1 Stałe kursy walutowe Rynek walutowy

2 Plan wykładu Interwencje na rynku walutowymRównowaga na rynku walutowym w warunkach stałych KW Polityka stabilizacyjna Rynek walutowy

3 Przyczyny analizy stałych KWKurs płynny kierowany Regionalne porozumienia walutowe Unie walutowe i izby walutowe Systemy walutowe w krajach rozwijających się Wnioski z przeszłości Rynek walutowy

4 Interwencje banku centralnegoKształtowanie podaży pieniądza Wpływ transakcji banku centralnego na podaż pieniądza Bilans banku centralnego Rynek walutowy

5 Bilans banku centralnegoWykaz aktywów i zobowiązań BC Aktywa zagraniczne i krajowe Aktywa zagraniczne- np. obligacje w walutach Aktywa krajowe- roszczenia BC dotyczące przyszłych płatności w stosunku do podmiotów krajowych Rynek walutowy

6 Aktywa zagraniczne Aktywa zagraniczne tworzą rezerwy BCInterwencje BC- zmiany poziomu rezerw Zobowiązania podmiotów z innych krajów oraz powszechnie akceptowalne środki płatnicze Rynek walutowy

7 Pasywa bilansu BC Zobowiązania- depozyty banków prywatnychPieniądz w obiegu Rynek walutowy

8 Bilans banku centralnegoCałkowite aktywa BC są równe pasywom skorygowanym o wartość netto Wartość netto np. reinwestowanie zysków z zatrzymanych przychodów z odsetek od posiadanych aktywów- niewielki udział w bilansie Rynek walutowy

9 Bilans banku centralnegoZmiany w aktywach banku centralnego automatycznie powodują zmiany w pasywach Przykład: Zakup aktywów przez BC- zwiększenie pieniądza gotówkowego w obiegu Rynek walutowy

10 Płatności BC a podaż pieniądzaPłatność gotówką Płatność czekiem- wzrost zobowiązań wobec banku komercyjnego Wzrost pasywów BC związany z płatnością za zakup aktywów  zwiększenie podaży pieniądza Sprzedaż aktywów- wycofanie czeku lub gotówki z obiegu- spadek podaży pieniądza Rynek walutowy

11 Pieniężny efekt mnożnikowyKażdy zakup aktywów przez bank centralny automatycznie zwiększa podaż pieniądza podczas gdy każda sprzedaż aktywów powoduje zmniejszenie pieniądza Rynek walutowy

12 Pieniężny efekt mnożnikowyRelacja między pieniądzem banku centralnego a banków komercyjnych Wpływ wzrostu podaży pieniądza na emisje pieniądza przez banki komercyjne MM=1/ wymagane rezerwy Rynek walutowy

13 Interwencje na rynku walutowymSprzedaż zagranicznych obligacji na rynku walutowym przez BC  zasób oficjalnych aktywów zagranicznych spada  Spadek po stronie aktywów BC Zapłata dla BC zmniejsza zobowiązania BC Zapłata w pieniądzu krajowym  gotówka wychodzi z obiegu  zmiana w bilansie BC, obie strony bilansu zmniejszają się o ilość gotówki w obiegu Rynek walutowy

14 Interwencje na rynku walutowymZakup zagranicznych obligacji na rynku walutowym przez BC  zasób oficjalnych aktywów zagranicznych wzrasta wzrost po stronie aktywów BC Zapłata BC zwiększa zobowiązania BC Zapłata w pieniądzu krajowym  gotówka wchodzi do obiegu  zmiana w bilansie BC, obie strony bilansu zwiększają się o ilość gotówki w obiegu Rynek walutowy

15 Sterylizowana interwencja BCprzeciwstawne transakcje BC na rynku aktywów krajowych i zagranicznych  niwelowanie wpływu operacji walutowych na krajową podaż pieniądza Przykład: Sprzedaż aktywów zagranicznych przez BC bankowi komercyjnemu przy jednoczesnym zakupie krajowych obligacji rządowych Wpływ na bilans- zwiększenie aktywów krajowych, zmniejszenie zagranicznych, gotówka w obiegu bez zmian Rynek walutowy

