1 WZROST I ROZWÓJ GOSPODARCZYKatarzyna Metelska-Szaniawska Warszawa, 1. grudnia 2005

2 PLAN WYKŁADU TERMINOLOGIA PRZEGLĄD STANU FAKTYCZNEGOCZYNNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO MODELE WZROSTU GOSPODARCZEGO WZROST GOSPODARCZY A DOBROBYT

3 I. TERMINOLOGIA WZROST GOSPODARCZY A ROZWÓJ GOSPODARCZYKLASYFIKACJE KRAJÓW: rozwinięte vs. nierozwinięte/rozwijające się/zacofane uprzemysłowione vs. nieuprzemysłowione Pierwszy, Drugi, Trzeci Świat Północ vs. Południe bogate vs. biedne

4 II. PRZEGLĄD STANU FAKTYCZNEGOStopa wzrostu gospodarczego w wybranych krajach ( ) Kraj 2000 2001 2002 2003 2004 Średnia Argentyna -1 -4 -11 9 0.4 Bangladesz 6 5 4 5.2 Chiny 8 10 8.6 Etiopia 2 13 Francja 1 1.8 Niemcy 3 1.2 Polska Rosja 7 6.8 USA 2.8 Źródło: Obliczenia własne w oparciu o Bank Światowy (2005).

5 II. PRZEGLĄD STANU FAKTYCZNEGOEwolucja PKB w krajach postsocjalistycznych ( ) Źródło: Obliczenia własne w oparciu o Bank Światowy (2002, 2005).

6 II. PRZEGLĄD STANU FAKTYCZNEGOWybrane wskaźniki rozwoju gospodarczego (2001) Kraj PKB per capita ($,PPP) Średnia dług. życia % analfabetów pow. 15 lat HDI Argentyna 12 090 74 3 0.842 Bangladesz 1 650 61 59 0.470 Chiny 3 940 70 17 0.718 Etiopia 660 42 63 0.321 Francja 24 470 79 b.d. 0.924 Niemcy 25 010 77 0.921 Polska 9 030 73 0.828 Rosja 8 030 66 1 0.775 USA 34 260 0.934 Źródło: Human Development Report (2002).

7 III. CZYNNIKI WZROSTU ZASOBY NATURALNE CZYNNIKI OSOBOWE CZYNNIKI KAPITAŁOWE CZYNNIKI INSTYTUCJONALNE

8 Y = K × 1/k IV. MODELE WZROSTU MODEL HARRODA-DOMARA gdzie:Y – produkt krajowy brutto K – kapitał k – kapitałochłonność

9 DY = DK × 1/k IV. MODELE WZROSTU MODEL HARRODA-DOMARA cd. gdzie:DY – wzrost produktu krajowego brutto DK – przyrost kapitału (= inwestycje) k – kapitałochłonność

10 DY/Y = DK/Y × 1/k IV. MODELE WZROSTU MODEL HARRODA-DOMARA cd. gdzie:DY/Y – stopa wzrostu produktu krajowego brutto DK/Y – stopa inwestycji k – kapitałochłonność

11 Y = f(K, L, A) IV. MODELE WZROSTU MODEL SOLOWA gdzie:Y – produkt krajowy brutto K – kapitał L – siła robocza (praca) A – efektywność wykorzystania czynników produkcji (technologia)

12 DY/Y = a + WK×rK + WL×rL IV. MODELE WZROSTU MODEL SOLOWA cd. gdzie:DY/Y – stopa wzrostu produktu krajowego brutto a – parametr efektywności wykorzystania czynników produkcji WK (WL) – proporcja dochodu przypadająca na kapitał (pracę) rK (rL) – stopa wzrostu kapitału (pracy)

13 IV. MODELE WZROSTU Źródła wzrostu PKB w USA w latach 1929-1982Źródło wzrostu Udział (%) Wzrost zatrudnienia 32 Wzrost wydajności pracy 68 w tym: postęp techniczny 28 wzrost kapitału 19 edukacja 14 wzrost skali produkcji 9 lepsza alokacja zasobów 8 ochrona środowiska i zasobów pracy -9 Źródło: Denison, 1985.

14 V. WZROST A DOBROBYT WZROST GOSPODARCZY A REDYSTRYBUCJA DOCHODÓWGRANICE WZROSTU

15 Dziękuję za uwagę