1 TRÓJKĄTY Opracowała: Teresa GĘBICKA

2 TRÓJKĄT wielokąt o 3 bokach a b g c a < b + c i a > b - cTrójkąt ABC -  ABC posiada: wierzchołki: A, B, C; boki: AB=a, BC=b, CA=c; kąty: CAB=a, ABC= b, ACB= g A C B a b g c Każdy bok trójkąta ma długość mniejszą od sumy długości dwóch pozostałych , ale większą od ich różnicy . a < b + c i a > b - c b < a + c i b > a - c c < a + b i c > a - b

3 Klasyfikacja trójkątów ze względu na kątyb g a b g a b g Trójkąt ostrokątny- wszystkie kąty ostre Trójkąt prostokątny- jeden kąt prosty Trójkąt rozwartokątny- jeden kąt rozwarty g b a <90 o g b a <90 o =90 g b a <90 o <180 90 <

4 Klasyfikacja trójkątów ze względu na bokiTrójkąt różnoboczny - każdy bok ma inną długość Trójkąt równoramienny- przynajmniej dwa boki tej samej długości Trójkąt równoboczny- wszystkie boki są tej samej długości a = b = c a - podstawa trójkąta b - ramiona trójkąta Kąty przy podstawie mają taką samą miarę Wszystkie kąty mają taką samą miarę a = 60 o Kąty mają różne miary

5  +  +  = 180 Suma kątów wewnętrznych trójkąta jest równa 180°.TWIERDZENIE: DOWÓD: k A    B C Rysujemy pomocniczą prostą k równoległą do boku AB, przechodzącą przez wierzchołek C.   są to kąty naprzemianległe = = zatem  +  +  = +  +. Ponieważ ++ = 180, więc również  +  +  = 180. zadanie

6 Kąty zewnętrzne trójkątaKątem zewnętrznym w trójkącie nazywamy, kąt przyległy do kąta wewnętrznego. Kąt zewnętrzny x, przylega do kąta wewnętrznego a Kąt zewnętrzny trójkąta, to kąt utworzony przez jeden bok trójkąta . y x z i przedłużenie drugiego boku. g Kąt zewnętrzny trójkąta jest równy sumie 2 kątów wewnętrznych do niego nieprzyległych. a b x = b + g y = a + g Suma kątów zewnętrznych wynosi 720 o z = a + b zadanie

7 Wysokości w trójkącie . O. . .O .O h1, h2, h3- wysokości trójkątaWysokością trójkąta nazywamy odcinek poprowadzony prostopadle z wierzchołka do przeciwległego boku lub jego przedłużenia. W każdym trójkącie można poprowadzić 3 wysokości, które przecinają się w jednym punkcie. h1 . h3 h2 . h1 h2 h3 h1 h2 h3 . O. .O W trójkącie prostokątnym, punkt przecięcia się wysokości leży w wierzchołku kąta prostego. .O W trójkącie ostrokątnym, punkt przecięcia się wysokości leży wewnątrz trójkąta. W trójkącie rozwartokątnym, punkt przecięcia się wysokości leży na zewnątrz trójkąta.

8 Dwusieczne kątów wewnętrznych w trójkącie   dwusieczna kąta Dwusieczne kątów wewnętrznych w trójkącie Dwusieczną kąta nazywamy półprostą, która dzieli kąt, na dwa kąty przystające. Dwusieczne kątów wewnętrznych trójkąta przecinają się w jednym punkcie, który jest środkiem okręgu wpisanego w ten trójkąt . A C B Każdy bok trójkąta jest styczny do okręgu. Trójkąt jest opisany na okręgu, a okrąg wpisany jest w trójkąt. r . O zadanie

9 Symetralne boków trójkąta. k Symetralne boków trójkąta Symetralna odcinka to prosta prostopadła, dzieląca odcinek na dwie równe części inaczej: oś symetrii odcinka, która jest do niego prostopadła. Symetralne trzech boków trójkąta przecinają się w jednym punkcie, który jest środkiem okręgu opisanego na tym trójkącie. A C B Każdy wierzchołek trójkąta leży na okręgu. Okrąg jest opisany na trójkącie. Trójkąt jest wpisany w okrąg. . O r symetralna boku AB symetralna boku BC symetralna boku AC

10 Środkowa trójkąta 4 1 3 2 EF AB Środkową trójkąta nazywamy odcinek. D środkowa Środkowa trójkąta Środkową trójkąta nazywamy odcinek łączący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku. W trójkącie możemy poprowadzić 3 środkowe. Przecinają się one w jednym punkcie, który nazywamy środkiem ciężkości trójkąta. B A C S D 4 E F 1 3 2 Punkt S jest punktem przecięcia się środkowych. Punkt S dzieli każdą ze środkowych w stosunku 1:2 SD = SC 1 2 3 czyli SD = CD Odcinki łączące środki boków są równoległe do przeciwległych boków i równe są ich połowie i EF = AB 1 2 EF AB Jeżeli w trójkącie połączymy odcinkami środki jego boków, to otrzymamy 4 takie same (przystające) trójkąty.