16 Sterylizowana a niesterylizowana interwencjaWpływ na krajową podaż pieniądza Wpływ na aktywa krajowe BC Wpływ na aktywa zagraniczne BC Działanie BC Niesterylizowany zakup zagranicznych aktywów "+100" Sterylizowany zakup zagranicznych aktywów "-100" Niesterylizowana sprzedaż zagranicznych aktywów Sterylizowana sprzedaż zagranicznych aktywów Źródło: Krugman, Obstfeld, 2009. Rynek walutowy

17 Interwencje walutowe a bilans płatniczyFinansowanie części deficytu bilansu obrotów bieżących, która nie została zrównoważona przez saldo obrotów finansowych z wyłączeniem rezerw Absorpcja części nadwyżki bilansu obrotów bieżących, której nie równoważy odpływ netto na rachunku finansowym z wyłączeniem rezerw Rynek walutowy

18 Interwencje walutowe a bilans płatniczyJeżeli BC nie dokonuje sterylizacji, a dany kraj ma deficyt/nadwyżkę w BP, to każdy związany z tym spadek/wzrost aktywów zagranicznych BC zmniejsza/zwiększa podaż pieniądza w kraju Rynek walutowy

19 Interwencje walutowe a bilans płatniczyZakres wpływu luki w BP na podaż pieniądza – niepewny Dostosowanie BP podzielone pomiędzy różne BC Sterylizacja Rynek walutowy

20 Równowaga na rynku walutowym w warunkach stałych KWMechanizm usztywnienia KW Gotowość do wymiany walut po stałym KW Eliminacja nadwyżek popytu i podaży na rynku walutowym Transakcje finansowe BC musza zapewnić ciągłą równowagę na rynku aktywów Równowaga na rynku walutowym i pieniężnym Rynek walutowy

21 Równowaga na rynku walutowym w warunkach stałych KWWarunek parytetu stóp procentowych rUSD=rEUR+ (EReEUR-EeUSD)/EUSD/EUR Stałe KW oczekiwana zmiana KW=0 rUSD=rEUR Rynek walutowy

22 Równowaga na rynku walutowym w warunkach stałych KWUtrzymanie stopy procentowej na poziomie r  konieczne dostosowania podaży pieniądza za pomocą interwencji BC r musi zrównywać krajowy realny popyt na pieniądz z realną krajową podażą pieniądza M/P=L(r, Y) Rynek walutowy

23 Równowaga na rynku walutowym w warunkach stałych KWWarunek równowagi określa wielkość podaży pieniądza przy ustalonym KW, który równoważy rynek aktywów przy danym poziomie zagranicznej stopy procentowej Rynek walutowy

24 Równowaga na rynku walutowym w warunkach stałych KWInterwencje BC w celu utrzymania KW  konieczność dostosowania krajowej podaży pieniądza aby zachować równowagę na rynku pieniężnym Rynek walutowy

25 Równowaga na rynku walutowym w warunkach stałych KWPrzykład: Ustalony KW na poziomie E0 Rynki aktywów w równowadze Wzrost produkcji  presja na rynku aktywów + oczekiwania utrzymania KW na poziomie E0 Próba stosowania środków polityki pieniężnej- konieczność zmniejszenia popytu na pieniądz by przeciwdziałać aprecjacji  zakup aktywów zagranicznych przez BC  zwiększenie podaży pieniądza krajowego  przywrócenie równowagi ??? Rynek walutowy

26 Polityka stabilizacyjna w warunkach stałych KWPolityka pieniężna Polityka fiskalna Polityka kursowa Rynek walutowy

27 Polityka pieniężna Kurs walutowy usztywniony w punkcie E0Równowaga na rynku pieniężnym Próba zwiększania produkcji wzrost podaży pieniądza  nierównowaga na rynku aktywów  presja na deprecjację  Konieczność sprzedaży aktywów zagranicznych przez BC spadek podazy pieniądza Rynek walutowy

