1

2 Unieczynnienie źródła zakażeniaPrzecięcie dróg szerzenia się infekcji Uodpornienie osób wrażliwych na zakażenie

3 Naturalne Naturalne zakażenie patogennym drobnoustrojem Wariolizacja Sztuczne Czynne Bierne Czynno - bierne

4 Powstaje odporność przeciw drobnoustrojowi, którego antygeny zostały podane jako szczepionka po kilku tygodniach lub kilkakrotnym szczepieniu podstawowym utrzymuje się kilka, a nawet kilkanaście lat

5 Szczepienia obowiązkowe Kalendarzyk szczepień dzieci i młodzieży według wieku Szczepienia osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie Szczepienia zalecane Informacje uzupełniające

6 p/gruźlicy w I dobie życia nie szczepi się dzieci matek zakażonych HIV do czasu wykluczenia zakażenia (ok. 4 miesiąca po ujemnej próbie tuberkulinowej) i z wagą < 2000 g p/Hib obowiązkowo od 2 m.ż. 3 dawki co 6-8 tyg. i dawkę przypominającą w m.ż.

7 Szczepienia przeciwko pneumokokomSzczepienia przeciwko ospie wietrznej

8 dzieci od 2 m. ż. do ukończenia 5 r. żpo urazach i z wadami oun p. ch. serca z niewydolnością układu krążenia sch. immunologiczno-hematologiczne małopłytkowość idiopatyczna ostra białaczka, chłoniaki, sferocytoza asplenia wr. lub po splenectomii zakażone HIV przed planowanym przeszczepieniem narządów wcześniaki z dysplazją oskrzelowo-płucną

9 a) dzieci do ukończenia 12 r. ż.z ostrą białaczką limfoblastyczną w okresie remisji zakażone HIV przed leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią z upośledzeniem odporności b) dzieci zdrowe do ukończenia 12 r. ż z otoczenia osób określonych powyżej, które nie chorowały na ospę wietrzną

10 2012r. c) dzieci do ukończenia 12 r.ż. narażone na zakażenie ze względów środowiskowych, w szczególności przebywające czasowo lub stale w domach dziecka, domach opieki długoterminowej, żłobkach i innych instytucjach opiekuńczych

11 Immunoglobuliny ludzkie lub immunoglobuliny zwierzęceSzybki wzrost odporności po podaniu preparatu Utrzymywanie się odporności tylko kilka tygodni Odczyny alergiczne Odporność noworodka

12 Jednoczesne podanie szczepionki w celu uodpornienia na dłuższy czas i immunoglobiny w celu szybkiego uodpornienia Podanie w odległe od siebie części ciała Uodpornienie ponarażeniowe, po ekspozycji na zakażenie, po kontakcie

13 Ludzkie normalne immunoglobuliny LNI – Gamma-globulina ludzka (Biomed)‏Dożylne immunoglobuliny IVIG – profilaktyka i wspomaganie leczenia zakażeń bakteryjnych i wirusowych Bioglobulina (Biomed), Pentaglobin IgM (Biotest) - leczenie wspomagające ciężkich zakażeń bakteryjnych Swoiste immunoglobuliny – Gamma anty HBs (Biomed)‏

14 Wyprodukowane z surowicy koni, bydła, baranów uodpornionych w długim cyklu szczepieńOczyszczone frakcje swoistej immunoglobuliny G Reakcja anafilaktyczna, choroba posurowicza Próba uczuleniowa

15 Końska antytoksyna: błonicza, tężcowa, botulinowa, przeciwko jadowi żmij, wściekliźnieBydlęca antytoksyna tężcowa

16 Wstrząs anafilaktyczny – odczyn wczesny, I typ reakcji, w czasie lub bezpośrednio poChoroba posurowicza – odczyn późny, III typ reakcji, po 7-10 dniach Reakcja gorączkowa, zaczerwienienie i obrzęk

17 Bóle głowy, pleców, wzrost tempBóle głowy, pleców, wzrost temp. ciała, dreszcze, świąd, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka Kaszel, chrypka, narasta duszność Wahania ciśnienia, tachycardia, sinica Niepokój pacjenta Utrata przytomności Zgon

18 Wzrost temp. ciała, dreszcze, bóle głowyNudności, wymioty Obrzęk węzłów chłonnych Wysypka o charakterze pokrzywki Obrzęk stawów - poliarthritis Wahania RR, tachycardia Glomerulonephritis Granulocytoza, eozynofilia, proteinuria

19 Wywiad odnośnie chorób alergicznychUprzednio otrzymane preparaty Zestaw przeciwwstrząsowy Próba uczuleniowa !

20 Podajemy antytoksynę jednorazowo0,1 ml surowicy rozcieńczonej 1:10 fizjologicznym roztworem soli Obserwacja 20 min. brak objawów {----} próba ujemna Podajemy antytoksynę jednorazowo

21 Zaczerwienienie, obrzęk, bąbel {+++}Uczulenie na surowicę Wstrzykuje się sposobem odczulającym rozcieńczona 1:20 - 1:10 w dawce 0,1 - 0,5 ml podskórnie, co pół godziny nierozcieńczona po 0,2 - 0,5 ml p.s.