11 Cechy przystawania trójkątówg1 a1 b2 a b g e f c b d a I cecha przystawania trójkątów (b b b) Jeżeli 3 boki jednego trójkąta są odpowiednio równe trzem bokom drugiego trójkąta, to trójkąty są przystające: a = d b = e c = f. II cecha przystawania trójkątów (b k b) Jeżeli 2 boki i kąt między nimi zawarty jednego trójkąta, są odpowiednio równe dwóm bokom i kątowi między nimi zawartemu w drugim trójkącie, to trójkąty są przystające. a = d c = f a = a1 III cecha przystawania trójkątów (k b k) Jeżeli bok i dwa kąty do niego przyległe jednego trójkąta, są odpowiednio równe bokowi i 2 kątom do niego przyległym drugiego trójkąta, to trójkąty są przystające. b = e b = b1 g = g1

12 Cechy podobieństwa trójkątówg1 c1 a b g c I cecha podobieństwa trójkątów Jeżeli boki jednego trójkąta są proporcjonalne do odpowiednich boków drugiego trójkąta, to trójkąty są podobne: a1 b1 c1 a b c = = II cecha podobieństwa trójkątów Jeżeli miary 2 kątów jednego trójkąta, są równe miarom 2 kątów drugiego trójkąta to trójkąty są podobne a = a1 b = b1 III cecha podobieństwa trójkątów Jeżeli dwa boki jednego trójkąta są proporcjonalne do dwóch boków drugiego trójkąta, a kąty między nimi zawarte są przystające, to trójkąty są podobne. b = b1 a1 b1 a b =

13 Pole i obwód trójkąta a h c b Ob = a + b + c Ob = a +2 b 1 2 P = a h .Ob - obwód P - pole Pole i obwód trójkąta dowolny trójkąt trójkąt równoramienny a h c b a h b Ob = a + b + c Ob = a +2 b 1 2 P = a h . 1 2 P = a h . trójkąt równoboczny trójkąt prostokątny h a Ob = 3a a b c 1 2 P = a h . Wysokość w trójkącie równobocznym wynosi: Ob = a+b+c wtedy pole obliczamy: 1 2 P = a b .

14 Znajdź miary kąta x w trójkątach:Zadanie 1. a) x 32º 40º Znajdź miary kąta x w trójkątach: c) x 3x 2x b) x 70º rozwiązanie Zadanie 2

15 Rozwiązanie Przy obliczeniach wykorzystujemy twierdzenie,że suma kątów wewnętrznych trójkąta wynosi 180º a) 40º+x+32º=180º x+72º=180º x=180º-72º x=108º b) x + x + 70º = 180º 2x = 180º - 70º 2x = 110º x = 55º c) x+2x+3x=180º 6x=180º x=30º

16 Zadanie 2. Znajdź kąty x i y. a) b) 95 40 20 x y . A B C D O 3050 y x AB CD A D C O B

17 Znajdź miary kątów zewnętrznych x i y.Zadanie 3. Znajdź miary kątów zewnętrznych x i y. x 105 31 y a rozwiązanie

18 Rozwiązanie Ponieważ suma kątów w trójkącie wynosi 180°,to brakujący kąt wewnętrzny trójkąta ma miarę : a = 180°- 105° - 31º = 44° . Kąt x jest kątem przyległym do kąta a. Suma kątów przyległych wynosi 180°, więc: x + a = 180º x + 44º =180º x=180º - 44º x=136º Kąt y jest kątem przyległym do kąta 31º , więc: y + 31º = 180º y=180º - 31º y = 149º Odpowiedź: Kąty zewnętrzne trójkąta mają miary odpowiednio równe x=136º i y=149º.

19 Dany jest trójkąt o kątach przy podstawie 70º i 80º Zadanie 4. Dany jest trójkąt o kątach przy podstawie 70º i 80º a) wyznacz kąt pod jakim przecinają się dwusieczne tych kątów; b) wyznacz kąt , pod jakim przecinają się wysokości poprowadzone z wierzchołków tych kątów. Uwaga. Podając kąt, pod jakim przecinają się proste nieprostopadłe, będziemy podawać kąt ostry. rozwiązanie

20 Rozwiązanie a b) D O x .    a) A 80º 70º 40º 35º x y B CF O x .    80º 70º C B A a) A 80º 70º 40º 35º x y B C a z  ABF obliczamy kąt a 70º+90º+ = 180º 160º+=180º =20º 40º+ a + 35º = 180º a +75º = 180º a = 180º - 75º a = 105º Obliczamy kąt a: z  ABD obliczamy kąt b 80º+90º+=180º 170º+=180º =10º Z  ABO obliczamy kąt g  +  +  = 180º 20º+10º+  =180º =150º x+ a =180º x = 180º- a x = 180º- 105º x = 75º Obliczamy kąt między dwusiecznymi: Kąt x przylega to kąta g, więc  + x = 180º x= 180º-150º x=30º Odp.: Dwusieczne przecinają się pod kątem 75º, a wysokości 30º.