1 RYBY NASZYCH WÓD
2 PODZIAŁ WÓD NA ZIEMI oceany i morzaMorze Bałtyckie Ocean Spokojny
3 wody śródlądowe Staw w Zwierzyńcu Jezioro Hańcza Rzeka DunajecStrumień
4 PORÓWNANIE ŚRODOWISKA LĄDOWEGO I WODNEGOŚrodowisko Czynniki środowiska wodne lądowe gęstość duża mała ilość tlenu 3,5% % ilość dwutlenku węgla 1,7% ,03% wahania temperatury małe duże oświetlenie zewnętrzne rozproszone pełne
5 OGÓLNIE O RYBACH Ryby zamieszkują morza gorące i podbiegunowe oraz wody słodkie. Wiele gatunków odbywa wędrówki stale lub okresowo, w związku z odżywianiem, rozrodem i zmianami temperatury. Jest to najliczniejsza grupa kręgowców. Pod względem regulacji temperatury ciała są zmiennocieplne. Cechuje ich olbrzymia różnorodność kształtów i wielkości. Żywią się zarówno pokarmem roślinnym, jak i zwierzęcym. W większości są jajorodne. Występuje zapłodnienie zewnętrzne. Niektóre ryby opiekują się potomstwem.
6 PRZYSTOSOWANIA RYB DO ŻYCIA W WODZIESkrzela Płetwy Linia naboczna Pęcherz pławny Łuski Śluz Opływowy kształt ciała Barwa ciała
7 BUDOWA ZEWNĘTRZNA CIAŁA RYBYPłetwa grzbietowa Ogon Płetwa ogonowa Płetwy odbytowe Głowa Płetwy piersiowe Tułów Płetwy brzuszne
8 PRZEGLĄD RYB
9 ŁOSOŚ Ryba wędrująca z morza do rzek, gdzie odbywa tarło; większość młodych ginie, ale część powraca do morza, gdzie osiąga dojrzałość; u dorosłych samców dolna szczęka jest hakowato wygięta ku górze; zamieszkuje zlewiska pn. części O. Atlantyckiego; w Polsce — w M. Bałtyckim, w dorzeczach Wisły i Odry.
10 KARP Ryba słodkowodna; kształt ciała zwykle silnie wygięty, na górnej wardze karpia znajdują się dwa krótkie, miękkie wąsiki, a w kącikach paszczy- po jednym dłuższym ; dojrzewa w 3–4 roku, podczas tarła (maj) samica składa do 700 tys. ziaren ikry; żywi się bezkręgowcami i roślinami wodnymi.; poza hodowlami występują osobniki wprowadzone do rzek i jezior tylko w celu zarybienia bądź postacie zdziczałe.
11 WĘGORZ Ryba dwuśrodowiskowa; odbywa wędrówki do Morza Sargassowego, które jest miejscem tarła; larwy, unoszone prądem zatokowym, biernie przemieszczają się do wybrzeży Europy, co trwa 3 lata; jako małe węgorze wpływają do rzek, gdzie osiągają dojrzałość; dorosłe osobniki wracają do M. Sargassowego, gdzie po złożeniu i zapłodnieniu jaj giną .
12 MAKRELA Żyje ławicami w morzach; żywi się skorupiakami planktonowymi, mięczakami i drobnymi rybami; grzbiet ciemnozielony, brzuch jasny; występuje w pn. części O. Atlantyckiego, w M. Śródziemnym, M. Czarnym i M. Bałtyckim; duże znaczenie gospodarcze (spożywana w stanie świeżym, wędzonym i w konserwach).
13 SUM Jedna z największych ryb żyjących w Polsce (dł. do 3 m, masa do 300 kg, dożywa 35 lat); skóra bez łusek; oliwkowozielony brzuch; 3 pary wąsów; drapieżny, żeruje gł. nocą, żywi się rybami, płazami, także drobnymi ssakami, ptakami i padliną; w okresie tarła może odbywać wędrówki; mięso smaczne, spożywane lokalnie.
14 ŚLEDŹ Ryba dł. 10–50 cm; ciało wrzecionowate, bocznie ścieśnione; żyje ławicami; odbywa wędrówki pokarmowe i rozrodcze na tarliska u wybrzeży lub na ławicach podmor.; zależnie od wielkości, wieku i rasy samica składa od 10 tys. do ponad 100 tys. jaj; młode dojrzewają w wieku 3 lat lub później; dł. życia 20–25 lat; występuje w wodach pn. części O. Spokojnego i Atlantyckiego, w Bałtyku.
