1 Wywiad w chorobach układu pokarmowego

2

3 WYWIAD UKŁADOWY UKŁAD POKARMOWY Ogólne zasady zbierania wywiadustan jamy ustnej trudności w przełykaniu niestrawność pieczenie w dołku podsercowym ból w jamie brzusznej zmiany masy ciała częstość wypróżnień cechy stolca

4 Wywiad w chorobach układu pokarmowegoBóle brzucha Wymioty Biegunki Zaparcia

5 Analiza wybranych objawów podmiotowychBÓL ¾ główne umiejscowienie ¾ promieniowanie ¾ charakter ¾ nasilenie ¾ czas trwania ¾ częstość występowania lub okresowość ¾ specjalne okoliczności występowania ¾ czynniki zaostrzające ¾ czynniki łagodzące ¾ zjawiska towarzyszące Badanie kliniczne Munro & Edwards

6 LOKALIZACJA i PROMIENIOWANIE BÓLUPosterior view of the torso showing secondary sites of radiation or projection of pain from various organs in the abdomen. Anterior view of the torso showing primary sites of pain from various organs in the abdomen. There is obvious overlap in some of these areas as shown

7 LOKALIZACJA i PROMIENIOWANIE BÓLUEpigastric pains from the gallbladder, stomach, duodenum, pancreas, and aorta all project to the back by going straight through rather than radiating around the side. Pains from these organs do not always project to the back.

8 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY BÓLÓW BRZUCHAThe most common causes of pain in the epigastric area.

9 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY BÓLÓW BRZUCHAThe most common causes of pain in the right upper quadrant.

10 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY BÓLÓW BRZUCHAThe most common causes of pain in the left upper quadrant.

11 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY BÓLÓW BRZUCHAThe most common causes of pain in the periumbilical region.

12 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY BÓLÓW BRZUCHAThe most common causes of pain in the flanks

13 NAJCZĘSTSZE PRZYCZYNY BÓLÓW BRZUCHAThe most common causes of pain in the lower abdomen

14 NASILENIE i CHARAKTER BÓLÓW

15 NASILENIE i CHARAKTER BÓLÓWNapad kamicy żółciowej Zapalenie pęcherzyka żółciowego wg Streichera

16 NASILENIE i CHARAKTER BÓLÓW Zapalenie i rak trzustkiwg Streichera

17 NASILENIE i CHARAKTER BÓLÓWPerforacja wrzodu żołądka i dwunastnicy Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego wg Streichera

18 NASILENIE i CHARAKTER BÓLÓW Niedrożność przewodu pokarmowegoZawał jelita Niedrożność przewodu pokarmowego wg Streichera

19 NASILENIE i CHARAKTER BÓLÓWKolka nerkowa Zapalenie przydatków wg Streichera

20 Wywiad w chorobach układu pokarmowegoBóle brzucha Wymioty Biegunki Zaparcia

21 WYMIOTY Definicja: - gwałtowne wyrzucenie treści pokarmowej z żołądka w kierunku do jamy ustnej pod wpływem nagłego wzrostu ciśnienia śródbrzusznego wywołanego skurczem mięśni powłok brzusznych oraz skurczem i obniżeniem przepony. Odruch wymiotny jest koordynowany poprzez ośrodek znajdujący się w rdzeniu przedłużonym w grzbietowych częściach istoty siateczkowatej. Pobudzenie ośrodka wymiotnego następuje poprzez impulsy powstające w narządach przewodu pokarmowego oraz gardle, nerkach, pęcherzu moczowym, sercu, jajnikach i macicy. Ośrodek wymiotny pobudzany jest też z wyższych ośrodków nerwowych. Bodźce chemiczne i toksyczne pobudzają go za pośrednictwem chemoreceptorów w dnie komory IV.

22 WYMIOTY

23 Przyczyny: WYMIOTY Choroby przewodu pokarmowego Metabolicznezwężenie lub zamknięcie przełyku, stany zapalne błony śluzowej, wymioty odruchowe (towarzyszące) Metaboliczne mocznica, hiperkalcemia, ch. Addisona, ch. miąższu wątroby, kwasica ketonowa Spowodowane lekami glikozydy nasercowe, sulfonamidy sulfosalazyna, tetracykliny, metronidazol, chemioterapeutyki, analgetyki, narkotyki i inne Zatrucia ołowica, rozpuszczalniki Ciąża Choroby ośrodkowego układu nerwowego migrena, wzrost ciśnienia śródczaszkowego, zaburzenia czynności błędnika, wymioty psychogenne

24 Postępowanie: WYMIOTY Ustalenie występowania i czasu trwania wymiotówwymioty poranne - np. ciąża wymioty psychogenne - zwykle kontrolowane wymioty późne - przeszkoda mechaniczna, z. po wagotomii, neuropatia DM wymioty nocne - np. w ch. wrzodowej żołądka i dwunastnicy Określenie związku z występowaniem bólu Występowanie objawów ogólnych apetyt, zmiany masy ciała Ocena wymiocin Wywiad wsteczny i rodzinny

25 Wywiad w chorobach układu pokarmowegoBóle brzucha Wymioty Biegunki Zaparcia

26 BIEGUNKI Definicja: - częste oddawanie obfitych stolców o płynnej, półpłynnej lub papkowatej konsystencji. Za normę uważa się oddawanie uformowanego stolca rzadziej niż 3 razy w ciągu doby (ale nie rzadziej niż jeden raz na 2 dni) w łącznej ilości nie przekraczającej 250 g, zawierającego mniej niż 7 g tłuszczów.

