1 Szlak Królewny Marianny OrańskiejProjekt współpracy transgranicznej w Euroregionie Glacensis „nie przyszłam (na świat), by żyć dzięki ludziom, ale by ludzie żyli dzięki mnie”

2 Szlak Królewny Marianny OrańskiejPrzebieg: Ząbkowice Śląskie – Kamieniec Ząbkowicki – Złoty Stok – Bílá Voda – Javorník (sięgacz do Jesennika) – Travna – Lutynia – Lądek Zdrój – Stronie Śląskie – Staré Město – Králíky – Międzylesie – Międzygórze – Idzików – Sienna – Kletno – Stara Morawa – Stronie Śląskie – Lądek Zdrój – Złoty Stok – Kamieniec Ząbkowicki Przejścia graniczne: Złoty Stok - Bílá Voda Travna - Lutynia Dolní Lipka - Boboszów

3 Ząbkowice Śląskie Królewna Marianna Orańska wspomagała rozwój Ząbkowic Śląskich oraz siostry Diakonisy, które prowadziły przytułki dla biednych. Ufundowała również wyposażenie ząbkowickiego szpitala. Wybudowała drogę z Ząbkowic Śląskich do Starego Města – „Drogę Marianny”. Syn Marianny pełnił urząd Starosty Ząbkowickiego.

4 „Droga Marianny” Ząbkowice Śląskie - Kamieniec Ząbkowickidroga wojewódzka nr 382

5 Kamieniec Ząbkowicki Kamienieckie dobra pocysterskie Królewna otrzymuje w posagu od swojej mamy - królowej Holandii - Wilhelminy Pruskiej

6 Kamieniec Ząbkowicki Ponieważ resztki budynkówpoklasztornych nie nadają się na rezydencję, Marianna i jej mąż Albrecht Pruski zlecają sławnemu architektowi Schinklowi wybudowanie nowego pałacu ponad budynkami dawnego opactwa. W 1838 r. rozpoczyna się budowa zamku w stylu neogotyckim (trwała aż do 1873 r.)

7 Pałac Królewny Marianny OrańskiejNeogotycki pałac otoczony parkiem z cennym drzewostanem

8 Kamieniec Ząbkowicki Ewangelicki kościół p.w. Trójcy Świętej w Kamieńcu Ząbkowickim wybudowany został w 1885 r. zwany „Czerwonym Kościółkiem”

9 Kamieniec Ząbkowicki Domek Myśliwski wybudowany przez Mariannęprzy drodze prowadzącej z Kamieńca Ząbk. do Złotego Stoku

10 Kamieniec Ząbkowicki – Złoty Stok„Droga Marianny” Droga wojewódzka nr 390

11 Złoty Stok „Droga Marianny” Droga wojewódzka nr 390

12 Złoty Stok W Złotym Stoku Marianna założyła przytułekŹródełko nazywane przez mieszkańców Złotego Stoku „źródełkiem Marianny”

13 Złoty Stok Piece wapiennicze należące do Marianny - wytwarzano w nichwapno do budowy pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim.

14 Przejście graniczne Złoty Stok - Bílá VodaW tym miejscu Królewna Marianna przekraczała granicę austriacko-pruską gdy po rozwodzie z Albrechtem król Fryderyk Wilhelm IV zabronił jej przebywać na terytorium Prus dłużej niż dobę.

15 Bílá Voda Marianna chcąc doglądać budowy Pałacu Kamienieckiego kupiłai odrestaurowała pałacyk myśliwski w Bilej Vodzie, położony ok. 1 km od granicy prusko-austriackiej.

16 Bílá Voda Dziedziniec pałacyku myśliwskiego,w którym obecnie znajduje się Szpital Psychiatryczny

17 Bílá Voda Park w stylu angielskimzałożony przy pałacyku przez Mariannę

18 Droga Bílá Voda - JavorníkPrzy drodze do Javornika Marianna wybudowała przytułek dla biednych. Piękna aleja obsadzona drzewami owocowymi, biegnąca wzdłuż granicy. Z pewnością często podróżowała nią Marianna do pobliskiego Javorníka i położonego nieco dalej Jesennika. Sięgacz co Jesennika, gdzie Marianna ufundowała kościół.

