1 Ustrój sądownictwa w państwach skandynawskich

2 Estonia

3 System sądownictwa administracyjnegoTrójinstancyjny system Sądy administracyjne pierwszej instancji Sądy okręgowe Sąd Najwyższy

4 System sądownictwa administracyjnegoDziałają: 4 sądy administracyjne 3 sądy okręgowe, rozpatrujące środki odwoławcze od orzeczeń wydanych przez sądy I instancji Izba Administracyjna Sądu Najwyższego w Tartu

5 Kognicja sądów Akty administracyjne (zdef. jako nakazy, dyrektywy, decyzje, postanowienia i inne akty prawne, które kształtują indywidualne sytuacje w stosunkach prawa publicznego, wydawane przez agencje, organy lub inne osoby wykonujące zadania z zakresu administracji publicznej) Umowy publicznoprawne – uznawane na gruncie tej ustawy jako akty administracyjne Czynności faktyczne (działanie, zaniechanie lub zwłoka w stosunkach prawa publicznego organu administracji, urzędnika lub jakiegokolwiek podmiotu, któremu powierzono wykonywanie zadań z zakresu prawa publicznego) Inne akty i czynności wynikające z przepisów szczególnych

6 Środki prawne Przed sądami I instancji jako środki prawne służą:- Skarga (kaebus) - Protest (protest)

7 Skarga i protest O stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego w całości lub w części O wydanie aktu administracyjnego (w przypadku bezczynności) Na odmowę wydania aktu (w przypadku podjęcia przez organ aktu odmownego) O stwierdzenie niezgodności z prawem aktu administracyjnego Na zaniechanie czynności faktycznej Na odmowę dokonania czynności faktycznej O stwierdzenie niezgodności czynności faktycznej z prawem O wynagrodzenie szkody w stosunkach publicznoprawnych O stwierdzenie istnienia lub nieistnienia stosunku publicznoprawnego

8 Legitymacja do wniesienia skargiOsoba, która twierdzi, że jej prawa i wlności zostały naruszone przez akt administracyjny lub czynność faktyczną

9 Finlandia

10 Odwołanie Od decyzji Rady Stanu, ministrów i organów równorzędnych przysługuje odwołanie do Najwyższego Sądu Administracyjnego – może być ono oparte wyłącznie na zarzucie niezgodności decyzji z prawem

11 Odwołanie Decyzje organów niższego szczebla podlegają zaskarżeniu do jednego z 12 okręgowych sądów administracyjnych Jego orzeczenia mogą być zaskarżone do Najwyższego Sądu Administracyjnego

12 Skarga procesowa Ostateczna decyzja administracyjna może stać się przedmiotem nadzwyczajnego odwołania, przez które rozumie się skargę procesową, wniosek o przywrócenie terminu albo o unieważnienie decyzji

13 Skarga procesowa Skarga procesowa dopuszczalna jest wyłącznie z przyczyn następujących: Naruszono prawo zainteresowanego do udziału w postępowaniu, nie zapewniając mu możliwości wyrażenia swojego stanowiska Dopuszczono się innego błędu procesowego o podobnych skutkach dla treści decyzji Decyzja jest na tyle niejasna lub ułomna, iż nie wynika z niej, jak rozstrzygnięto sprawę

14 Skarga procesowa Wnosi się do organu umocowanego przez ustawę bądź dekret do rozpatrzenia odwołania – a w przypadku braku do NSA Skargę wnosi się w terminie 6 miesięcy liczonym od dnia powzięcia wiadomości o decyzji lub dnia, z którym stała się ona ostateczna

15 Wniosek o przywrócenie terminuJeśli strona nie była w stanie dochować terminu (np.. Do wniesienia odwołania od decyzji) z powodu przeszkody prawnej lub innej szczególnie ważnej przyczyny może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu Wniosek składa się do NSA, w ciągu 30 dni od przyczyny uchybienia

16 Szwecja

17 Ustrój sądownictwa administracyjnegookręgowe sądy administracyjne (länsrätt) apelacyjne sądy administracyjne (kammarrätt) Naczelny Sąd Administracyjny (Regeringsrätten)

18 Sąd okręgowy Sąd okręgowy jest sądem pierwszej instancji.W każdym regionie (län) jest przynajmniej jeden sąd okręgowy.

19 Sąd apelacyjny Apelacyjny sąd administracyjny jest sądem drugiej instancji. Są cztery takie sądy. W przypadku większości rodzajów orzeczeń wymagane jest zezwolenie na przeprowadzenie pełnej kontroli przez apelacyjny sąd administracyjny.

20 NSA Najwyższą instancją jest Naczelny Sąd Administracyjny.Składa się co najmniej z 17 sędziów. Jego głównym zadaniem, podobnie jak Sądu Najwyższego, jest ustanawianie precedensów. Dla większości spraw wymagane jest pozwolenie. Przeprowadzając kontrolę, Sąd zadecyduje, czy w orzeczeniu są jakieś kwestie, które mogą być przydatne w kontekście ustanowienia precedensu. W przypadku udzielenia pozwolenia, sprawa podlega zwykle kontroli przez pięciu sędziów.

21

22