2 YANMA: YANGIN: Maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucuoluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının oluşabilmesi için yanıcı madde, ısı ve oksijenin (hava) bir arada olması gerekir. Bu olaya “Yangın üçgeni” adı verilir. YANGIN: Yararlanmak amacı ile yakılan ateş dışında oluşan ve denetlenemeyen yanma olayına YANGIN denir. Yanan maddenin türüne göre; A sınıfı yangınlar: Katı madde yangınları, B sınıfı yangınlar: Yanabilen sıvıların yanmaları sonucu oluşan yangınlar, C sınıfı yangınlar: Yanıcı gaz maddelerin yanmaları sonucu oluşan yangınlar, D sınıfı yangınlar: Yanabilen hafif metal yangınlarıdır.
3
4 YANGININ NEDENLERİ 1. Korunma Önlemlerinin Alınmaması: Elektrik kontağı, ısıtma sistemleri, LPG tüpleri (evlerde kullanılan tüp gazları) patlayıcı-parlayıcı maddelerin yeterince korunmaya alınmaması; 2. Bilgisizlik: Yangına karşı hangi önlemlerin nasıl alınacağını bilmemek ve bu konuda yeterli eğitimden geçmemek ; 3. İhmal: Yangın hususunda bilgi sahibi olduğu halde gerekenleri yapmamak; 4. Kazalar: İstem dışı oluşan olaylar (kalorifer kazanının patlaması, elektrik kontağı gibi); 5. Sabotaj: Bazı insanların çeşitli amaç ve kazanç uğruna, kasıtlı olarak, kişi ve topluma ait bina ve tesisleri yakmaları; 6. Sıçrama: Kontrol atına alınmış veya alınmamış bir yangının ihmal veya bilgisizlik sonucu sıçrayarak, yayılarak veyahut parlayıp patlayarak daha büyük boyutlara ulaşması; 7. Doğa Olayları: Rüzgarlı havalarda kuru dalların birbirine sürtmesi yada yıldırım düşmesi ve benzeri doğa olayları sonucunda yangın çıkabilir.
6 SÖNDÜRÜCÜ MADDELER NELERDİR ?Su: Ateşi söndüren maddeler arasında en önemlisi sudur. Su özellikle A tipi yangınlar için (katı) mükemmel bir söndürücüdür. Kum: Yanıcı maddelerin oksijenle ilişkisinin kesilerek söndürülmesinde kullanılır. Karbondioksit gazı (CO2): Yanan maddenin üzerini kaplayan karbondioksit gazı yanıcı maddeyi oksijensiz bırakarak yangının söndürülmesi olayıdır. Kuru kimyevi toz: Kimyasal tozların, cinslerine göre A.B.C. sınıfı yangınlar etkin bir şekilde söndürülebilmektedir. Köpük: Köpük yanan yüzeyi tamamen kaplar. Bunun sonucu olarak da hava ile teması keser ve ayrıca soğutma özelliğinin bulunması nedeniyle de yangın söndürücü olarak kullanılır.
7 YANGIN ÖNLEMLERİ NELERDİR ?Kurum, kuruluş ve iş yerlerinde yangını önleyici tedbirler iki kısımda ele alınır. II. Organizasyon bakımından yangından korunma: İyi bir bina idaresi, Gerekli yasakların konulması, Sabit tesisatın sık sık kontrolden geçirilmesi, Yangınla savaş tatbikatının yapılması, Acil ışıklandırma sisteminin kurulması, Gereksiz yangın yükünün kaldırılması, Korunma sistemi ve planının düzenli kontrolünün yapılması, Düzenli bir şekilde alan tatbikatlarının yapılması. I. Yapısal bakımdan yangından korunma: Yapılarda yanmaz veya yanması güç yapı malzemelerinin kullanılması, Yangının yayılmasını önlemek amacıyla, yangın bölümleri oluşturma, Dumanların yayılmasını önlemek için duvardan sızmaları önleme, Yangına yüksek derecede dayanıklı yapı seçimi, Yangının etkilerinden korunmuş kısa kaçış yollarının sağlanması, Ateşleyici ve yanıcı malzeme kaynaklarının ayrılması, Her an çalışabilecek durumda faal yangı söndürme cihazları bulundurulmalıdır.
