skierowanie) 50 – 69 r. ż. co 2 lata (bez skierowania, bezpłatnie) powyżej 69 r. ż.

14 WAŻNE NIE KAŻDY GUZ JEST RAKIEM PIERSIKAŻDA ZMIANA WYMAGA SZYBKIEJ DIAGNOSTYKI CZYM WCZEŚNIEJ WYKRYTE ZMIANY, TYM WIĘKSZE SZANSE NA WYZDROWIENIE I PRZEŻYCIE DO LEKARZA ONKOLOGA NIE POTRZEBNE JEST SKIEROWANIE TYLKO SYSTEMATYCZNE KONTROLOWANIE PIERSI DAJE NAJWIĘKSZE SZANSE NA ZACHOWANIE ZDROWIA