1 Zasady działania funduszy inwestycyjnychdr Mirosław Budzicki

2 Struktura wykładu Wpływ funduszy na rynek finansowyFundusze inwestycyjne: ryzyko – stopa zwrotu Zalety i wady funduszy inwestycyjnych Fundusze emerytalne Porównanie stóp zwrotu funduszy oraz znaczenie funduszy dla rynków akcji i obligacji Fundusze hedgingowe, private equity, venture capital

3 1. Wpływ funduszy na rynek finansowyDługoterminowa stabilizacja notowań i ograniczenie amplitudy wahań Wzrost efektywności zarządzania aktywami Koncentracja kapitału Poprawa efektywności rynku finansowego Źródło finansowania Upowszechnianie wiedzy i nowoczesnych standardów zarządzania Presja na ciągły rozwój rynku

4 2. Fundusze inwestycyjne: ryzyko–stopa zwrotuFundusz inwestycyjny – podmiot lokujący zebrane w drodze publicznej lub niepublicznej środki finansowe w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Celami funduszu mogą być: wzrost wartości aktywów na skutek realizowanych inwestycji, a także ochrona realnej wartości aktywów. Jedną z podstaw efektywnego zarządzania aktywami jest właściwe zdefiniowanie i kształtowanie składu portfela pod względem stopnia ryzyka oraz oczekiwanych stóp zwrotu z instrumentów. Rodzaj realizowanych inwestycji określony jest w strategii inwestycyjnej każdego funduszu. Ze względu na stopień ryzyka fundusze możemy podzielić na: Akcyjne (akcji wzrostowych, branżowe, dywidendowe, indeksowe, spółek niepublicznych itp.) Zrównoważone (≈ 50% akcje), stabilnego wzrostu (20-40% akcje) Papierów dłużnych Rynku pieniężnego Arbitrażowe Fundusze funduszy

5 Ustawa o funduszach inwestycyjnychUstawa o funduszach inwestycyjnych dopuszcza tworzenie funduszy inwestycyjnych: otwartych (fio) specjalistycznych otwartych (sfio) zamkniętych (fiz) Fundusz jest tworzony, zarządzany i reprezentowany przez towarzystwo. Fundusze otwarte wydają jednostki uczestnictwa. Fundusze zamknięte emitują certyfikaty inwestycyjne. Jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne reprezentują prawa majątkowe uczestników funduszu, jednak tylko certyfikaty są przedmiotem obrotu na rynku wtórnym.

6 3. Zalety i wady funduszy inwestycyjnychProfesjonalne zarządzanie Dywersyfikacja inwestycji Stopa zwrotu wyższa od lokat bankowych Brak ryzyka płynności (z inwestycji można się szybko wycofać) Możliwość systematycznego lokowania na rynku nawet drobnych oszczędności Wady: Błędy zarządzających Niekiedy wysokie koszty, prowizje i opłaty z tytułu zarządzania funduszem Konieczność płacenia podatków od dochodów Brak wpływu na decyzje zarządzających

7 Aktywa netto funduszy Aktywa netto funduszy inwestycyjnych i powierniczych wg danych na koniec grudnia 2006 r. wyniosły 94,84 mld PLN, z czego ponad połowę stanowiły fundusze mieszane. Źródło: IZFiA

8 4. Fundusze emerytalne Celem działania funduszu jest: gromadzenie środków pieniężnych i ich lokowanie, z przeznaczeniem na wypłatę członkom funduszu po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego. Skład portfeli funduszy w ogólnym zarysie określają akty prawne. Przepisy określają zarówno maksymalne limity zaangażowania jak również nakazują dywersyfikację inwestycji. Charakter inwestycji OFE: stabilne systematyczne budowanie długoterminowych portfeli inwestycyjnych.

9 Zagregowane portfele inwestycyjne OFEŹródło: KNF

10 5. Porównanie stóp zwrotu funduszyRodzaj funduszu Zmiana wartości [%] 1D 1W 1M 3M 12M F. akcyjne -0,04 1,6 5,3 6,9 32,85 F. zrównoważone -0,14 1,25 2,9 5,25 18,75 F. Nieruchomości 3,29 bd. 5,2 18,4 OFE 0,1 1,2 2,4 4,3 16,6 F. stabilnego wzrostu -0,03 0,9 2 3,8 14,4 F. rynku pieniężnego 0,03 0,3 0,8 3,3 F. obligacyjne 0,04 0,2 0,45 3,15 Źródło: opracowanie własne, dane bankier.pl (stan na dzień 7 maja 2007 r.)

11 Znaczenie funduszy dla rynków akcjiKategorie inwestorów Udział Zagraniczni 35,08% Indywidualni 29,20% Instytucjonalni 35,72% w tym: Inwestorzy instytucjonalni Fundusze inwestycyjne 41,00% Fundusze emerytalne 21,00% Animatorzy 18,00% Towarzystwa ubezpieczeniowe 8,00% Banki 4,00% Przedsiębiorstwa 3,00% Inne 5,00% Źródło: GPW, dane za okres I połowy 2006 r. *całkowita wartość obrotów 158,5 mld PLN

12 Znaczenie funduszy dla rynków obligacjiPodmioty Obligacje skarbowe Bony skarbowe Banki komercyjne 19,01% 38,10% Inwestorzy zagraniczni 23,30% 0,09% Zakłady ubezpieczeniowe 17,14% 8,33% Fundusze emerytalne 21,86% 3,55% Fundusze inwestycyjne 10,73% 15,26% Osoby fizyczne 3,47% 2,88% Podmioty niefinansowe 1,16% 5,70% Inne podmioty 3,34% 26,10% Razem (mln PLN) ,62 22 800,00 Źródło: MF, wg stany na koniec marca 2007 r. *zadłużenie w obligacjach wynosi 334,86 mld PLN

13 6. Hegde funds, private equity, venture capitalFundusz private equity – operują na rynku niepublicznym, nastawiając się na inwestycje średnio- i długoterminowe. Wysokie ryzyko oraz długi termin inwestycyjny determinują wysokie stopy zwrotu. Fundusze często włączają się również w proces zarządzania. Wyjście z inwestycji może nastąpić poprzez sprzedaż udziałów na rynku niepublicznym lub poprzez publiczną ofertę. Fundusze venture capital – angażują się w projekty we wstępnych stadiach rozwoju posiadających duży potencjał rozwojowy. Dla przedsiębiorstw mających kosztowe plany rozwojowe są bardzo istotnym kapitałodawcą. Są odmianą funduszy private equity. Fundusze hedgingowe – fundusze poszukujące absolutnych zysków (bez benchmarku). Specjalizują się w inwestycjach o na rynku niepublicznym, stosują dźwignię finansową, wykorzystują niską efektywność i płynność rynku, a także krótką sprzedaż.