15 Duman dedektörünüzü düzenli olarak kontrol ediniz.Evinizdeki duman dedektörünün çalışıp çalışmadığını ayda bir kere kontrol edin ve yılda iki kere pillerini değiştirin. DUMAN DEDEKTÖRÜ HAYAT KURTARIR!... Duman dedektörünüzü düzenli olarak kontrol ediniz.
16 YANGIN ANINDA NELER YAPMALIYIZ ?Telaşa kapılmayın… Bulunduğunuz yerde yangın ihbar düğmesi varsa ona basınız, 110 nolu telefondan yangını itfaiyeye bildirin… Yangın adresini en kısa ve doğru şekilde bildiriniz, Mümkünse yangının cinsini (Bina, benzin, araç vb) bildiriniz, İtfaiye gelinceye kadar yangını söndürmek için elde mevcut imkanlardan yararlanınız, Yangının yayılmasını önlemek için kapı ve pencereleri kapatınız, Bunları yaparken kendinizi ve başkalarını tehlikeye atmayınız, Eğer alevler çoğalmışsa ve binadan çıkışınız olanaksızsa, yatak altlarına dolaplara saklanmayın, kendinizi pencereden dışarıdakilere gösterin… Dumandan boğulmamak için yardım gelene kadar eğilerek ve sürünerek ilerleyin, ağzınızı ve burnunuzu ıslak bez yad mendil parçasıyla örterek nefes alın… DUMANIN ALTINDA KALIN!... Eğer duman varsa yere yatıp sürünün, pencere yanındaki hava daha temizdir. Duman ve yanık kokusu başka odadan geliyorsa kapıyı açmayın… Görevlilerden başkasının yangın sahasına girmesine mani olunuz.
17 KIYAFETİNİZ ATEŞ ALIRSA !... KAÇMA !...Eğer kıyafetin ateş alırsa – DUR !... Sakın koşma- Bu alevi artıracaktır! DUR, YAT, YUVARLAN YERE YAT, ellerinle yüzünü koru, Alev sönene kadar YUVARLAN YANIĞIN VARSA SOĞUK SUYA TUT!...
18 DÜNYADA EN ÇOK CAN ALAN YANGINLAR8 Aralık Çin’in kuzeybatısındaki Şinciang kentindeki bir sinemada çıkan yangında, çoğu ilkokul öğrencisi 325 kişi can verdi. 27 Kasım Çin’in kuzeydoğusundaki Liaoning eyaletindeki Fukşin kentindeki diskotekte çıkan yangın, 234 kişinin ölümüne yol açtı. 18 Mart Filipinler’in başkenti Manila’da bir diskotekte çıkan yangında 153 kişi hayatını kaybetti. 26 Aralık Çin’in Luoyang kentindeki yangında 309 kişi hayatını kaybetti. 29 Aralık Peru’nun başkenti Lima’da bir ticaret merkezinde çıkan yangında 274 kişi hayatını kaybetti. 19 Şubat Güney Kore’nin Daegu kentinde metro kundaklandı. Çıkan yangında 196 kişi öldü, 138 kişi yaralandı. 20 Şubat ABD’nin West Warwick kentindeki bir gece kulübünde çıkan yangında 100 kişi öldü, 200 kişi yaralandı. 02 Ağustos Paraguay’ın başkenti Asuncion’da bir süper markette çıkan yangında ölenlerin sayısı 340’a yükseldi.
20 ORMAN YANGINLARININ NEDENLERİİhmal ve dikkatsizlik nedeniyle çıkan orman yangınları: Ormanda güvenlik tedbiri almadan ateş yakmak. Yakılan ateşi söndürmeden bırakmak. Özellikle mangal için yakılan ateşin söndürülmeden bırakılması. Sönmemiş sigara izmariti ve kibriti yere atmak. Orman içinde veya bitişiğindeki tarlalarda istenmeyen otları veya tarla anızını yakmak. Gece aydınlatma için ormanda ateşle dolaşmak. Cam ve cam kırıklarını ormanda bırakmak, güneş ışığının camdan yansıyarak otları yakması. Çocukların orman içinde ateşle oynamaları. Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü Web sitesi Kasıtlı çıkarılan orman yangınları: Orman içinde veya bitişiğindeki tarla veya otlakları genişletmek. Orman içinde yapılan kanunsuz işleri gizlemek için çıkarılan yangınlar. Birilerinden intikam almak için, bir şeyi sabote etmek için yangın çıkarmak. Yabani hayvanları uzaklaştırmak. İş ve çıkar elde etmek.