15 LIPIEŃ Jedyny rodzaj ryb z rodziny łososiowatych; obejmuje 4 gat. i wiele podgat.; żywi się bezkręgowcami, także ikrą; zamieszkuje czyste, bystre rzeki (rzadko jeziora) Europy, pn. Azji i Ameryki Pn.; w Polsce zasiedla górne dorzecza Wisły, Odry i rzeki Pomorza; ceniony w wędkarstwie.
16 SZPROT Ryba z rodziny śledziowatych; ubarwieniem i kształtem przypomina śledzia; planktonożerny; tworzy ławice; odbywa wędrówki pokarmowe i rozrodcze; zamieszkuje morza europejskie; duże znaczenie gospodarcze, w połowach na M. Bałtyckim 3 miejsce po dorszu i śledziu; ceniony w przetwórstwie rybnym (tzw. szprotki).
17 LESZCZ Ryba z rodziny karpiowatych; ciało silnie spłaszczone bocznie, grzbiet czarniawozielony, boki i brzuch jasne; początkowo żyje blisko brzegów, żywiąc się planktonem, po 2 latach schodzi w głębie i żywi się większymi bezkręgowcami; zamieszkuje eur. jeziora nizinne i rzeki powoli płynące, również wody półsłone; w Polsce pospolity (Odra).
18 CIOSA Ryba z rodziny karpiowatych; żywi się gł. skorupiakami i drobnymi rybami; żeruje w wysłodzonych częściach mórz, na tarło wchodzi do rzek; występuje w zlewiskach mórz: Bałtyckiego, Czarnego, Kaspijskiego i Jez. Aralskiego; w wodach Polski rzadka (Warcie); jadalna.
19 SARDYNKA Ryba z rodziny śledziowatych; typowo ławicowa, ciepłowodna, odbywająca wędrówki tarłowe i pokarmowe; żywi się planktonem; zamieszkuje pelagial O. Atlantyckiego od cieśn. La Manche do Wysp Kanaryjskich, a także M. Śródziemne i M. Czarne; duże znaczenie gospodarcze, dostarcza tłustego, smacznego mięsa, spożywanego w konserwach.
20 BRZANA Zasiedla rzeki w środkowym biegu; w tych odcinkach była do niedawna gatunkiem przewodnim; dziś jest gatunkiem wyraźnie zanikającym; tarło odbywa w dopływach większych rzek, na podłożu żwirowo – kamienistym; mięso smaczne, ikra w okresie tarła trująca; występuje w Sanie i Wisłoce; gatunki drobne często hodowane w akwariach.
21 DORSZ DORSZ, ryba morska; ubarwienie marmurkowo-oliwkowe, brzuch i linia boczna — białe; na podbródku wąs; drapieżny, żywi się gł. rybami i skorupiakami dennymi; tarło odbywa zimą i na wiosnę; tarliska ras atlantyckich znajdują się przy brzegach Norwegii, wokół W. Owczych, Islandii i na M. Północnym; pospolity w pn. części O. Atlantyckiego i O. Spokojnego oraz w przyległych morzach, w rybołówstwie mor. zajmuje 2 miejsce (po śledziu); z wątroby dorsza otrzymuje się tran, wit. A i D oraz pasty rybne.
22 GŁOWACZ Ma dużą głową i szeroką paszczę; skóra chropawa wskutek obecności w niej kostnych tworów, łuskami bywa pokryta tylko częściowo; pęcherza pławnego brak; ryba; drapieżna; przebywa w wodach śródlądowych – potokach, dopływie Drwęcy i jeziorze Hańcza; morzach strefy zimnej umiarkowanej.
23 RYBY CHRONIONE Ciosa Kiełb Piekielnica Różanka Piskorz Śliz KozaJesiotr zachodni
24 ZNACZENIE RYB Stanowią ogniwo w łańcuchach pokarmowychDostarczają mięsa o dużych wartościach odżywczych Mączka rybna jako pasza dla zwierząt Tran skuteczny przeciw krzywicy Niektóre ryby są bioidentyfikatorami Hodowla ryb akwariowych jest pasją dla ludzi