1 Rola rodziny w zdrowieniuBogdan de Barbaro Katedra Psychiatrii Collegium Medicum UJ

2 Kilka refleksji historycznych

3 I rozdział: rodzina na ławie oskarżonych„Pacjent ma rodzinę” ”jak pokonać schizofrenię? "schizofrenogenna" matka "podwójne wiązanie" "trójpokoleniowa koncepcja schizofrenii„ Antypsychiatria i kontrkultura Psychopatologia rodziny  pacjent

4 II rozdział: rodzina jako dźwigająca brzemięNAMI i edukacja Poprawność polityczna w podręcznikach psychiatrii Psychoedukacja Koncepcja brzemienia Psychopatologia pacjenta  rodzina

5 III rozdział: współpracaPacjent  rodzina Możliwości Konsultacja, by wspólnie wybrać rodzaj pomocy Edukacja Psychoedukacja Terapia systemowa

6 Perspektywa rodziny

7 Co rodzina przeżywa lęk, poczucie winy, poczucie krzywdy, smutek, rozpacz, bezradność, obawa o przyszłość, agresja, autoagresja, bezsilność… … i wiele innych emocji nieznanych, bo tłumionych

8 Cztery perspektywy Perspektywa rodziców Perspektywa partnerówpoczucie winy i bezradność Perspektywa partnerów obawa o los dzieci i fantazje o rozstaniu Perspektywa dzieci zagubienie i wypalenie Perspektywa dziadków i babć konflikt lojalności

9 Trzy obszary Obszar egzystencjalny: dramat drogiObszar społeczny: wykluczenie społeczne Obszar terapii: ambiwalencja wobec terapeutów

10 Obszar egzystencjalnyTroski ostateczne (Irvin D. Yalom) śmierć wolność i odpowiedzialność sens samotność i izolacja

11 Obszar społeczny Stygmatyzacja dotyczy także rodzinUzależnienie od psychiatrii Wysiłek rodzin pacjentów ku przezwyciężeniu społecznego naznaczenia i wykluczenia

12 Obszar terapii Oskarżenie ze strony… Pomoc ze strony terapeutów… bezradnych psychiatrów … rewolucyjnych antypsychiatrów … ambitnych terapeutów rodzinnych Pomoc ze strony terapeutów … świadomych szansy płynącej ze współpracy … świadomych zagrożeń płynących z rywalizacji

13 Praktyka

14 Co działa (Schizophrenia Patient Outcome Research Team (PORT), 2004)Sześć psychospołecznych interwencji uznanych za evidence - based practices Interwencje rodzinne Pomoc w znalezieniu zatrudnienia Intensywna opieka środowiskowa Trening społecznych umiejętności Psychoterapia poznawczo – behawioralna Polityka żetonowa

15 Zasady współpracy O co trzeba zadbać Idea trójprzymierzaOptymalna różnica Respekt do sytuacji życiowej rodziny Uważność i empatia wobec tego, co rodzina czuje Terapia przymusowa jest nieskuteczna Idea trójprzymierza

16

17 Dylematy Kiedy wolność oznacza zaniedbanie i opuszczenie?Kiedy miłość oznacza osaczenie i zablokowanie rozwoju? Dynamiczna równowaga między miłością a wolnością jako wyzwanie uniwersalne

18 Język (odzwierciedla? zastępuje? tworzy? organizuje?)Hoping - nadzieje Resilience - prężność Empowerment - uzuskanie mocy Personhood - perspektywa osobowa

19 resistance

20 resiliency

21 Podsumowanie Długa droga rodziny Idea „dobrej sprawczości”Winowajca – ofiara – partner Idea „dobrej sprawczości” przymierze - trójprzymierze