1 W i t a m

2 Sprawy organizacyjne:Osoby które mogą pomoc: Instruktorzy Regionalni ds. SIP Maciek Ligocki Koordynator ds. SIP Tomasz Jarczyk – RDLP Olsztyn

3 Sprawy organizacyjne:

4 Sprawy organizacyjne:

5 GIS =SIP Oprogramowanie Dane Sprzęt Ludzie Metody oprogramowanie GISoprogramowanie baz danych oprogramowanie sieciowe Dane dane wektorowe dane rastrowe dane atrybutowe zdjęcia (lotnicze satelitarne) Sprzęt komputery urządzenia peryferyjne plotery drukarki skanery digitiazery GIS =SIP Ludzie Administratorzy Menadżerowie Użytkownicy Klienci Obsługa Metody standardy procedury specyfikacje

6 Przestrzeń geograficzna Dostarczenie danych użytkownikom (decydentom)Obieg informacji w Systemach Informacji Przestrzennej Przestrzeń geograficzna Gromadzenie danych (analogowe, cyfrowe) Podjęcie decyzji Dostarczenie danych użytkownikom (decydentom) Analiza danych

7 Dane ? ∞ zł OprogramowaniePiramida kosztów Systemów Informacji Przestrzennej Sprzęt zł Oprogramowanie zł Dane ? ∞ zł „Systemów Informacji Przestrzennej się nie kupuje Systemy Informacji Przestrzennej się tworzy……” Nowogrodzki L. 1994

8 Funkcje GIS: Pozyskiwanie Przechowywanie Wyszukiwanie AnalizowaniePrezentowanie Publikowanie

9 Pozyskiwanie danych Ze źródeł analogowych: skanowanie dygitalizacja

10 Pozyskiwanie danych cd.Ze źródeł „numerycznych”: Wektoryzacja na ekranie GPS Fotorametria i teledetekcja

11 Pozyskiwanie danych cd.Wymiana danych z innymi instytucjami np. PODGiK (EWMAPA), ARiMR, Sieć Natura 2000 (GeoMedia), współrzędne geograficzne – pomiar w terenie

12 Przechowywanie danychFormat rastrowy – określenie zeskanowanego obrazu (mapy papierowej, zdjęcia lotniczego) Format wektorowy – obiekt posiadający określone współrzędne definiujące ich położenie i zachowujący ciągłość topologiczną Elementy rzeczywistości przedstawione poprzez podstawowe klasy obiektów Punkty sklepy Linie ulice Powierzchnie budynki

13 Skala Mapy rzeka miasto miasto rzekaSkala mapy ma wpływ na rozmiar i kształt obiektów….. miasto rzeka Wielka skala Mniejszy obszar więcej szczegółów Mała skala Większy obszar mniej szczegółów miasto rzeka

14 Wyszukiwanie danych przestrzennychIdentyfikowanie wskazanych obiektów Identyfikowanie o oparciu o wskazane kryterium

15 Analiza widoczności z dostrzegalni p-poż przy założeniu widoczności 10 km

16 Analiza widoczności z dostrzegalni p-poż przy założeniu widoczności 15 km

17 Symulacja oddziaływania drogi publicznej – założenie 25 m

18 Lokalizacja zarzewia ognia wg współrzędnych geograficznych podanych z odbiornika GPS

19 Zasięg dostępności terenu w czasie trzech minut od punktu czerpania wody

20 Analiza szybkości dojazdu do źródła ognia z punktów czerpania wody

21 Prezentowanie i publikowanie danych:

22

23 Komponenty danych geograficznych*.shp – rozszerzenie pliku (lub nazwa zwyczajowa) warstwy graficznej (ESRI). Warstwa graficzna składa się z trzech plików: *.shp – treść graficzna (geometria) *.dbf - treść bazodanowa (atrybuty) *.shx – plik łączący oba poprzednie pliki (atrybuty) Inne pliki zawierające treść graficzną: *.dgn – MicroStation *.dxf – AutoCAD tzw. biblioteki danych na których pracuje GeoMedia