22 Antybiotyk Szczepionka - dawka przypominająca Antytoksyna błonicza [końska] wyjątkowo u osób nieuodpornionych z bliskiego kontaktu j. m./kg m.c. domięśniowo

23 Dotarcie do wszystkich osób, które nie wykazują objawów choroby, lecz spożyły pokarm, będący przyczyną zatrucia Poliwalentna antytoksyna ml dom. [1 fiolka 10 ml = 5000 j.a. antytoksyny A i B, 1000 j.a. antytoksyny E] Monowalentna, odpowiedniego typu 10000 j.a. dom. [końska]

24 Szczepienie dzieci według kalendarzykaDorośli - dawki przypominające co 10 lat szczególnie dla osób z grup ryzyka: wojsko, policja, rolnicy, pracownicy leśni, transportu, budownictwa, zakażeni HIV, strażacy, wyjeżdżający w długą podróż Dorośli nieszczepieni - Td , 1, 6-12 miesięcy

25 Niezwłoczne, dokładne oczyszczenie rany, chirurgiczne opracowanie, opatrzenie [eradykacja przetrwalników i uniemożliwienie namnażania bakterii, zahamowanie produkcji tetanospazminy] Antybiotyki – penicyliny, tetracykliny, makrolidy r. kąsane, miażdżone, kłute, postrzałowe [eradykacja p.wegetatywnych] Uodpornienie w zależności od charakteru i okoliczności zranienia, uprzednich szczepień oraz stanu pacjenta

26 Masywne zakażenie bakteryjne – [gleba]Gdy upłynęło > 24 h Nie można prawidłowo opatrzeć rany Wstrząs pourazowy, duża utrata krwi Silne wyniszczenie, osłabienie Obniżona odporność, leczeni cytostatykami, hormonami kory nadnerczy Napromieniowanie radioaktywne

27 Szczepionka T lub Td podskórnie w jedno ramię+ Ludzka immunoglobulina p/tężcowa 250 – 500 j.m. dom w drugie ramię

28 ostatnia dawka szczepienia podstawowego lub przypominającego więcej niż 10 lat temu –uodpornienie czynno-bierne Nie szczepieni, niekompletnie szczepieni, historia szczepień niepewna – uodpornienie czynno-bierne, następnie kontynuować szczepienie podstawowe 0,1,6 m

29 Szczepienie podstawowe lub przypominająceostatnia dawka mniej niż 5 lat temu – nie wymaga, ew. gdy szczególnie wysokie ryzyko rozważyć podanie jednej przypominającej dawki T lub Td ostatnia dawka lat temu – T lub Td, jedna przypominająca dawka

30 Ostatnia dawka szczepienia podstawowego lub przypominającego mniej niż 5 lat temu - nie wymagaOstatnia dawka więcej niż 5 lat temu T lub Td, jedna przypominająca dawka Nie szczepieni, niekompletnie szczepieni, historia szczepień niepewna T lub Td, następnie kontynuować kolejne dawki szczepienia podstawowego: 0,1,6 m

31 Szczepienie - anatoksyna tężcowa T lub Tdpodskórnie

32 Choroba nie powoduje powstania odporności !Chorzy leczeni immunoglobuliną powinni równolegle rozpocząć uodpornienie czynne szczepionką [anatoksyną], ml podskórnie 3 x co 3 dni, po 6 tygodniach i po 6-12 miesiącach. Choroba nie powoduje powstania odporności !

33 Kwalifikacja w specjalistycznych Poradniach Chorób Zakaźnych w Łodzi ul. Kniaziewicza 1/5

34 Szczepienie profilaktyczne przednarażenioweLekarze i studenci weterynarii, technicy Personel laboratoriów Pracownicy rzeźni, targowisk, leśnicy, myśliwi, strażnicy leśni, wypychacze zwierząt, hodowcy Speleolodzy Podróżujący na tereny z enzoocjami

35 Szczepienie podstawowe w dniach 0, 7, 28Szczepienie uzupełniające po roku Szczepienia przypominające co lat

36 pokąsane przez zwierzę z rozpoznaną wściekliznąpokąsane przez zwierzę dzikie, nieznane, zbiegłe, [padłe lub zabite], u których nie wykluczono wścieklizny kontakt ze śliną lub tkanką mózgową zwierzęcia podejrzanego lub wściekłego personel medyczny

37 lisy – 65% borsuki, jenoty, wilki, kuny, łasice, tchórze, sarny, daniele, łosie, dziki, szczury, nietoperze, myszy, piżmaki, wiewiórki, jeże, zające domowe nieszczepione psy, koty, konie, krowy zaatakowane na pastwiskach

38 Czas, w którym wirus ukazuje się w ślinie przed wystąpieniem pierwszych objawów klinicznych choroby, jest stały i mieści się w granicach dni, najczęściej dni Zasada przyżyciowej obserwacji weterynaryjnej zwierząt przez 15 dni – psy i koty

39 Pierwsza pomoc: obficie przemyć ranę bieżącą wodą i mydłem, dokładnie spłukać zdezynfekować 40-70% alkoholem, jodyną, 0,1% sterinolem opracowanie rany – nie zaszywać natychmiast rozważyć wskazania do antybiotykoterapii profilaktyka przeciwtężcowa !