19 Javorník W Javorniku na Skwerze w Rynku – tablica i sięgaczJanský Vrch

20 Jeseník kostel Nanebevzetí Panny Marie(ufundowany przez Mariannę Orańską)

21 Przejście graniczne Lutynia - Travna

22 Lądek Zdrój Hala Albrechta Wybudowana w 1842 r.jako stylowa hala spacerowa, przeznaczona dla kuracjuszy raczących się wodą leczniczą ze źródła Marianny..

23 Lądek Zdrój - obelisk Mieszkańcy Lądka Zdrój ufundowali obelisk w 1866 r. jako podziękowanie za wybudowanie szosy z Ząbkowic Śląskie do Starego Mesta. Obelisk wyznacza połowę drogi. Do odtworzenia tablica ze zniszczonym napisem.

24 Lądek Zdrój Źródło im. Marianny (ul. Lipowa w Parku Zdrojowym), imię nadano 23 kwietnia 1838 r., podczas pierwszej wizyty w Lądku.

25 Stronie Śląskie Gimnazjum im. Marianny OrańskiejHuta Szkła Kryształowego "Violetta" - dawniej Oranienhütte

26 Stronie Śląskie Herb Marianny na budynku przy ul. Kościuszki 60Budynek Urzędu Miejskiego w Stroniu Śląskim – dawny zespół dworski z końca XIX w.

27 Stronie Śląskie Kapliczka i nagrobek rodziny von Losky przy kościeleRezydencja rodziny von Losky - ul. Mickiewicza 9

28 Bolesławów „Droga Marianny” Nowa Morawa – Przełęcz Płoszczyna

29 Przejście graniczne Nowa Morawa - Staré Město

30 Z Przełęczy Płoszczyna do Starego Města „Droga Marianny”

31 Staré Město

32 Králíky

33 Przejście graniczne Dolni Lipka - BoboszówDroga Boboszów – Międzylesie Droga Międzylesie - Międzygórze

34 Międzygórze - Wodospad WilczkiDzięki Mariannie przerzucono mostek nad wodospadem i wybudowano pierwsze schodki.

35 Międzygórze Pokoje Gościnne – Restauracja „Złoty Róg” w Międzygórzu – budynek przemysłowy wolnego sędziego z XVII w. kilkakrotnie przebudowywany, znajdował się w nim młyn, gorzelnia i kuźnia. Ośrodek „Leśniczówka” dworek myśliwski Marianny Orańskiej z 1858 r. Obelisk Królewny Marianny Orańskiej w Międzygórzu na ul. Sanatoryjnej naprzeciw sołectwa i DW „Słoneczna”- odsłonięty w 2000 r., a ufundowany przez O/PTTK Międzygórze.

36 Schronisko Na ŚnieżnikuMarianna Orańska około roku 1840 wraz ze swoim ojcem Królem Wilhelmem niderlandzkim dostała się na sam szczyt Śnieżnika. Wybudowała również drogę na Halę pod Śnieżkiem. Schronisko na Śnieżniku

37 Mariańskie Skały Z Mariańskich Skał roztacza się przepiękny widok na Śnieżnik, Stromą, Młyńsko aż po Góry Bialskie. Malownicza grupa skalna widoczna na Żmijowcu. Tworzą ją skałki stokowe o wysokości kilkunastu metrów i nieco niższe skałki wyrastające ponad płaską powierzchnię wierzchowiny.

38 Droga Idzików - Sienna Przełęcz Puchaczówka

39 Stara Morawa Wapiennik „Łaskawy Kamień” według projektuKarla Friedricha Schinkla ( )

40 Stronie Śląskie Złoże marmuru „Biała Marianna” dawniej Mariannenbruch

41 Strachocin Dawna odlewnia surówki – freszernia (Strachocin). Obecniezabudowania Naldeśnictwa Lądek Zdrój

42 „Droga Marianny” Droga wojewódzka nr 391 Droga Lądek Zdrój- Złoty Stok

43 Złoty Stok Leśniczówka na polanie Biała Góraprzy drodze Lądek Zdrój – Złoty Stok wybudowana przez Mariannę Marianna odziedziczyła leśnictwa Chwalisław, Laski, Biała Góra

44 Dziękujemy za uwagę ! Opracowanie: Wydział Promocji i RozwojuStarostwo Powiatowe w Ząbkowicach Śląskich Współpraca: Starostwo Powiatowe w Kłodzku, Gmina Lądek Zdrój, Gmina Stronie Śląskie.