24 Topologia – zależności przestrzennePołożenie względne obiektów określa ich zależność i relacje: Z punktu A można dojechać do punktu B Pkt A leży w stanie Kalifornia a pkt B w stanie Ilinois Pkt B graniczy z Oceanem Spokojnym Trasa z pkt A do pkt B ma długość i kierunek itp Punkt A Punkt B Topologia matematycznie modeluje: łączność, sąsiedztwo i zgodność

25 Topologia – zależności przestrzenneNumeryczny Model Terenu (NMT) na przykładzie Triangular Irregular Network (TIN) W ten sposób możemy uzyskać Wystawę zbocza Spadek zbocza Wysokość dowolnego punktu na mapie

26 Odniesienie przestrzenne danychUkłady odniesień Układy współrzędnych Odwzorowania kartograficzne i zniekształcenia Odwzorowanie danych

27 Co to jest odniesienie przestrzenne?Dane odniesione do fizycznego położenia na powierzchni Ziemi

28 Układy współrzędnych Y Dane zwykłe: X= + Y= + X= - Y= + X X= + Y= - X= - Y= - Szerokość i długość nie są równomiernie rozłożone na całej powierzchni ziemi Układ współrzędnych geograficznych Kartezjański (płaski) układ współrzędnych Miary długości katów są jednolite

29 Układy odniesienia i ich konwersjePodstawa do pomiarów położenia na powierzchni Ziemi Pomiary są odniesione do geodezyjnego układu i elipsoidy reprezentującej trójwymiarowy model Ziemi Geocentryczny układ odniesienia Lokalny układ odniesienia np. układ lokalny miasta Olsztyna np. układ współrzędnych WGS-84 Powierzchnia Ziemi Elipsoida odniesienia Różne układy odniesienia mają różne wartości współrzędnych dla tego samego punktu na Ziemi

30 Odwzorowania kartograficzneOdwzorowania kartograficzne rzutują powierzchnię trójwymiarowe na płaszczyznę Gaussa- Krügera walcowe poprzeczne

31 Zniekształcenia odwzorowawczeZiemia (3D) Mapa (2D) Kształt Powierzchnia Odległość Kąty

32 Układy współrzędnych geograficznychPUWG (układ standardu LMN) odwzorowanie Gaussa - Krügera elipsoida odniesienia GRS 80 X= m Y= m PUWG 2000 odwzorowanie Gaussa - Krügera elipsoida odniesienia GRS 80 4 strefy 15 º 18 º 21º 24º X= m Y= m

33 Układy współrzędnych geograficznychodwzorowanie quasisterograficzne dla I-IV strefy odwzorowanie Gaussa - Krügera dla V strefy elipsoida odniesienia Krassowskego Współrzędne dla II strefy X= m Y= m

34 Układy współrzędnych geograficznychGUGiK 80 odwzorowanie quasi stereograficzne elipsoida odniesienia Krassowskiego Zastosowanie tylko do dużych skal 1: , 1:50 000

35 Układy współrzędnych geograficznych cd.WGS 84 BLH (stopnie) elipsoida WGS 84 system określający pozycję 3D – brak odwzorowania B= 20º...... L= 53º...... Wykorzystywany min. przez system GPS

36 Układy współrzędnych geograficznych cd.UTM (uniwersalna siatka Merctora) odwzorowanie walcowe, poprzeczne, wiernokątne elipsoidy WGS 84; walec sieczny do elipsoidy symetrycznie do południka osiowego danej strefy .

37

38 Najpopularniejsze komercyjne oprogramowanie GIS

39 Oprogramowania GIS - freewareArc Explorer ESRI fGIS Open Source GIS: GRASS GIS Er Viewer

40 Oprogramowania dedykowane LMNPrzeglądarki do Map: Mapnik 3.5 Mapan – Las Tatuk – GIS Internetowy Serwer Mapowy Kontrola LMN Trako Aktualizator