40 Dotknięcie, karmienie, oślinienie zdrowej skóry, brak ran, kontakt pośredniNie wymaga zapobiegania

41 zwierzę zdrowe → objawy wścieklizny szczepionka gdy objawy wściekliznyOślinienie uszkodzonej skóry, lekkie pogryzienia, zadrapania zwierzę podejrzane o wściekliznę → zdrowe natychmiast szczepionka – przerwać gdy zwierzę zdrowe zwierzę wściekłe, dzikie, nieznane, niebadane natychmiast podanie szczepionki

42 Rozpoczęcie postępowania poekspozycyjnego można odłożyć do czasu potwierdzenia wścieklizny u zwierzęcia, o ile zwierzę, które naraziło człowieka nie wykazywało objawów choroby podczas ekspozycji i jest możliwa jego piętnastodniowa obserwacja weterynaryjna – dotyczy wyłącznie psa i kota

43 zwierzę zdrowe → objawy wściekliznyGłębokie pogryzienia, zadrapania, oślinienie błon śluzowych zwierzę podejrzane o wściekliznę → zdrowe natychmiast szczepionka + swoista immunoglobulina przerwać gdy zwierzę zdrowe zwierzę wściekłe, dzikie, nieznane, niebadane

44 Szczepionka w dniach 0, 3, 7, 14, 30 Dorosłym w m. trójgłowy ramienia, dzieciom w przednio-boczną okolicę uda Szczepieni uprzednio – w dniach 0 i 3 Szybka immunizacja – skrócony cykl w dniach 0, 7, 21 w schemacie dawki Działania niepożądane: Miejscowe - obrzęk, zaczerwienienie Ogólne - gorączka, bóle głowy, stawów, nudności

45 Równocześnie z cyklem szczepień lub do 7 dnia od czasu podania szczepionkiSwoista immunoglobulina ludzka 20 j.m./kg masy ciała dom i ew. połowa wyliczonej dawki wkroplenie do rany, nastrzyknięcie okolicy rany Immunoglobuliny nie podaje się szczepionym uprzednio

46 Nie należy podawać swoistej immunoglobuliny.Jeżeli została narażona osoba uprzednio szczepiona przeciw wściekliźnie, podaje się tylko dwie dawki przypominające szczepionki według schematu w 0 i 3 dobie. Nie należy podawać swoistej immunoglobuliny.

47

48

49 Żmija zygzakowata Vipera berusAntytoksyna monowalentna, końska 500 j.a. dom. Pokąsanie przez kilka żmij ml dom. Dożylnie w stanach zagrożenia życia Poliwalentne surowice

50 Szczepienie obowiązkowe MMRŻywe, atenuowane wirusy odry, różyczki i świnki I szczepienie w 13 – 14 m.ż II w 10 roku życia

51 Uodpornienie bierne Gamma-Globulina ludzka 15%0,25 ml/kg m.c. do 5 dni od kontaktu, głęboko domięśniowo, Uodpornienie czynno-bierne + szczepionka

52 Uodpornienie czynne szczepienie obowiązkowe MMR Uodpornienie bierne Gamma-Globulina ludzka 15% 20 – 30 ml dom. kobietom w ciąży

53 Szczepienie zalecane Żywe, atenuowane wirusy Powyżej 9 m.ż. dwie dawki w odstępie 6 tygodni Bezpłatne szczepienia od 2008 r. dla dzieci z obniżoną odpornością (slajd 9)‏

54 Swoista immunoglobulina ludzka - VaritectZapobiegawczo 1 ml/kg m.c. dożylnie do 96 godzin po ekspozycji Leczniczo 2 ml/kg m.c. dożylnie

55 Varitect Wrodzony niedobór odporności Leczeni cytostatykami, immunosupresyjnie, radioterapią – choroby nowotworowe, białaczki Noworodki matek, które zachorowały dni przed i 2 dni po porodzie Kobiety w ciąży

56 Szczepienie obowiązkowe w I dobie ż., w 2 i 7 m.ż.Szczepienie obowiązkowe osób narażonych na zakażenie Szczepienie zalecane m Szybkie uodpornienie dni +12 m

57 Gamma anty HBs 200, 1000 Noworodki matek HBs j. dom. nie później niż 12 godz. po urodzeniu + szczepionka Po ekspozycji 1000 j. dom. do 48 godz. Długotrwale hospitalizowani co tyg. Hepatect amp. 2 i 10 ml Noworodki 0,4 ml/kg w powolnym wlewie dożylnym Po ekspozycji 0,12 - 0,2 mg/kg m.c. doż.

58 Cytotect Profilaktyka przed przeszczepami j/kg m.c we wlewie dożylnym dawek co 2 tyg. Leczenie – cytomegalia wrodzona

59