28 Polityka pieniężna Źródło: Opracowanie własne na podstawie Krugman, Obstfeld, op. cit Rynek walutowy

29 Polityka pieniężna W warunkach stałych KW polityka pieniężna nie wpływa na podaż pieniądza ani na poziom produkcji Rynek walutowy

30 Polityka fiskalna Zakup aktywów zagranicznych  utrzymanie KW w E0Ekspansywna polityka fiskalna  wzrost popytu na rynku produktów wzrost produkcji  presja na aprecjację waluty  interwencje BC Zakup aktywów zagranicznych  utrzymanie KW w E0 Efekt: wzrost produkcji, utrzymany KW wzrost rezerw zagranicznych oraz podaży pieniądza Rynek walutowy

31 Polityka fiskalna Źródło: Opracowanie własne na podstawie Krugman, Obstfeld, op. cit Rynek walutowy

32 Polityka kursowa nadmierny deficyt bilansu obrotów bieżących  utarta rezerw  konieczność dewaluacji wymiana walut po nowym KW Rynek walutowy

33 Polityka kursowa dewaluacja  spadek względnych cen w kraju  wzrost produkcji  nadwyżka popytu na pieniądz  BC kupuje aktywa zagraniczne aby zwiększyć podaż pieniądza Efekt: Wzrost produkcji Wzrost rezerw Wzrost podaży pieniądza Rynek walutowy

34 Polityka kursowa Źródło: Opracowanie własne na podstawie Krugman, Obstfeld, op. cit Rynek walutowy

35 Polityka dostosowawcza w długim okresiePełne zatrudnienie Ekspansywna polityka fiskalna  wzrost produkcji  wzrost cen  realna aprecjacja  konieczność interwencji BC w celu zwiększenia podaży pieniądza Rynek walutowy

36 Polityka dostosowawcza w długim okresieDewaluacja nie zwiększa ani długookresowego popytu ani podaży na rynku produktów Jedyny efekt- wzrost cen i podaży pieniądza Rynek walutowy

37 Polityka dostosowawcza w długim okresieDewaluacja może doprowadzić do przesunięcia popytu miedzy państwami o różnych cyklach koniunkturalnych Spirala cen i płac  potencjalna presja inflacyjna Reakcja BP na dewaluację/rewaluację Rynek walutowy

38 Stałe KW a oczekiwania Zmienne warunki gospodarcze  spekulacje na zmianę KW Kryzys bilansu płatniczego Gwałtowny odpływ kapitału Spadek rezerw walutowych Kryzysy walutowe Rynek walutowy

39 Pośrednie systemy KW Zarówno cel równowagi wewnętrznej jak i zewnętrznej Często wykluczające się działania polityki gospodarczej Przykład: Zwiększanie podaży pieniądza by walczyć z bezrobociem (zakładając że niektóre BC mają również taki cel) przy jednoczesnej sprzedaży aktywów zagranicznych w celu przeciwdziałania deprecjacji osłabianie skutków ekspansji monetarnej Rynek walutowy

40 Pośrednie systemy KW Przykład crawling peg- pełzająca dewaluacja- koszt inflacja Sterylizacja w warunkach pośrednich KW często nieskuteczna Rola oczekiwań W praktyce- zanik pośrednich systemów KW Rynek walutowy

41 Podsumowanie Konstrukcja bilansu BC Interwencje BCMechanizm sterylizowanych interwencji Rynek walutowy

42 Podsumowanie W warunkach stałych KW narzędzia polityki monetarnej są nieskuteczne W warunkach stałych KW narzędzia polityki fiskalnej mogą być skuteczne Narzędzia polityki kursowej mogą być skuteczne w krótkim okresie, w długim okresie są nieskuteczne Rynek walutowy

43 Literatura P. Krugman, M.Obstfeld, International economics: theory and policy. Part II, Pearson, Addison Wesley, Boston 2009 F. Mishkin, The economics of money banking and financial markets, Addison-Wesley, Longman, Boston 2001 P. De Grauwe, Economics of monetary union, Oxford University Press, 2007. L. Sarno, M. Taylor, Official intervention in the foreign exchange market: is it effective and if so, how does it work?, Journal of Economic Literature, 2001 Rynek walutowy