1 SYSTEMY OPERACYJNE ·       SO : zestaw programów zarządzających zasobami komputera i wspomagających jego użytkowanie zarządzanie zasobami komputera – komendy, polecenia : dir, cd, ... , program1 – obsługa pulpitu : ikony  skróty programów, katalogi ikon, myszka, skróty klawiaturowe

2 definicja komputera wirtualnegoProgram Użytkowy S O Rozkazy Procesora

3 Historia Systemów Operacyjnych– Przetwarzanie wsadowe  system jednoprogramowy IBM 1401 7094 FMS zadania wsad wyniki wydruki

4 – Język opisu zadania $ JOB $ FORTRAN Program w języku FORTRAN zadanie $ LOAD $ RUN Dane $ END – SPOOLing  symulowanie urządzeń zewnętrznych za pomocą plików dyskowych

5 Wieloprogramowanie  podział czasu procesorat

6 Systemy wielodostępneMAIN FRAME T1 Tn . MAIN FRAME PK T1 Tn .

7 Systemy operacyjne komputerów osobistych– jednoprogramowe : CP/M, MS-DOS – wieloprogramowe : Unix, OS2, Linux, Windows – sieci komputerowe : lokalne, rozległe Systemy operacyjne dla urządzeń mobilnych – PalmOS (Garnet OS)‏ – Symbian, EPOC (Psion)‏ – Windows : Mobile 2003, 5.0, 6.0, 6.1, Phone – Andriod (Linux)

8 Podstawowe moduły systemu operacyjnegozarządzanie procesami obliczeniowymi komunikacja miedzy procesami oblicz. zarządzanie pamięcią operacyjną zarządzanie pamięcią zewnętrzną zarządzanie systemem plików zarządzanie urządzeniami we/wy współpraca z siecią komputerową zarządzanie zadaniami (programami) realizacja poleceń użytkownika jądro systemu

9 PR1 PR2 MS1 MS2 PR3 . . . Jądro Systemu Operacyjnego

10 PROCESY – pseudorównoległośćLR A B C  LRA LRB LRC PAO PAOA PAOB PAOC

11 – stany procesów Wykonywany Gotowy Zablokowany

12 – przełączanie procesów :przerwanie zegarowe zapamiętanie stanu procesu ( tablica opisu ) wybór następnego procesu odtworzenie jego stanu przekazanie sterowania ( LR )

13 – szeregowanie procesów:kolejka najkrótsze zadanie najpierw algorytm karuzelowy priorytety priorytety + algorytm karuzelowy

14 hazard przy dostępie do zasobów współużytkowanych– współpraca procesów hazard przy dostępie do zasobów współużytkowanych A_LOOP : TEST PRN_FLAG , 1 JZ A_LOOP DEC PRN_FLAG drukowanie INC PRN_FLAG B_LOOP : TEST PRN_FLAG , 1 JZ B_LOOP DEC PRN_FLAG drukowanie INC PRN_FLAG sekcje krytyczne, semafory, monitory

15 zakleszczenie (deadlock)drukarka ploter Proces A  Proces B

16 W Z Z W Z Z W Z Z W Z pierwszy pasujący najlepszy pasującyPRZYDZIAŁ PAMIĘCI OPERACYJNEJ W Z Z W Z Z W Z Z W Z pierwszy pasujący najlepszy pasujący najgorszy pasujący

17 ZARZĄDZANIE PAMIĘCIĄ WIRTUALNĄwymiana stron : uprzedzająca na żądanie algorytmy wymiany stron optymalny (znany ciąg odwołań) ostatnio nie używana ( NRU ) najdłużej nie używana ( LRU ) kolejka

18 SYSTEM PLIKÓW Hierarchia katalogów korzeń C: A: / plik katalog ...

19 ścieżki dostępu C:\DOKUMENTY\LISTY\IZBA_SKARBOWA\LIST3.TXT /HOME/USERS/KOWALSKI/DANE

20 operacje związane z : plikami katalogami utworzenie plikuutworzenie katalogu likwidacja pliku likwidacja katalogu otwarcie pliku odczyt pozycji katalogu zamknięcie pliku zapis pozycji katalogu zapis danych usunięcie pozycji katalogu odczyt danych odczyt parametrów katalogu odczyt parametrów pliku

21 struktura dysku : głowica, ścieżka, sektor (128 B)

22 podział pliku na bloki (klastry) ( np. 1 KB), spójny ciąg bloków plikupodział dysku na bloki ( np. 1 KB : 8 sektorów), spójny ciąg bloków dysku M

23 kartoteka plików ( wydzielony obszar dysku ) :informacje opisujące plik, powiązanie bloków pliku i bloków dysku FAT Nazwa w formacie 8.3 (11 bajtów) Atrybut (1 bajt) Czas utworzenia (3 bajty) Data utworzenia (2 bajty) Data ostatniego otwarcia (2 bajty) Czas ostatniej modyfikacji (2 bajty) Data ostatniej modyfikacji (2 bajty) Numer początkowego bloku w tablicy alokacji plików (2 bajty) Rozmiar pliku (4 bajty)

24 tablica alokacji plikówpodział dysku na partycje : kilka dysków logicznych w jednym dysku fizycznym

25 fragmentacja dysku