27 BIEGUNKI Przyczyny: Substancje osmotycznie czynne nie wchłaniane przez nabłonek jelitowy Upośledzenie wchłaniania przez nabłonek jelitowy (wrodzone lub nabyte) Niedobór: enzymów hydrolitycznych trzustki, kwasów żółciowych, soku żołądkowego, enzymów rąbka szczoteczkowego jelit Nadmierne wydzielanie jelitowe Zaburzenia czynności autonomicznego układu nerwowego Łączne j.w.

28 Podział biegunek ostrych:BIEGUNKI Podział biegunek ostrych: Pochodzenia zakaźnego bakterie, wirusy, pasożyty Pochodzenia toksycznego endogenne: mocznica egzogenne: As, Hg, P, amanityna, toksyny bakteryjne Pochodzenia lekowego leki przeczyszczające, cytostatyki i antybiotyki Pochodzenia alergicznego spozycie pokarmów lub reakcja na poziomie układu pokarmowego Pochodzenia psychicznego

29 Podział biegunek przewlekłych:BIEGUNKI Podział biegunek przewlekłych: Wywołane zmianami zapalnymi zmiany zakaźne rzeżączka, tbc, lablioza, glistnica, tasiemczyca.... zmiany niezakaźne ch.Leśniowskiego-Crohna, colitis ulcerosa, popromienne zap. jelit, w kolagenozach Anomalie anatomiczne jelit przetoki żołądkowo-okrężnicze, zespół krótkiego jelita Pochodzenia nowotworowego raki j.cienkiego lub grubego, rakowiak, chłoniaki, gruczolakowatość okrężnicy, polipy Pochodzenia alergicznego ch.Schonleina-Henocha, celiakia, nadwrażliwość na składniki pokarmowe Pochodzenia metabolicznego skrobiawica, hipogammaglobulinemia, abetaproteinemia, awitaminozy (gł. B), defekt wchłaniania chlorków w jelitach, zespoły wadliwego wchłaniania wywołane upośledzoną czynnością wydzielniczą żołądka, trzustki, wątroby

30 Podział biegunek przewlekłych:BIEGUNKI Podział biegunek przewlekłych: Zaburzenia endokrynne niedoczynność gruczołów przytarczycznych VIP-oma, gastrinoma, nowotwory wytwarzające prostaglandyny nadczynność tarczycy niewydolność nadnerczy enteropatia cukrzycowa Czynniki toksyczne przewlekłe zatrucie arsenem, alkoholem Leki środki przeczyszczjące Zaburzenia czynnościowe jelito drażliwe biegunki psychogenne

31 Wywiad w chorobach układu pokarmowegoBóle brzucha Wymioty Biegunki Zaparcia

32 ZAPARCIA Definicja: - stan patologiczny, w którym opróżnianie się jelit nie odbywa się co 24h, lecz znacznie rzadziej, raz na 2,4,6 dni; wskutek zalegania mas kałowych w jelicie grubym stają się one zbite i twarde, a akt defekacji bolesny... Na ogół przyjmuje się, że o zaparciu świadczy oddanie mniej niż 3 stolców na tydzień

33 Przyczyny ORGANICZNE CZYNNOŚCIOWEZAPARCIA Osłabienie mięśni tłoczni brzusznej oraz krocza choroby wyniszczające oraz siedzący tryb życia Rozszerzenie jelita grubego wrodzone lub nabyte Ch.układu nerwowego wiąd rdzenia, guzy ogona końskiego Upośledzenie drożności jelit rak jelita grubego, nacieki neo Zmiany zapalne: ch.ziarniniakowe: L-C, tbc, kiła; colitis ulcerosa; zap.popromienne Zaparcia nawykowe Skurcze zwieracza odbytu w dystonii neurowegetatywnej oraz w przebiegu: zap.żylaków odbytu, ropni okołoodbytniczych, zapalenia przydatków Zaparcia spastyczne w dystonii neurowegetatywnej jelit oraz w przebiegu ch.wrzodowej, kamicy żółciowej, kamicy nerkowej, zap.przydatków Zaparcia atoniczne zab.endokrynologiczne zab.metaboliczne (hiperkalcemia, hipokalemia) ch.neurologiczne i psychiatryczne działanie leków (opiaty, wapń, papaweryna)

34