21 ÜLKEMİZDEKİ ORMAN ALANLARI VE ORMAN YANGINLARIKaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü Web Sitesi
22 Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü Web Sitesi
25 OLASI BİR AFETE HAZIR MISINIZ?Siz ve yaşadığınız çevre afete karşı hazırlıklı mı? Ailenizin fertleri afete hazırlıklı mı? Aileniz fertleriyle konuştunuz mu? (Bir afet sırasında nerede buluşacaksınız? Ne yapacaksınız?) 72 saat yetecek kadar yiyecek malzemeniz hazır mı? (Kapalı kaplar içerisinde veya konserve olarak) Afet çantanız var mı? (İçinde; el feneri, İlk yardım çantası, radyo, yedek pil vs.) Arabanızda bir afet çantası var mı? Siz ve aileniz son üç yılda İlk Yardım eğitimi gördünüz mü? Yaşadığınız evde veya bulunduğunuz apartmanın her katında duman dedektörü, yangın alarmı var mı?
26 Evinizde yangın söndürme cihazı var mı? Bucihazları her fert kullanmasını biliyor mu? Elektrik sigortaları otomatik mi? Siz ve ailenizin tüm üyeleri su-elektrik-gaz vanalarının yerini ve nasıl kapatılacağını biliyor musunuz? Sizin ve ailenizin önemli kayıtlarının kopyaları evin dışında yangına dayanıklı bir yerde saklanıyor mu? Bir yangın olduğunda yapılacak işleri ailenizle konuşup tespit ederek tatbikat yaptınız mı? Afet sonrasında yaşadığınız bölge dışında kalabileceğiniz bir mesken var mı? Sizi afet durumunda arayacak yakınınız, dostunuz var mı? (Sizin varlığınızı, sağlığınızı tespit ya da kontrol edecek kişiler belirlendi mi?) Okula giden çocuklarınızın okudukları okulun afet planı var mı? Varsa tatbikatı yapılmış mı? Çocuklar ne yapacaklarını biliyorlar mı? Ev, araba ve işyeri ile kendinizi sigorta ettirdiniz mi?
27 HALKI BİLİNÇLENDİRMEK İÇİN AFET KAMPANYALARI DÜZENLEYİN!...Afet takvimi hazırlayın. Tüm kurum ve kuruluşlarca halka verilmesi gereken güvenli yaşam mesajlarını belirleyin. Afet takvimine göre zamanında bu mesajları her türlü aracı ve kaynağı kullanarak kısa fakat etkili ve tekrarlanan mesajlarla halka ulaştırın. Kampanyanızın amacı halkın afetlere hazırlanmasını sağlamak, kötü alışkanlık ve davranışlarını değiştirmek olduğunu unutmayın ve her kampanyanızın başarısını buna göre değerlendirip mesajlarınızı geliştirin.
28 TÜM AFETLER SONRASINDA;Aile içinde birbirimizle dayanışma halinde olmalıyız. Özellikle çocukları olayın etkisinden uzaklaştırmalıyız. Kurtarma ve sosyal yardımlar sırasında panik ve kargaşaya yol açmadan ilgili ve görevlilere yardımcı olmalıyız. Bina zarar görmüş ise içeri girmek için en az bir saat beklemeliyiz. İlgililerin duyurusu doğrultusunda hareket etmeliyiz. Deniz kenarı yerleşimlerinde, dev dalgaların oluşması olasılığına karşı deniz kenarından uzaklaşmalıyız. Toplu iskan bölgelerindeki kurallara ve yöneticilerin talimatına mutlaka uymalı, kargaşa, dedikodu ve huzursuzluğa izin vermemeliyiz. Özellikle iskan bölgelerinde halkın sağlığı için temizlik kurallarına uymalı ve uymayanları uyarmalıyız. Başkalarının da ihtiyacı olabileceğini düşünerek ihtiyacımızdan fazla yardım malzemesi talebinde bulunmamalıyız.